Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. J. (dalej: skarżący) na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 czerwca 2021 r., nr 430100/71/94/2021-RED-P, w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Niniejszy wyrok wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 25 maja 2023 r. wraz z pouczeniem o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia, przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.
Z zachowaniem terminu skarżący wniósł samodzielnie sporządzoną skargę od ww. wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w terminie.
Natomiast zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W myśl § 2, przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Ponadto zgodnie z art. 175 § 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona przez:
- 1) doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami;
- 2) rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2023 r., oddalającego skargę skarżącego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 czerwca 2021 r. została sporządzona i złożona przez samego skarżącego, a więc z naruszeniem przepisu art. 175 § 1 p.p.s.a., gdyż nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawie nie ma zastosowania art. 175 § 3 p.p.s.a.
Sporządzanie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem art. 175 § 1 p.p.s.a. jest brakiem, który uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn. akt FSK 3/04). Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem zaskarżenia objętym tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Oznacza to, że brak sporządzenia jej przez jedną z osób opisanych w art. 175 p.p.s.a. wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia.
Co więcej, wniesienie skargi kasacyjnej przez stronę, jeżeli nie jest ona podmiotem wskazanym w art. 175 § 1 p.p.s.a., nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu, ale uzasadniającym odrzucenie skargi kasacyjnej. Stanowisko takie jest zgodne z ugruntowaną już w tym zakresie linią orzecznictwa.
Podkreślić należy, że obowiązek ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej.
Sąd wskazuje jedynie na marginesie rozważań, że jeżeli skargę kasacyjną wniesie sama strona i w sporządzonej przez siebie skardze kasacyjnej zamieści wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, sprawa z zakresu udzielania prawa pomocy przekazywana jest do odrębnego załatwienia. Sprawa w tym przedmiocie została zarejestrowana w Sądzie pod inną sygn. akt, a mianowicie III SPP/Wr 40/23. W razie uwzględnieniu tego wniosku termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie na podstawie art. 177 § 3 p.p.s.a. od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu jako pełnomocnika z urzędu. Odrzuceniu natomiast podlega pierwsza skarga kasacyjna wniesiona przez samą stronę. Odrzucenie to nie wywołuje jednak skutków w zakresie powagi rzeczy osądzonej (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 178).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 178 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. postanowił odrzucić skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.