Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – K. uznał za niezasadny podniesiony przez D. W. (dalej: skarżący, strona) w postępowaniu egzekucyjnym zarzut nieistnienia obowiązku. Postanowienie to zostało doręczone stronie w dniu 6 lutego 2015 r.
Kwestionując prawidłowość stanowiska organu egzekucyjnego strona pismem z dnia 30 marca 2015 r. wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zasadność przywrócenia terminu strona motywowała tym, że wcześniej złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - K. pismo z dnia 20 stycznia 2015 r., nazwane pismem przygotowawczym, w którym przedstawiła szereg dalszych argumentów wskazujących, jej zdaniem, na nieistnienie obowiązku będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Pismo to zostało złożone po dacie sporządzenia postanowienia o nieuwzględnieniu zarzutu zobowiązanego, w związku z czym strona była przekonana, że zostanie ono uznane za jej zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego i nie składała zażalenia. Dopiero 24 marca 2015 r. strona pozyskała informację, że pismo to nie zostanie uznane za zażalenie z uwagi na złożenie go przed doręczeniem postanowienia o uznaniu za bezzasadny zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z tych względów wniesiono o uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ewentualnie o uznanie za zażalenie pisma strony z 20 stycznia 2015 r.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr[...], będącym obecnie przedmiotem skargi, Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.– K. z dnia [...] stycznia 2015 r.
Powołując się na warunki przywrócenia terminu, wynikające z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r.,, poz. 267 ze zm.) - dalej: k.p.a., organ stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia. Nie zaistniały bowiem żadne obiektywne, niedające się usunąć przeszkody, uniemożliwiające stronie dokonanie czynności procesowej. Za zdarzenie usprawiedliwiające uchybienie terminowi do złożenia zażalenia nie mogło być uznane pismo strony z dnia 15 stycznia 2015 r. wobec złożenia go przed doręczeniem postanowienia organu egzekucyjnego o uznaniu zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadny oraz wobec prawidłowego pouczenia w tym postanowieniu o trybie wniesienia zażalenia.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. strona wniosła skargę do tutejszego Sądu, w której wniosła o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skargę oparto a zarzucie naruszenia art. 59 § 1 k.p.a. – a to przez rozpoznanie sprawy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia przez organ odwoławczy, nie zaś przez organ I instancji, który – zdaniem skarżącego – był właściwy do rozpoznania wniosku, o jakim mowa w art. 58 k.p.a. Skarżący podkreślił, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. zamiast przez Naczelnika US W. –K. pozbawiło skarżącego uprawnień wynikających z dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – co mogło mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W skardze nadto strona podtrzymała żądanie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i zawartą we wniosku o przywrócenie tego terminu argumentację.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że z treści art. 59 k.p.a. wynikała wprost jego właściwość do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, to znaczy zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przy tym zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
Jako całkowicie nieuzasadniony należy ocenić podniesiony w skardze zarzut bezpodstawnego rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia przez organ odwoławczy, nie zaś organ pierwszej instancji, do którego wniosek złożono. O właściwości organu do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu traktuje art. 59 k.p.a., stanowiąc w § 1, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie. Jednocześnie w myśl §2 tego przepisu, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia. Organ pierwszej instancji, do którego osoba zainteresowana wniosła podanie o przywrócenie terminu, będzie zatem zobowiązany do przekazania organowi odwoławczemu tego podania wraz z odwołaniem lub zażaleniem, bez podejmowania innych czynności w sprawie.
Z przytoczonych regulacji wynika, że w postępowaniu administracyjnym co do zasady organ przyjął, że kompetencja do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu leży po stronie organu właściwego do załatwienia sprawy, jednak z zastrzeżeniem, że w przypadku przywrócenia terminu do skorzystania z środków odwoławczych (odwołanie, zażalenie) właściwy jest wyłącznie ten organ, który jest zarazem właściwy do rozpoznania środka odwoławczego. Przez "właściwość w sprawie" należy rozumieć właściwość do podjęcia postępowania administracyjnego czy czynności procesowych w następstwie dokonanej przez stronę czynności procesowej, w tym przede wszystkim do wydania decyzji – co w praktyce oznacza, ze właściwy jest ten organ, przed którym strona powinna dokonać czynności procesowej, dla której ustanowiony był termin. Ponieważ jednak w odniesieniu do odwołania i zażalenia ustawa wprost wskazuje jako organ właściwy do załatwienia wniosku o przywrócenie terminu organ właściwy do rozpoznania zażalenia lub odwołania (bez rozróżnienia, czy chodzi o zażalenie od postanowienia wydanego na podstawie art. 58 k.p.a., czy innego), to bez znaczenia pozostaje fakt, że zażalenie/odwołanie wnoszone jest za pośrednictwem organu I instancji, jak i to, że organ ten ma teoretycznie możliwość uwzględnienia zażalenia/odwołania we własnym zakresie i w tym zakresie pozostaje "właściwy do załatwienia sprawy".
Użyte w art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "ostatecznie" przesądza przy tym jednoznacznie, że postanowienia o przywróceniu/odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia lub odwołania mają walor ostateczności, a więc nie podlegają kontroli w zwykłym toku instancyjnym. Na postanowienie takie przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego – z którego to prawa skarżący skorzystał.
Z powyższych względów zarzut naruszenia przez organ art. 59 § 1 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony.
Przechodząc do oceny prawidłowości zastosowania przez organ w niniejszej sprawie art. 58 k.p.a., również w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa.
W sprawie nie było sporne, że strona dochowała formalnych warunków wystąpienia o przywrócenie terminu, określonych w art. 58 § 2 k.p.a., tj. złożyła wniosek w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz wraz z prośbą o przywrócenie terminu dopełniła czynności, dla której termin był ustanowiony (wniosła zażalenie). Sąd przychyla się natomiast do stanowiska organu, iż podane przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu nie stanowią uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – co jest warunkiem przywrócenia terminu po myśli art. 58 § 1 k.p.a. W jednolitym w tej kwestii orzecznictwie wskazuje się, że strona może uprawdopodobnić brak winy w dochowaniu terminu, jeżeli wykaże, że zaistniały obiektywne, niemożliwe lub nadmiernie trudne do usunięcia przeszkody, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej. Kryterium, jakie w tym wypadku należy stosować, jest obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, natomiast choćby lekkie niedbalstwo przemawia za odmową przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96).
Tego rodzaju obiektywne, niedające się przezwyciężyć przeszkody, nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie. Nie można zaakceptować tezy skarżącego, iż miał on prawo spodziewać się, że za zażalenie zostanie uznane jego pismo z dnia 20 stycznia 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że pismo to zostało złożone jeszcze przed doręczeniem skarżącemu postanowienia organu egzekucyjnego o uznaniu za niezasadny zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne – a zatem zanim jeszcze zaczął w ogóle biec termin do wniesienia zażalenia. Sama treść pisma nie wskazuje zresztą w żaden sposób na to, że skarżący w dacie sporządzenia pisma wiedział już o ww. postanowieniu i wysłał je niejako "na zapas", z wyprzedzeniem. Wręcz przeciwnie, pismo to zatytułowane jest jako "Pismo przygotowawcze w sprawie" i wyraźnie wskazuje, że sporządzono je w związku z otrzymaniem zawiadomienia z dnia 31 grudnia 2014 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie.
W postanowieniu Naczelnika US z dnia 15 stycznia 2015 r. strona została natomiast prawidłowo i jasno pouczona o przysługującym jej zażaleniu na postanowienie oraz sposobie i terminie jego wniesienia. Nie można zatem przyjąć, że skarżący, zachowując minimum staranności, nie wiedział, że zażalenie należało wnieść w terminie siedmiu dni od doręczenia tego postanowienia. Tym samym zasadnie organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ze swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia. To zaś obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.