Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. P. (dalej: strona, skarżący, zobowiązany) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ II instancji/ organ odwoławczy) z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr SKO E 4138/79/2021 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 18 czerwca 2021 r. nr WZN-DE.3160.362.2021.RK w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w ramach prowadzonej egzekucji administracyjnej (zarzut nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia).
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji (jako organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem) prowadził wobec strony postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12 stycznia 2021 r. obejmującego należność pieniężną z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja 2016 r. do 30 listopada 2016 r.
Skarżący pismem z dnia 12 marca 2021 r. (omyłkowo przesłanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Krzyki) uzupełnionym pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – zarzut nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2021 r. organ I instancji zawiesił postepowanie egzekucyjne i postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r. oddalił zarzuty. Stwierdził organ, że dochodzona należność istnieje i jest wymagalna i w sprawie doręczono upomnienie. Jak wskazał organ, skarżący w dniu 26 sierpnia 2013 r. jako dyrektor Policealnej Szkoły F. złożył deklarację, o której mowa w art. 6m ust. 1 i ust. 1a, w zw. z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r. poz. 888, dalej: u.c.p.g.) (w brzmieniu z daty czynności). W część F wskazał, że dla nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] zadeklarował opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 56,00 zł/miesiąc. W części B jako dzień powstania obowiązku uiszczania opłaty wskazano 1 lipca 2013 r. W dniu 12 stycznia 2017 r. skarżący (jako dyrektor szkoły), złożył kolejną deklarację, w której wskazał, że podmiot w imieniu którego występuje, przestał być zobowiązany do uiszczania przedmiotowej opłaty.
W związku z brakiem zapłaty opłaty w okresie od maja do listopada 2016 r. Prezydent w dniu 12 października 2020 r., na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.), sporządził oraz przesłał stronie upomnienie (znak: [...]), obejmujące łączną kwotę 531,81 zł (zaległe opłaty, odsetki z tytułu ich nieuiszczenia oraz koszty samego upomnienia). Upomnienie przesłano na adres zgodny z adresem wskazywanym przez stronę w toku postepowania. Upomnienie doręczono został w dniu 3 listopada 2020 r. Wobec nieuiszczenia należności w dniu 12 stycznia 2021 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i po nadaniu mu w dniu 13 stycznia 2021 r. klauzuli wykonalności, skierował go do egzekucji administracyjnej. Wszczęcie egzekucji nastąpił w dacie doręczenia stronie tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej - 5 marca 2021 r.
W wyniku rozpoznania zażalenia strony SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta.
Powołując się na przepisy u.p.e.a. – art. 15 § 1, art. 18 i przepisy art. 39, art. 40 § 1, art. 41, art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 19060 r. Kodekś postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) wskazał organ, że wierzyciel przesłał, wystawione w dniu 12 października 2020 r. upomnienie, na adres: ul. [...] W., pod którym zostało ono skutecznie doręczone. Zaznaczyło SKO, że ww. adres, którym strona posługiwała się w toku postępowania, a zatem doręczenie upomnienia nastąpiło w dacie wskazanej na druku zwrotnego poświadczenia odbioru osobiście podpisanego przez Zobowiązanego, w dniu 3 listopada 2020 r.
Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku organ II instancji powołując się na przepisy u.c.p.g. wskazał, że w sprawie składano deklaracje dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniach 26 czerwca 2013 r. i 12 stycznia 2017 r. Zauważył organ, że pomimo oznaczenia w ww. deklaracjach, iż są one składane w imieniu Policealnej Szkoły F. (obecnie nieistniejącej - nie figuruje ona w rejestrze prowadzonym przez Gminę Wrocław, o jakim mowa w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz.U. z 2016 r. poz. 1943, a od dnia 1 września 2017 r. w art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz.U. z 2021 r. poz. 1021, ze zm.). skarżący na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego dotąd nie kwestionował swojej odpowiedzialności za ww. opłaty (np. poprzez złożenie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego).
Dalej wskazał organ, ze zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm., dalej: o.p.). Zgodnie z art. 70 § 1 o.p., mając na uwadze opisany powyżej sposób powstawania obowiązku uiszczania ww. opłaty, ulegają one przedawnieniu z upływem 5. lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin ich płatności. Dla opłat egzekwowanych od Zobowiązanego termin ten upływałby w dniu 31 grudnia 2021 r. Jednak wcześniejsze zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności przerwało skutecznie bieg przedawnienia (art. 70 § 4 o.p.). Tym samym według organu obowiązek uiszczenia ww. opłat powstał, w dalszym ciągu istnieje i nie uległ przedawnieniu (nawet gdyby nie uwzględniać okoliczności wskazanej w art. 70 § 4 o.p.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) skarżący zakwestionował stanowisko organu. Ponadto wskazał, że organ błędnie określił zobowiązanego, ponieważ jest nim Szkołą F. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest postanowienie uznające za niezasadne zarzuty zgłoszony przez stronę na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia nie stwierdził naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku, a zgodnie z pkt 4 brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia, to mając na uwadze akta sprawy zasadnie został on uznany za niezasadny. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna nie może być wszczęta wcześniej niż 7 dni od dnia doręczenia przez wierzyciela zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, pod groźbą skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W sprawie niewątpliwie nie wystąpił wyjątek przewidziany w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2017 r. poz. 131).
Z kolei w zakresie doręczenia upomnienia zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. wobec braku odmiennych postanowień tej ustawy, odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym znajdują przepisy k.p.a. W u.p.e.a. nie zostały zawarte regulacje dotyczące doręczeń, tym samym zastosowanie znajdują przepisy działu I rozdziału 8 k.p.a. - Doręczenia. Z przepisów k.p.a. wynika, że strony mają obowiązek zawiadamiać, w toku postępowania, o każdej zmianie adresu, pod rygorem skuteczności doręczeń dokonywanych na adres dotychczasowy (art. 41 k.p.a.), miejscem dokonywania doręczeń osobom fizycznym jest miejsce zamieszkania lub miejsce pracy, siedziba organu (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej) oraz (w razie konieczności, a także gdy nie jest możliwe doręczenie w żaden z opisanych powyżej sposobów) w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 1 k.p.a.).
Z akt wynika, że wierzyciel przesłał, wystawione w dniu 12 października 2020 r. upomnienie, na adres: ul. [...] W., pod którym zostało ono skutecznie doręczone, co potwierdza druk zwrotnego poświadczenia odbioru, gdzie zamieszczono osobisty podpis strony i datę 3 listopada 2020 r. Adres na który dokonano doręczenia był adresem, na który dokonywano doręczeń w toku postępowania.
Jako uzasadnione ocenia Sąd również stanowisko organu odnośnie braku zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku. Jak wskazał organ i co wynika z akt strona w dniu 26 czerwca 2013 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie miasta Wrocławia, z datą obowiązywania od 1 lipca 2013 r., która dotyczyła, nieruchomości położonej we W., przy ul. [...]. Następnie w dniu 12 stycznia 2017 r. strona złożyła deklarację, w której wykazała brak obowiązku uiszczania opłaty z datą obowiązywania od dnia 15 grudnia 2016 r. Jak słusznie wskazał organ, właściciele nieruchomości (rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością - art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.) są obowiązani uiszczać opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nich powstającymi (art. 6h u.c.p.g.).
Wysokość opłaty ustala w drodze uchwały organ stanowiący i kontrolny gminy (w tej sprawie - Rada Miejska Wrocławia), biorąc po uwagę wytyczne zawarte w art. 6k ust. 2 i ust. 2a u.c.p.g. oraz stawkę opłaty, o które] mowa w art. 6j przedmiotowej ustawy (art. 6k ust. 1 u.c.p.g.). Właściciel nieruchomości ma natomiast obowiązek złożyć deklarację, na podstawie której będzie możliwe obliczenie wysokości należnej od niego opłaty, jak również składać deklaracje w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia należnej opłaty (art. 6m ust. 1, ust. 1a i ust 2 u.c.p.g.). W sprawie na podstawie złożonych deklaracji ustalono, iż na stronie spoczywał obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami na ww. nieruchomości w okresie od lipca 2013 r. do listopada 2016 r. Wobec braku uiszczenia opłat za okres od maja 2016 r. do listopada 2016 r. (pomimo złożenia deklaracji) organ po wcześniejszym doręczeniu upomnienia, wystawił tytuł wykonawczy.
Zasadne jest również twierdzenie organu o braku przedawnienia należności. Na podstawie art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w zw. z art. 70 § 1 o.p. ustawowy termin przedawnienia upływałby 31 grudnia 2021 r., a ponadto w sprawie zastosowany został środek egzekucyjny.
Zauważa Sąd, co podkreślał organ, że strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała swojej odpowiedzialności za przedmiotowe opłaty komunalne. Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., II FSK 2296/14, LEX nr 2143164). Tym samym podnoszona obecnie przez stronę kwestia wadliwego uznania strony za podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty jako spóźniona nie może podlegać ocenie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Skarga rozpoznana została przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a.