Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 1a, art. 34 § 4 i § 5, art. 33 § 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, ze zm., dalej "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IAS, organ II instancji) – po rozpatrzeniu zażalenia G. K. (dalej: strona, skarżąca, zobowiązana) – utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat w S. (Dyrektor Oddziału ZUS) z [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w części nieistnienia obowiązku oraz nieuwzględnienia zarzutu w części dotyczącej tytułu wykonawczego, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] stycznia 2017 r. o nr [...], obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres 01-06/2015 r.
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Oddziału ZUS jako organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2017 r. o nr [...], wystawionych na podstawie decyzji z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) określającej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
W toku postępowania egzekucyjnego strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc nieistnienie obowiązku i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z [...] marca 2017 r. (nr [...]) nie uznał wniesionych przez stronę zarzutów. Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku wyjaśnił, że skarżącej przyznano świadczenie emerytalne z dniem [...] lutego 2015 r., a zatem za okres do dnia [...] lutego 2015 r. należne są składki z tytułu prowadzenia działalności. Dlatego też, [...] września 2015 r. wydano decyzję określającą zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia do lutego 2015 r. oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia do czerwca 2015 r. Organ egzekucyjny wskazał, że strona wniosła odwołanie od tej decyzji, na podstawie której wystawiono przedmiotowe tytułu wykonawcze, natomiast Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...] sierpnia 2016 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego w S. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2016 r. (sygn. akt [...]).
Organ egzekucyjny podniósł także, że chybione są zarzuty jakoby organ egzekucyjny prowadził postępowanie na podstawie zmienionych tytułów wykonawczych, które podpisane zostały przez osoby do tego nieuprawnione. Wyjaśniono również prawidłowość wystawienia tytułów wykonawczych oraz kwestię pouczenia zawartego w tytułach wykonawczych oraz odniesiono się do zarzutu braku adnotacji "odpis tytułu wykonawczego".
Po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem z [...] maja 2017 r. (nr [...]), Dyrektor IAS uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS. Podkreślił, że podstawą wydania takiego rozstrzygnięcia były uchybienia procesowe. Ponadto w uzasadnieniu organ nakazał bezspornie ustalić, czy przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu były zarzuty tożsame z zarzutami na postępowanie egzekucyjne i w konsekwencji powyższego zdecydować, czy nie zachodzą przesłanki skutkujące koniecznością zastosowania sankcji przewidzianej w przepisie art. 34 § 1a u.p.e.a. odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku.
Mając na uwadze powyższe kasatoryjne rozstrzygnięcie, Dyrektor Oddziału ZUS, postanowieniem z dnia [...].06.2017 r. (nr [...]) stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu w części nieistnienia obowiązku oraz nie uwzględnił zarzutu w części dotyczącej niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS [...].01.2017 r. o nr [...], obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 01.02/2015 oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01-06/2015.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu wyrażonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku), gdyż strona [...].10.2015 r. złożyła odwołanie od decyzji z [...].09.2015 r. (nr [...]) określającej stan zadłużenia, na podstawie której wystawiono przedmiotowe tytuły wykonawcze. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...].08.2016 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację strony do wyroku Sądu Okręgowego w S. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...].01.2016 r. (sygn. akt [...]). Odnośnie nieuznania zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a, organ wskazał, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają wszystkie niezbędne elementy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, iż tytuły wykonawcze jak i decyzja zostały podpisane i wydane bez upoważnienia Prezesa ZUS "z przyczyny istniejącego od dnia [...] lutego 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. wakatu Prezesa ZUS". Zdaniem strony, wydanie decyzji administracyjnej w tych warunkach powoduje nieważność tej decyzji bez możliwości konwalidowania jej i niedopuszczalne jest, by rodziła jakiekolwiek skutki prawne dla adresata oraz musi być usunięta z obrotu prawnego bez możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie jej nieważności. Ponadto w piśmie poinformowano, iż strona złożyła pismo do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu o wznowienie postępowania. Dodatkowo zarzuciła Dyrektorowi IAS brak stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z przyczyny uchybienia terminu przez organ I instancji, o którym mowa w art. 133 k.p.a.
Zaskarżonym postanowieniem z [...].08.2017 r. (znak [...]) Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z [...].06.2017 r.
W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i dotyczy to także Dyrektora IAS. Podniesiono dalej, że Dyrektor Oddziału ZUS w zaskarżonym postanowieniu odniósł się merytorycznie do okoliczności, które strona podnosiła.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, Dyrektor IAS, podzielił stanowisko wyrażone w zażalonym postanowieniu. Wskazał, że przepis art. 34 § 1a u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Tym samym przepis ten pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu sformułowanego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowań a dotyczącym tego samego obowiązku.
Natomiast w sprawie, tytuły wykonawcze o nr [...] zostały wystawione na podstawie prawomocnej decyzji z [...].09.2015 r. (nr [...]) określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Strona [...].10.2015 r. złożyła odwołanie od tej decyzji powołując się na brak podstawy prawnej uzasadniającej istnienie obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu w tym okresie, z uwagi na zwolnienie z obowiązku, gdyż w dniu [...].07.2014 r. osiągnęła [...] lat. Niemniej wyrokiem z [...].01.2016 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w S. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni, a następnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...].08.2016 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację strony.
Podniesiono, że regulacja wyrażona w art. 34 § 1a u.p.e.a służy uniknięciu dwutorowości badania tych samych przesłanek w odrębnych postępowaniach, dając pierwszeństwo rozpoznawania środków zaskarżenia odnoszących się do meritum sprawy. Innymi słowy, przepis ten ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w której ta sama kwestia podnoszona w zarzutach na postępowanie egzekucyjne, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo że została już, lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego postępowania. Skoro więc zagadnienie objęte zarzutem było przedmiotem orzekania w innej sprawie, stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu było uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu niespełnienia w przedmiotowych tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), Dyrektor IAS również podzielił stanowisko organu egzekucyjnego zawarte w zażalonym postanowieniu.
Po zacytowaniu art. 27 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu na dzień wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, odnośnie zawartości tytułów wykonawczych), stwierdził, że tytuły wykonawcze wystawione są na odpowiednich drukach stosowanych w egzekucji należności pieniężnych i zasadniczo obejmują one wszystkie narzucone przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a elementy, które dotyczą zobowiązanego, wierzyciela jak i dochodzonej należności.
Ponadto wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu nie zaszły okoliczności skutkujące wystawieniem zmienionych tytułów wykonawczych, dlatego też przysługiwał stronie środek zaskarżenia w postaci zarzutów. Natomiast braku adnotacji "odpis tytułu wykonawczego" na tytułach wykonawczych jest chybiony, albowiem taka adnotacja nie jest wymogiem formalnym tytułu wykonawczego w myśl art. 27 u.p.e.a. Odpis tytułu wykonawczego jest uwierzytelnioną kopią oryginalnego tytułu wykonawczego, zaś brak takiej adnotacji nie wywołuje żadnych skutków w niniejszym postępowaniu. Dlatego też, organ egzekucyjny nie mógł nie przystąpić do egzekucji w myśl art. 29 u.p.e.a.
Odnośnie podpisania tytułów wykonawczych przez osobę nieupoważnioną przez Prezesa ZUS do działania w imieniu wierzyciela, wskazano że jest on nieuzasadniony. W części F tytułu wykonawczego wskazano, jako podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w S. Natomiast w części F poz. 7 podano osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela - starszy inspektor D. B. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pełnomocnictwem nr [...] z [...].04.2016 r. upoważnił tę osobę - pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Oddziale w W. - do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych. Pełnomocnictwo to zawiera pouczenie, iż wygasa z dniem ustania stosunku pracy, a także z dniem odwołania lub zmiany pełnomocnictwa. Okoliczności wskazane w pouczeniu nie wystąpiły.
Podniesiono także w uzasadnieniu, że wskazane przez stronę postanowieniu nr [...], to postanowienie organu egzekucyjnego wydane w dniu [...].03.2017 r. w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu zainicjowanego wnioskiem z dnia [...].02.2017 r. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na postanowienie które strona wniosła pismem z dnia [...].03.2017 r. zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Odnośnie braku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z przyczyn uchybienia terminu, o którym mowa w art. 133 k.p.a., wskazano, że dotyczy to innej sprawy i zostało podniesione przez stronę w skardze z dnia [...].07.2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...].05.2017 r. (znak [...]) w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji
Podniesiono w końcowej części, że kwestia wakatu Prezesa ZUS w czasie wydania decyzji (jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) oraz wydania przez Sądy orzeczeń w czasie trwania tego wakatu, wybiega poza kompetencje organu II instancji przy ocenie zgłoszonego zarzutu. Dodatkowo wskazano, że skoro strona w drodze przysługujących jej odrębnych środków prawnych nie zdołała podważyć decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie, której wystawiono przedmiotowe tytuły wykonawcze, to nie może żądać ponownej kontroli tej decyzji w ramach postepowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Wskazać należy, że w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, strona wniosła do WSA we Wrocławiu skargę na postanowienie Dyrektora IAS z [...] maja 2017 r. Po jej rozpoznaniu, wyrokiem z [...] listopad 2017 r. (sygn. akt [...]), WSA we Wrocławiu oddalił skargę na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zasadnie Dyrektor IAS zauważył, że organ I instancji w sentencji swojego postanowienia nie przytoczył treści wniesionych zarzutów i rodzaju należności pieniężnej, której tytuły wykonawcze dotyczą. Słusznie także organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku nie tylko w postępowaniu egzekucyjnym, ale również w postępowaniu sądowym powołując się na niezasadność obciążenia jej składkami za okres następujący po osiągnięciu przez nią wieku [...] lat. W konsekwencji rozstrzygnięcie Sądu odnosiło się do ustalenia, czy skarżąca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej po ukończeniu [...] lat. Zgodnie natomiast z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Dostrzeżenie zatem, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 1a u.p.e.a., obliguje organ egzekucyjny będący wierzycielem do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu. Organ I instancji powinien zatem rozważyć, czy podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym zarzut nie były tożsamy z zarzutem podniesionym w odrębnym postępowaniu sądowym prowadzonym wskutek wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek. Konsekwencją natomiast dokonanych ustaleń powinno być albo stwierdzenie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, albo ich merytoryczne rozpoznanie i uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.
Dalej Sąd stwierdził, że prawidłowo także organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny oceniając zasadność zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) winien każdorazowo dokonać analizy prawidłowości tytułu wykonawczego w oparciu o spełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a. w całości, a nie jedynie odnosząc się do powołanych przez stronę argumentów.
Z kolei w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2017 r., strona wniosła o uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła postanowieniu Dyrektora IAS:
- - nierozpoznanie istoty sprawy odnośnie decyzji administracyjnej ZUS z [...].09.2015 r. (nr [...]) wydanej w okresie trwającego wakatu Prezesa ZUS od dnia [...].02.2015 r. do [...].02.2016 r. Zdaniem skarżącej wydana decyzja nie podsiada atrybutu legalności istnienia w obrocie prawnym;
- - nierozpoznanie, że wyrok Sądu Okręgowego w S. z [...].01.2016 r. (sygn. akt. [...]) wydany w okresie istniejącego wakatu Prezesa ZUS, na podstawie decyzji w okolicznościach braku zdolności sądowej ZUS, skutkujący nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c. i wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z [...].08.2016 r. (sygn. akt. [...]) wydany z naruszeniem art. 378 § 1 k.p.c., stanowią brak podstawy prawnej do wystawienia tytułów wykonawczych;
- - zupełny brak podstawy prawnej wskazującej na podleganie przez stronę obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, po osiągnięciu przez nią [...].07.2014 r. wieku [...] lat.
W uzasadnieniu skargi, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a, strona wniosła o dokonanie oceny decyzji administracyjnej ZUS wydanej w okresie wakatu Prezesa ZUS. Wskazano, że w takiej sytuacji wydana decyzja Prezesa ZUS nie jest decyzją administracyjną, a jedynie pismem prywatnym, które nie rodzi żadnych skutków prawnych dla adresata i musi być usunięte z obrotu prawnego. Ponadto zwróciła się o uwzględnienie istniejącego stanu prawnego przywracającego wiek emerytalny 60 lat dla kobiet, obowiązujący od 1.10.2017 r.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymano dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 i 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga jest niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Dyrektora IAS W. z [...].08.2017 r. (znak [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w W. z [...].06.2017 r. (nr [...]) w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz nieuwzględnienia zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...].01.2017 r. o nr [...] obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 01-02/2015 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01-06/2015 r.
Odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017 r., poz. 1201, ze zm.; dalej też: u.p.e.a.) – obowiązującym w dacie orzekania - zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 i 2 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 odnośnie obowiązków niepieniężnych – jak w rozpatrywanej sprawie - organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art.
- 33. § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Stosownie do art. 34 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu zażalenie. Treść wymienionego przepisu, z uwagi na użycie przez ustawodawcę sformułowania "na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów", wyraźnie wskazuje, że zarówno postanowienie wydane na podstawie art. 34 § 2 i 4 ustawy egzekucyjnej, jak i przysługujący na te postanowienia środek zaskarżenia w postaci zażalenia odnosić się mogą wyłącznie do zarzutów wniesionych w terminie.
W sprawie, skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny rozpatrzył zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do kwestii zarzutu nieistnienia obowiązku objętego postepowaniem egzekucyjnym i stwierdzenia przez organy egzekucyjne niedopuszczalności tego złożonego zarzutu.
Wskazać należy w tym zakresie, że zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Wynika z powyższego, że nie ma uzasadnienia merytoryczne rozpatrywanie zarzutów dotyczących wymagalności należności, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. (zob. Wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3478/15).
Przepis ten, jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu sformułowanego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowań a dotyczących tego samego obowiązku. Uregulowanie to ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w której kwestia, mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnymi byłaby rozstrzygana w tymże postępowaniu, pomimo że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowaniu. Co istotne, stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności.
Regulacja wyrażona w art. 34 § 1a u.p.e.a służy więc uniknięciu dwutorowości badania tych samych przesłanek w odrębnych postępowaniach, dając pierwszeństwo rozpoznawania środków zaskarżenia odnoszących się do meritum sprawy - istnienia zobowiązania podlegania ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika bowiem ze zgromadzonych akt, tytuły wykonawcze o nr [...] zostały wystawione na podstawie prawomocnej decyzji z [...].09.2015 r. (nr [...]) określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, w okresie 01-06/2015 r. Rozpatrując odwołanie skarżącej od tej decyzji, wyrokiem z [...].01.2016 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy w S. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni, a następnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z [...].08.2016 r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację strony.
Tym samym meritum sprawy - wymagalności należności z tytułu składek ubezpieczeniowych – zostało określone w odrębnym rozstrzygnięciu (w decyzji z [...].09.2015 r.), od którego przysługiwały odrębne środki zaskarżenia i z których skarżąca skorzystała. Oznacza to, że zagadnienie objęte zarzutem (nieistnienie obowiązku) było przedmiotem orzekania w innej sprawie, dotyczącej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, prowadzonej przez organ administracyjny i sąd powszechny. Tym samym stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu nieistnienie obowiązku było uzasadnione.
Nieuprawnione są w tym kontekście zarzuty skargi w zakresie: nierozpoznania istoty sprawy odnośnie decyzji administracyjnej ZUS z [...].09.2015 r., jako wydanej w okresie trwającego wakatu Prezesa ZUS; nierozpoznania, że wyrok Sądu Okręgowego w S. i wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wydane zostały z naruszeniem odpowiednio art. 379 pkt 2, art. 378 § 1 k.p.c.; nie uwzględnienia braku podstawy prawnej wskazującej na podleganie przez stronę obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego po osiągnięciu wieku [...] lat.
Jak już wskazano, zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne zostało określone decyzją organu ZUS z [...].09.2015 r. Ta decyzja była badana, na skutek odwołania strony do właściwego sądu. Sąd Okręgowy w S. oddalił odwołanie, a następnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację strony. Istnienia egzekwowanego obowiązku zostało przesądzone przez uprawnione organy. Orzeczenie w przedmiocie istnienia egzekwowanego obowiązku stało się prawomocne i jako takie nie mogło być przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu egzekucyjnym.
Stosownie do art. 83 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. 2017 r. poz.1778), od decyzji Zakładu w przedmiocie wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym do rozpoznawania sprawy określenia w drodze decyzji wysokości należnych składek nie jest więc sąd administracyjny. Dlatego ocenie tego Sądu nie mogła zostać poddana decyzja z [...].09.2015 r., określająca wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.
Zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu na dzień wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych), tytuł wykonawczy zawiera: oznaczenie wierzyciela w tym oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868); wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) lub numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli zobowiązany taki numer posiada; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu: pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku; datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a; datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.
W rozpatrywanej sprawie tytuły wykonawcze o nr [...] z [...].01.2017 r., jak to trafnie wskazał organ, wystawione są na odpowiednich drukach stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, obejmują wszystkie narzucone przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a elementy. Tym samym nie można uznać zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.e.p.a.
Stosownie do art. 28b § 1. u.p.e.a., jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydana decyzja, postanowienie lub inne orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym albo zostanie złożona korekta dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodująca zwiększenie wysokości należności pieniężnej, wierzyciel niezwłocznie sporządza zmieniony tytuł wykonawczy. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacji nie wystąpiła.
Mając na względzie zaprezentowane powyżej ustalenia, nie można, jak chce skarżąca, mówić w sprawie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.