Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1 i art. 24 a i b ust. 1 oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) wskutek rozpatrzenia odwołania skarżącej K. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwaw T. (dalej – "Kierownik BP ARiMR") z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (w dalszych wywodach – "Dyrektor DOR ARiMR") utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie, w którym odmówiono przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
W pierwszej części uzasadnienia swej decyzji Dyrektor DOR ARiMR przedstawił okoliczności stanu faktycznego sprawy i przebieg postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Kierownika BP. Z wywodów tych wynika, że w dniu [...] marca 2012 r. skarżąca złożyła do Kierownika BP ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. W sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku skarżąca zadeklarowała trzy działki ewidencyjne o nr [...] położone w województwie d., powiecie t., gminie T., w obrębach K., M. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych skarżąca zadeklarowała dwie działki rolne A i B do jednolitej płatności obszarowej (zwanej dalej JPO) o łącznej powierzchni 1,01 ha oraz działkę B1 do uzupełniającej płatności obszarowej (zwanej dalej UPO) o powierzchni 0,28 ha.
W dniu [...] czerwca 2012 r. gospodarstwo rolne skarżącej zostało wytypowane metodą FOTO do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Kontrola ta została przeprowadzona w dniach [...] lipca 2012 r. (weryfikacja uprawy w terenie) i [...] września 2012 r. (wizualizacja działek na ortofotomapie) przez wykonawcę zewnętrznego. Z kontroli sporządzony został protokół nr [...]. W wyniku kontroli, jak podał organ II instancji:
- - dla działki rolnej A/A1, co do której strona zadeklarowała powierzchnię 0,28 ha, stwierdzono powierzchnię 0,39 ha (kod błędu DR - 13 – zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej oraz kod błędu DR 50 - granice pomierzonej uprawy w terenie wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji skutkowało zmniejszeniem powierzchni przedmiotowej działki dla płatności JPO/ UPO do areału 0,27 h);
- - dla działki rolnej B, co do której strona zadeklarowała powierzchnię 0,73 ha, stwierdzono powierzchnię 0,62 ha (kod pokontrolny DR13+, oznaczający, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej).
W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. skarżąca zgłosiła zastrzeżenia do wyników kontroli, nie zgadzając się z danymi dotyczącymi stwierdzonych powierzchni działek. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu DOR we W. po analizie dokumentacji pokontrolnej skorygował powierzchnię działki rolnej A, natomiast w odniesieniu do działki rolnej B podtrzymał wyniki kontroli. Wskazał przy tym, że niedobór powierzchni na działce B wynika z wyłączenia w części północno – zachodniej powierzchni nieużytkowanej rolniczo – zadrzewień, zakrzaczeń, wobec czego zastosowano kod DR13+.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kierownik BP ARiMR, w związku z niespełnieniem warunku wynikającego z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmówił przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przeprowadzona kontrola na miejscu wykazała nieścisłości dotyczące granic uprawy działki rolnej A, co skutkowało pomniejszeniem deklarowanej powierzchni tej działki na 0,28 ha. Organ I instancji podkreślił także, że kontrola na miejscu wykazała zawyżenie deklarowanej działki B, co doprowadziło do jej pomniejszenia z 0,73 ha na 0,62 ha. Powierzchnia po kontroli administracyjnej wyniosła 0,89 ha. Warunkiem przyznania płatności jest natomiast – jak wskazał organ – spełnienie warunku posiadania przez rolnika działek o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Odmawiając przyznania uzupełniającej płatności podstawowej wskazano, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła, iż posiada 1,02 ha pola, za które płaci podatek rolny i nie zgadza się z decyzją organu I instancji, w której stwierdzono, że łączna powierzchnia działek rolnych wyniosła 0,89 ha.
Dokonując oceny ustaleń poczynionych w sprawie przez organ pierwszej instancji Dyrektor DOR ARiMR uznał, że odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał przepisy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia. Wskazał przy tym, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r., a w szczególności jej art. 7.
Organ II instancji poddał ponownej weryfikacji wyniki z kontroli przeprowadzonej na działkach ewidencyjnej nr [...], zawarte w raporcie z czynności kontrolnych oraz dokumentacji fotograficznej. Po ponownej ich analizie ustalono, iż kontrola przeprowadzona w dniach [...] lipca 2012r. (data weryfikacji uprawy w terenie) i [...] września 2012r. (wizualizacja działek na ortofotomapie) wykonana została prawidłowo i w sposób zgodny z obowiązującym prawem, a tym samym nie ma podstaw do korygowania protokołu z inspekcji terenowej. Organ powołał przy tym wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. II GSK 492/07), w którym Sąd podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku rolnika o przyznanie płatności bezpośredniej.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że na działce rolnej A/ A1 o powierzchni deklarowanej 0,28 ha stwierdzono, że powierzchnia uprawy wynosi 0,39 ha, ponieważ skarżąca użytkuje również działkę [...] na powierzchni 0,11 ha, której nie deklaruje we wniosku o płatność na rok 2012 r., graniczącą z kontrolowaną działką [...], co wyraźnie widoczne jest na szkicu sporządzonym przez wykonawcę kontroli, stanowiącym załącznik raportu z czynności kontrolnych.
W odniesieniu do działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,73 ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 0,62 ha. Pomniejszenie powierzchni w stosunku do deklarowanej spowodowane było, jak zauważył organ, wyłączeniem z pomiaru zakrzaczeń znajdujących się po zachodniej stronie działki oraz uprawy sąsiada znajdującej się w południowej części. Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004r. Nr 10, poz.76 ze zm.) za działkę rolną należy uznać zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego.
W świetle zaś tezy z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 775/ 09) do płatności nie uwzględnia się obszarów, na których nie prowadzi się uprawy czyli dróg dojazdowych, działek rekreacyjnych, kompleksów leśnych, a także zakrzaczeń.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż posiada ona 1,02 ha pola za który płaci podatek rolny, organ odwoławczy wskazał, że dane wynikające z Ewidencji Gruntów i Budynków są podstawą do konkretyzacji obowiązku podatkowego w podatku rolnym, jednakże nie stanowią podstawy w zakresie ustalania powierzchni uprawnionej do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Spowodowane jest to tym, iż definicja gruntów rolnych kwalifikująca się do płatności bezpośrednich przyjęta w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz.U.UE.L.2009.30.16) ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, na podstawie której wyznaczana jest powierzchnia PEG, zasadniczo różni się od definicji użytków rolnych określonych w przepisach wykonawczych, na podstawie których określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.).
A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie Ewidencji Gruntów i Budynków nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej, bowiem – w ocenie organu – weryfikacja zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych wykonywana jest w oparciu o system LPIS/GIS, mający swoje prawne umocowanie w przepisach prawa wspólnotowego regulujących problematykę wspólnych zasad dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o ponowne dokonanie pomiarów jej działek rolnych, wskazując, iż posiada 1,02 ha pola – 0,3 ha w M. i 0,72 ha w K. Na potwierdzenie takiej powierzchni posiadanych działek skarżąca dołączyła wypisy z rejestru gruntów, decyzję Burmistrza Gminy T. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012, wezwanie dotyczące założenia księgi wieczystej na działkę rolną nr [...] (AM 1) i sporządzoną w formie aktu notarialnego umowę darowizny działki rolnej nr [...] AM 1.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.
Na rozprawie skarżąca dodatkowo wyjaśniła, że drzewka znajdujące się na działce A stanowią własność Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.
Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja, w sprawie odmowy przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 na mocy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm. nazywana dalej także "ustawą") - nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym albowiem narusza prawo procesowe i materialne w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Według art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy cytowanego wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy,w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy).
Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2 ustawy).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie były dokonane przez organy administracyjne ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych przez skarżącą rozstrzygnięć. Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
- 1) stoi na straży praworządności;
- 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
- 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
- 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy).
W kwestii dostrzeżonych przez Sąd uchybień natury procesowej, wypada zauważyć, że niewadliwe rozpatrzenie wniosku strony wymaga przede wszystkim poprawnego, nie budzącego wątpliwości ustalenia przez organy administracji publicznej wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego konkretnej sprawy, niezbędnych do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, na podstawie tych przepisów prawa, które w sprawie znajdują zastosowanie. Zdaniem Sądu, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w rozpoznawanym przypadku nie doprowadziło do ustaleń odpowiadających temu standardowi, a w rezultacie uzasadnienie decyzji nie odpowiada w pełni wymogom prawa, tzn. unormowaniu zawartemu w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W świetle tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa (wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. IV SA/Wr 268/11 z dnia 3 kwietnia 2012 r., LEX nr 1146142).
W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej dotyczył płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej, dalej – JPO i uzupełniającej płatności obszarowej, dalej - UPO). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że z ogólnego areału zgłoszonego do płatności przez skarżącą organy zakwestionowały powierzchnię działek A i B. Odnośnie działki A, położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...], skarżąca zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię 0,28 ha, jeżeli chodzi o działkę B, położoną na działce ewidencyjnej nr [...] i [...], skarżąca zadeklarowała powierzchnię 0,72 ha. Działki A i B zostały zgłoszone do JPO. Ponadto skarżąca zgłosiła do UPO działkę A1, położoną na działce ewidencyjnej numer [...] o powierzchni zadeklarowanej 0,28 ha.
W dniach [...] lipca 2012 r. i [...] września 2012 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącej. Z kontroli tej sporządzono protokół, z którego wynika, że dla działki rolnej A/A1, co do której strona zadeklarowała powierzchnię 0,28 ha, stwierdzono powierzchnię uprawy 0,39 ha. Dla działki rolnej B, co do której strona zadeklarowała powierzchnię 0,73 ha, stwierdzono powierzchnię 0,62 ha.
Odmawiając przyznania płatności bezpośrednich, organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że w trakcie kontroli na miejscu wykryto nieścisłości dotyczące granic działki rolnej A, które wykraczają poza granice działki referencyjnej nr [...] zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji skutkowało redukcją powierzchni działki rolnej A "z 0,28 ha na 0,28 ha". Jeżeli chodzi o działkę
B organ I instancji wskazał jedynie, że została zawyżona zadeklarowana powierzchnia tej działki i po pomniejszeniu wyniosła 0, 62 ha. Ogółem powierzchnia ustalona w wyniku kontroli wyniosła – jak wskazał organ 0,89 ha. Zsumowanie jednak powierzchni podanych przez organ I instancji (0,28 ha i 0,62 ha) daje wynik wynoszący 0,9 ha, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z przyjętym przez organ wynikiem.
Wskazanych wyżej nieścisłości i niejasności, co do powierzchni działek ustalonej w wyniku kontroli oraz przyczyn jej zakwestionowania nie wyjaśnił w sposób przekonywujący organ II instancji. Zauważono jedynie, że na działce rolnej A/A1 o powierzchni deklarowanej 0,28 ha stwierdzono, że powierzchnia uprawy wynosi 0,39 ha, ponieważ skarżąca użytkuje również działkę [...] o powierzchni 0,11 ha, której nie zadeklarowała we wniosku o płatność na 2012 r., graniczącą z kontrolowaną działką [...]. Konsekwencją takich ustaleń, jak wskazał organ II instancji, było zmniejszenie powierzchni działki A do 0,27 ha. Ustalenie przez organ II instancji takiej powierzchni jest przy tym niejasne, gdyż różnica pomiędzy ustaloną w takcie kontroli powierzchnią 0,39 ha, a niezadeklarowaną we wniosku i stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu powierzchnią 0,11 ha wynosi 0,28 ha. Taką też powierzchnię odnośnie działki rolnej A zadeklarowała we wniosku skarżąca. Organ nie wyjaśnił, z jakich powodów doszło do skorygowania powierzchni tej działki rolnej, nie wiadomo więc, czy była to jedynie kwestia pomiaru, czy też u podstaw legła inna przyczyna.
Jeżeli chodzi o działkę rolną B, organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zmniejszenie powierzchni deklarowanej (0,72 ha) na powierzchnię stwierdzoną w czasie kontroli (0,62 ha) było wynikiem wyłączenia z pomiaru zakrzaczeń znajdujących się po zachodniej stronie działki oraz uprawy sąsiada znajdującej się w południowej części. Okoliczność ewentualnego zakrzaczenia przedmiotowej działki oraz uprawy sąsiada znajdującej się w południowej części nie została jednak szerzej omówiona i wyjaśniona, a zatem trudno przyjąć poprawność ustaleń faktycznych, a w konsekwencji – prawidłowość merytoryczną podjętego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Do wątku zakrzaczenia działki rolnej B oraz znajdującej się tam uprawy sąsiada organ I instancji nie odniósł się w ogóle, pomijając tą okoliczność w uzasadnieniu swojej decyzji. Istotny jest również fakt, że w protokole z kontroli na miejscu odnotowano jedynie lakonicznie, że "zakrzaczenie znajduje się na południu działki".
W odpowiedzi natomiast na zgłoszone przez skarżącą zastrzeżenia do protokołu kontroli Kierownik Biura Kontroli na Miejscu odpowiedział, że niedobór powierzchni na działce B wynika z wyłączenia w części północno – zachodniej powierzchni nieużytkowanej rolniczo, to jest zadrzewień, zakrzaczeń. Nie wspomniano natomiast o uprawie sąsiada, która miała znajdować się po południowej stronie i mieć wpływ na ustalenie powierzchni tej działki.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności stwierdzić należy, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odnoszące się do ustalenia powierzchni działek rolnych A i B zawierają stwierdzenia niejasne, budzące wątpliwości i wzajemnie sprzeczne, co oznacza naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
W tym kontekście należy również podnieść pominięcie rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy w sytuacji skarżącej znajdują zastosowanie przepisy prawa materialnego dotyczące minimalnych norm, wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211), wydanego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W § 1 ust. 1 tego rozporządzenia określono przypadki, w których uznaje się, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami. Według § 4 - grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:
- 1) drzew i krzewów:
- a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
- b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,
- c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;
- 2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. (Godzi się tu zauważyć, że skarżąca podniosła, że drzewka znajdujące się na działce A nie stanowią jej własności i należą do Gminy).
Z kolei zgodnie z § 5 – powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się:
- 1) oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej,
- 2) rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe wydzielone w obrębie działek rolnych, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, których szerokość w obrębie działki rolnej nie przekracza 2 m i które nie stanowią odrębnej działki ewidencyjnej - uznaje się za utrzymywaną zgodnie z normami.
Komentowane rozporządzenie w sprawie minimalnych norm zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym minister właściwy do spraw rolnictwa określi w drodze rozporządzenia minimalne normy, uwzględniając art. 6 przywoływanego już wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz załącznik III do tego rozporządzenia, a także biorąc pod uwagę warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów rolnych, metody upraw i strukturę gospodarstw rolnych, jak również art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009. Wywieść stąd zatem trzeba, że normodawca w tym miejscu odwołuje się do uregulowań zamieszczonych w przepisach prawa unijnego i krajowego, dotyczących wsparcia bezpośredniego, czyli także do unormowań aktów podustawowych, wydanych w ramach delegacji zawartej w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarki rolnej, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz.U.UE.L.2009.316.65) ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne.
Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Można uwzględniać całkowitą powierzchnię działki rolnej, pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami zwyczajowymi danego państwa członkowskiego lub regionu. W innych przypadkach uwzględnia się powierzchnię faktycznie użytkowaną. W przypadku regionów, w których niektóre obiekty, takie jak żywopłoty, rowy oraz mury, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi, państwa członkowskie mogą uznać, że powierzchnię, którą te obiekty zajmują, zalicza się do powierzchni w pełni użytkowanej, pod warunkiem jednak, że jej szerokość nie przekracza łącznej szerokości określonej przez państwa członkowskie. Szerokość ta musi odpowiadać tradycyjnej w danym regionie szerokości obiektów i nie może przekraczać 2 metrów.
Tym samym powołane przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm oraz przytoczone regulacje unijne znajdują również zastosowanie do omawianych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i winny były być przedmiotem oceny organów w rozpatrywanym przypadku.
W przedstawionym świetle rzeczą organu w ponownym postępowaniu będzie usunięcie opisanych wyżej uchybień proceduralnych poprzez jednoznaczne ustalenie powierzchni działki A i wskazanie powodów ewentualnej jej korekty, a także wyjaśnienie, czy na działce B stwierdzono tylko zakrzaczenia, czy też zadrzewienia i uprawę sąsiada, oraz poczynienie ustaleń co do usytuowania tych zakrzaczeń, zadrzewień, sąsiedniej uprawy, ich powierzchni, ilości drzew, krzewów - w kontekście cytowanych przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.