Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 788/22

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi S. G. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego w Legnicy (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 11 lipca 2022 r. nr SKO/RD-421/85/2022 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Z. (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z dnia 11 kwietnia 2022 nr WK.5430.620.2022.JM o zatrzymaniu prawa jazdy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący został skierowany decyzją Starosty z dnia 17 listopada 2021 r. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej pouczono skarżącego, że orzeczenie lekarskie należy przedłożyć w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 22 listopada 2021 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył orzeczenia lekarskiego. Organ pierwszej instancji pismem z 10 marca 2022 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawy jazdy (doręczonym stronie w trybie fikcji doręczenia).

Następnie, decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r. wydaną w oparciu o treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej: u.k.p.) Burmistrz zatrzymał stronie prawo jazdy do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) ze względu na ochronę zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego.

W wyniku rozpoznania odwołania SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wskazało, że mimo skutecznego doręczenia stronie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w wyznaczonym terminie strona odpowiedniego orzeczenia nie przedstawiła, co obligowało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja wydana w trybie przepisu art. 102 ust. 1pkt 3 lit. a0 i b) u.k.p. nie ma charakteru uznaniowego.

W skardze na tę decyzję strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.

1. 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący;
2. 2) art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego;
3. 3) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;
4. 4) art. 107 k.p.a. poprzez brak sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji, niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5. 5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia SKO oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgłosił się na badania lekarskie, lecz ich nie ukończył z powodu konieczności dostarczenia dokumentacji medycznej. Argumentował, że zadaniem starosty było ustalenie, czy skarżący poddał się badaniu lekarskiemu i dopiero wskutek ustalenia, że kierowca nie zgłosił się na badanie lekarskie, organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.k.p. Wskazał, że decyzje w sprawie nie zwierają ustaleń w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych kryteriów nie daje podstaw do uwzględnienia skargi, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawą decyzji w sprawie jest art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust.

1. 2. Zgodnie natomiast z art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie.

Wynika z tego, że nieprzedstawienie przez osobę posiadającą prawo jazdy orzeczenia lekarskiego w wyznaczonym terminie bezwzględnie obliguje starostę do zatrzymania prawa jazdy. Słusznie w tym zakresie wskazało SKO, że decyzja wydana w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3) u.k.p. nie jest decyzja uznaniową. Starosta nie ma swobody w podjęciu takiej decyzji. Użyty przez ustawodawcę zwrot normatywny "starosta wydaje decyzję" nie nasuwa w tym zakresie żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku zatem, gdy zaistnieją okoliczności faktyczne opisane w pkt 3 lit. a) lub b) ww. przepisu – starosta ma obowiązek wydać decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy. Okolicznością taką jest nieprzedstawienie staroście orzeczenia lekarskiego przez osobę posiadającą prawo jazdy w wyznaczonym terminie.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy na skarżącego – jako kierowcę i posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami – w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. został nałożony decyzją starosty z dnia 17 listopada 2021 r. obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 22 listopada 2021 r. W decyzji pouczono skarżącego, że orzeczenie lekarskie o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami należy przedłożyć w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji.

Wedle SKO, nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie orzeczenia lekarskiego spełnia przesłankę obligatoryjnego dla organu zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji wydanej w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p.

Zdaniem strony, dopiero ustalenie, że kierowca nie poddał się badaniu lekarskiego w wykonaniu nałożonego decyzją obowiązku, stanowi podstawę zatrzymania prawa jazdy. Takich ustaleń organy obu instancji nie dokonały, natomiast skarżący badaniu lekarskiemu się poddał, lecz go nie ukończył.

Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie została skutecznie podważona i wywoływała skutki prawne. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Mocą art. 101 ust. 2 u.k.p., osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3 jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;

1. 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu;
2. 3) uiszczenia opłaty ewidencyjnej najpóźniej w dniu dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia, o którym mowa w pkt 2.

Z przepisów art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 79 ust. 2 oraz art. 101 ust. 2 i art. 99 ust. ust. 1 pkt 2 u.k.p. łącznie wynika, że wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie, brak wykonania tego obowiązku i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Skarżący dopiero na etapie skargi ogólnie podał, że poddał się badaniu lekarskiemu zgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji z dnia 17 listopada 2021 r. Okoliczność ta była jednak przedmiotem przeciwnego ustalenia starosty, co potwierdza zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z dnia 10 marca 2022 r. W odwołaniu od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jak również w całym toku postępowania w sprawie, skarżący nie zaprzeczył temu ustaleniu, nie podważył go. Przede wszystkim niewątpliwie nie przedstawił orzeczenia lekarskiego. Została zatem spełniona przesłanka zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p.

Skarżący nie przedstawił staroście orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, tj. licząc od dnia 22 listopada 2021 r. Termin ten upływał w dniu 22 lutego 2022 r.

Ustawodawca, co trzeba podkreślić, skutek w postaci obowiązku zatrzymania prawa jazdy powiązał z orzeczeniem lekarskim (jego brakiem), na co wskazuje odwołanie w przepisie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) do art. 79 ust. 2 u.k.p. Niepoddanie się przez kierowcę badaniu w terminie wskazanym w art. 101 ust. 2 pkt 1) u.k.p. samo w sobie nie jest jeszcze wystarczającą podstawą wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, dopiero fakt nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego w terminie wskazanym w art. 101 ust. 2 pkt 2) u.k.p. skutkuje obowiązkiem działania starosty w trybie ww. przepisu. Oznacza to, że wszczęcie postępowania i następnie wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest obligatoryjne dla starosty bez względu na powód nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego, tj. niepoddanie się badaniu i w konsekwencji brak orzeczenia lekarskiego, czy poddanie się badaniu, ale nieprzedstawienie orzeczenia lekarskiego.

Wartością nadrzędną w takiej sprawie jest bowiem zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Do czasu uzyskania pewności przez starostę, że nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, prawo jazdy takiego kierowcy musi być zatrzymane.

W tym stanie rzeczy decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 3 pkt 1 lit a) u.k.p. była prawidłowa.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.