Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. po rozpatrzeniu wniosku W.C. (dalej – skarżącego) o przyznanie płatności na rok 2015 w ramach działania Rolnictwo Ekologiczne PROW 2014-2020, zwanej dalej "płatnością ekologiczną":
- - przyznał płatność ekologiczną na rok 2015 w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji (8,37 ha) oraz kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2015;
- - odmówił przyznania płatności ekologicznej w ramach Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (40, 03 ha).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015. We wniosku skarżący zadeklarował powierzchnię 48,40 ha w ramach dwóch wariantów:
- 1. Wariant: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji (8,37 ha)
- 2. Wariant: 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (40,03 ha).
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej organ przyznał skarżącemu płatność ekologiczną jedynie w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji (8,37 ha), odmówił zaś płatności Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (40,03 ha) wskazując, że zgodnie z rozporządzeniem ekologicznym warunkiem przyznania płatności ekologicznej w tym wariancie jest posiadanie zwierząt bydła, koni, owiec lub kóz zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich lub do rejestru koniowatych. Zgodnie natomiast z bazą w systemie informatycznym ZSZiK (zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli) w okresie od 15 marca do dnia 30 września 2015 r. skarżący posiadał zarejestrowane zwierzę z gatunku koza co stanowi 0,15 DJP. W związku z powyższym skarżący nie spełnił warunku, o którym mowa w § 9 rozporządzenia ekologicznego. Niniejsza decyzja nie została zaskarżona przez skarżącego.
W dniu [...] czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w tym przyznanie kosztów transakcyjnych na rok 2016. We wniosku tym w sekcji VIII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" skarżący wskazał, że do płatności ekologicznej jedenaście działek rolnych w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji 48,39 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmówił przyznania skarżącemu płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016. Organ I instancji ustalił obszary gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na poziomie 8,37 ha.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, iż we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po konwersji zadeklarowano areał 48,39 ha. Tymczasem powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w ramach tegoż wariantu wyniosła 8,37 ha. W związku z powyższym odmówiono skarżącemu przyznania płatności ekologicznej ze względu na przedeklarowanie powierzchni. Organ I instancji podał, iż skarżący dokonał nieuprawnionego zwiększenia zobowiązania w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Mianowicie w ramach w/w wariantu od 2015 r. powierzchnia zobowiązania wynosi 8,37 ha. Zadeklarowanie zaś w 2016 r. do płatności ekologicznej w ramach w/w wariantu areału 48,39 ha jest niezgodne z § 6 i § 7 rozporządzenia ekologicznego. Dlatego też organ wykluczył z płatności działki rolne C1, D1, H1, 11 i P1 o łącznej powierzchni 40,02 ha.
Organ I instancji uznał, iż przedeklarowanie działek nie było celowym działaniem i dlatego na podstawie art. 77 ust. 2 lit. d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 odstąpił od nałożenia sankcji wieloletnich. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 82,70%. Mając na uwadze powyższe organ I instancji organ odmówił przyznania płatności ekologicznej oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstnacyjną. W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa. Wyjaśniając przyczynę odmowy przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na rok 2016 organ wskazał, iż uprzednio tj. w 2015 r. skarżący we wniosku pomocowym zadeklarował realizację wariantów: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na powierzchni 8,37 ha oraz 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji na powierzchni 40,03 ha, wskazując na działki rolne C11 (1,08 ha); D1 (4,97 ha); H2 (29,10 ha); I1 (0,73 ha); P1 (4,15 ha) w ramach wariantu 11.1. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w dniu [...] czerwca 2016 r. organ I instancji wydał decyzję na mocy której przyznał skarżącemu na 2015 rok płatność ekologiczną w ramach realizowanego wariantu 7.1, i odmówił przyznania płatności w ramach wariantu 11.1 oraz przyznał skarżącemu kwotę w wysokości 224,81 zł na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego.
Na mocy w/w decyzji organ I instancji ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym stanowiącym powierzchnię 8,37 ha. Odmowa płatności w ramach wariantu 11.1 nastąpiła z uwagi na brak spełnienia warunku określonego § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Z płatności zostały wykluczone grunty, na których skarżący zadeklarował uprawę pszenżyta ozimego w ramach Pakietu 11, w związku z brakiem posiadania przez niego zwierząt wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego.
W dniu [...] czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek kontynuacyjny skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej w ramach PROW 2014- 2020 na rok 2016, w którym zadeklarował realizację wariantu 7.1 na powierzchni 48, 39 ha, w tym na gruntach w stosunku do których w roku 2015 nastąpiła odmowa przyznania płatności ekologicznej. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym w dniu [...] czerwca 2017 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania płatności ekologicznej oraz kwoty kosztów transakcyjnych z powodu nieuprawnionego zwiększenia zobowiązania, wobec czego z płatności został wykluczony areał 40,02 ha, zadeklarowany na działkach rolnych C11 (1,08 ha); D1 (4,97 ha); H1 (30,60 ha); 11 (0,73 ha); P1 (4,15 ha). Na mocy w/w decyzji organ ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym w ramach wariantu 7.1 na powierzchnie równą 8,37 ha.
Reasumując dotychczasowe postępowanie w sprawie organ II instancji skontestował, że z akt sprawy wynika, że skarżący w roku 2016 zadeklarował do płatności grunty rolne. tj. działki C11, D1, H1, 11, P1 ha, które w roku 2015 zostały wykluczone z płatności z uwagi na niespełnienie warunku, o którym mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego.
Mając na uwadze przepisy § 6 i 7 rozporządzenia ekologicznego (które organ w całości przywołał) oraz wniosek skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016, organ II instancji końcowo uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. zobligowany był do wykluczenia areału zadeklarowanego na w/w działkach rolnych na podstawie § 7 ust. 1 i 2 oraz w zw. z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, gdyż skarżący dokonał nieuprawnionego zwiększenia zobowiązania ekologicznego. Ponadto wskazał, że na gruntach wykluczonych w roku 2015 z płatności nie mógł być w roku 2016 realizowany żaden wariant lub pakiet.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 kwietnia 2017 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U z 2017 r., poz. 807), w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 370 i 983 oraz z 2016 r. poz. 343, 610 i 1270) uchylono ust. 6 i 7 § 4 rozporządzenia ekologicznego. Oznacza to, że skarżący od roku 2017 może złożyć wniosek na dowolne zobowiązanie nawet do gruntów, do których w roku 2015 nastąpiła odmowa przyznania płatności.
Od niniejszej decyzji – skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- - § 2, § 6 ust. 1, § 7 ust. 1 i 2, § 9 oraz § 16 rozporządzenia ekologicznego poprzez błędne przyjęcie, że dokonał on nieuprawnionego zwiększenia powierzchni zobowiązania w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów i nieprzyznanie skarżącemu płatności ekologicznej oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016 zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem;
- - art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez nieprawidłowe ustalenie obszaru gruntów objętego zobowiązaniem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";
- - art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez działanie naruszające przepisy prawa, nie udzielanie Skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
- - art. 6, 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8, 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w rezultacie dokonanie całkowicie dowolnych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przywołując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W realiach rozpoznawanej sprawy, sądowej kontroli poddana zastała decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] października 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2016. Organ I instancji w decyzji tej ustalił nadto, że obszary gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji podjęte w 15 marca 2015 r. wynoszą 8,37 ha.
Spór w sprawie dotyczył oceny zasadności ww. decyzji, lecz aby prawidłowo jej dokonać należało – w ocenie Sądu – w pierwszej kolejności odnieść się do decyzji Kierownika Bira Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2016 r., która to – co istotne w sprawie – nie została przez skarżącego podważona i jako taka (zdaniem Sądu) zdeterminowała treść zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2017 r.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatność ekologiczną na rok 2015 w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji (8,37 ha) oraz kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2015 oraz (co istotne) odmówił przyznania płatności ekologicznej w ramach Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (40,03 ha). Jako przyczynę odmowy płatności ekologicznej w ramach Wariantu 11. 1 organ wskazał treść § 9 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U,. z 2015 r. poz. 370 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 (a zatem zadeklarowanej przez skarżącego Uprawy paszowej na gruntach ornych po okresie konwersji) płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli – ponadto – rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym określone są zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów:
utrzymywanych zgodnie z przepisami wymienionymi w ust. 1, których liczba, w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 oraz 6 i 12 lub których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich gruntów ornych i trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. I akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach wszystkich realizowanych pakietów, z wyłączeniem gruntów ornych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej i objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 w ramach:
- a) pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2 i 8,
- b) wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b.
Zgodnie z treścią załącznika nr 5 ww. rozporządzania obejmującego wykaz zwierząt, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów, wśród zwierząt których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11 wymieniono kozy (pozycja 8). Jak wynika natomiast z treści decyzji, skarżący w okresie od 15 marca do dnia 30 września 2015 r. posiadał zarejestrowane zwierzę z gatunku koza, co stanowiło 0,15 DJP, a nie co najmniej 0,3 DJP (o czym mowa w rozporządzeniu). Tym samym z płatności na 2015 r. zostały wykluczone – przez organ – te grunty na których skarżący zadeklarował uprawę pszenżyta ozimego w ramach pakietu 11, z uwagi na brak posiadania przez niego zwierząt wymienionych w załączniku nr 5 (pozycja 8) rozporządzenia ekologicznego. Na mocy tej decyzji organ ustalił skarżącemu powierzchnię objętą zobowiązaniem ekologicznym na areale 8,37 ha w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji.
Skarżący decyzji tej nie zaskarżył. Fakt istnienia tej decyzji, jako dokumentu urzędowego Sąd wziął pod uwagę z urzędu, gdyż ma ona decydujące znaczenie dla oceny zasadności przyznania skarżącemu płatności ekologicznej w roku kolejnym tj. w roku 2016.
Skarżący w 2016 r. zadeklarował bowiem do płatności w ramach Wariantu 7. 1 powierzchnię 48,39 ha oraz zawnioskował o zwrot kosztów transakcyjnych, deklarując grunty rolne (C11 (1,08 ha); D1 (4,97 ha); H2 (29,10 ha); I1 (0,73 ha); P1 (4,15 ha)), a zatem te grunty (co wymaga podkreślenia Sądu), które w 2015 r. zostały wykluczone z uwagi na niespełnienie przez niego warunku z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Innymi słowy skarżący dokonał zwiększenia (z 8,37 ha na 48,39 ha) powierzchni zobowiązania w ramach Pakietu 7 o te grunty, które w 2015 r. zostały wykluczone w ramach Pakietu 11.
Tymczasem ustawodawca takiej możliwości nie dopuszczał. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym dla płatności na 2016 r.) płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. 1 L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305 jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym".
Zobowiązanie ekologiczne obejmuje natomiast użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach danego pakietu, spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej i objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządza: kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych maja: zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem 640/2014", a w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.
Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej (ust. 2).
Jeżeli nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej:
- 3) zobowiązanie ekologiczne wygasa,
- 4) uznaje się, że rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego
- - w zakresie, w jakim nie są spełnione te warunki, chyba że niespełnienie tych warunków jest skutkiem działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w ar 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 (ust. 3).
Jak stanowi natomiast § 7 rozporządzenia ekologicznego, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania - co do zasady - nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji (ust. 1). Uwzględniając treść § 7 ust. 2-7 rozporządzenia ekologicznego (wyliczającego wyjątki w tej kwestii) w sytuacji skarżącego ustawodawca bezspornie nie przewidział możliwości zwiększenia powierzchni zobowiązania w ramach realizacji zobowiązania ekologicznego w ramach pakietów o których mowa § 4 ust. 2 pkt 1 tj. w ramach Pakietu 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz Pakietu 11 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji.
Mając powyższe na uwadze oraz treść niezaskarżonej przez skarżącego decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. (stwierdzającej powierzchnię objętą zobowiązaniem ekologicznym na areale 8,37 ha w ramach Wariantu: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji) oraz treść wniosku skarżącego o przyznanie płatności na 2016 rok (w którym to skarżący zadeklarował zwiększenie z 8,37 ha na 48,39 ha powierzchni zobowiązania o powierzchnie gruntów, które w 2015 r. zostały z tej płatności wykluczone o łącznej powierzchni 40,02 ha), Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Tym samym zarzuty skarżącego o naruszeniu przez organy § 2, 6 ust. 1, 7 ust. 1 i 2, oraz § 9 rozporządzenia ekologicznego należało, zdaniem Sądu, uznać za niezasadne.
Podobnie należało ocenić także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia przez organ art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach RPOW 2014-2020 (nieudzielenie skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych) oraz art. 6, 7, 8 w zw. z art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. (niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego) w gruncie rzeczy sprowadzają się do polemiki z ustaleniami organu.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w myśl art. 27 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
- 1) stoi na straży praworządności;
- 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
- 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
- 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Z ust. 3 tej ustawy wynika wprost, że organ winien udzielić stronie pouczeń (których brak zarzuca skarżący) jedynie zatem na żądanie strony. W aktach sprawy Sąd natomiast nie dopatrzył się, aby skarżący z takim żądaniem do organu wystąpił w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. A skoro tak to nie można przyjąć, aby jego zarzut – w tym zakresie – mógł zostać przez Sąd oceniony jako zasadny.
Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Porównanie przytoczonych regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. (a której naruszeni zarzucił również skarżący). Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej w postaci płatności obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczono również stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).
Takie ograniczenia wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawna nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w sprawie Sąd nie miał wątpliwości, co do rzetelności i legalności przeprowadzonej kontroli. Jej wyniki potwierdziły, że skarżący zadeklarował do płatności za 2016 r. te grunty rolne (działki C1, P1, D1, 11 i H1), które w 2015 r. zostały wykluczone z uwagi na niespełnienie przez niego warunku z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Innymi słowy – skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolniczej za 2016 r. - dokonał zwiększenia (z 8,37 ha na 48,39 ha) powierzchni zobowiązania o te grunty, które w 2015 r. zostały z tej płatności wykluczone
W ocenie Sądu, organy obu instancji postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowo, w wyczerpujący sposób rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżący w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie przedstawił – dodatkowych – a wiarygodnych i wykluczających jednocześnie ustalenia organów dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Tymczasem obowiązek dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji. Obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji, wydając zaskarżone decyzję działały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego i zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 7, 8 77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie doszło również do naruszenia art. 107 kpa. gdyż zaskarżona decyzja została należyty sposób uzasadniona i zawierała wszystkie niezbędne elementy
Tym samym, uznając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.