Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie wymeldowania S. L. z pobytu stałego przy ul. C. [...] w B. wszczęto na wniosek M. i R. K., którzy swoje żądanie uzasadnili tym, że S. L. nie mieszka w spornym lokalu od stycznia 2003 r.
W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji nie ustalił miejsca pobytu skarżącego. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 28.04.2004 r. (sygn. akt CO 506/04) wyznaczono przedstawiciela dla nieobecnego w postępowaniu administracyjnym S. L. Burmistrz Miasta i Gminy w B. decyzją z dnia 27.04.2004 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu S. L. z pobytu stałego przy ul. C. [...] w B. Decyzja ta została doręczona wyznaczonemu przedstawicielowi skarżącego w dniu 6.05.2004 r. S. L. dowiedział się o tej decyzji w dniu 24.09.2004 r., a w dniu 29.09.2004 r. wniósł odwołanie uchybiając ustawowemu terminowi do dokonania tej czynności procesowej.
Pismem z dnia 5.10.2004 r. Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta i Gminy w B. poinformował skarżącego, że w związku z upływem terminu do wniesienia odwołania może on złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W konsekwencji pismem z dnia 12.10.2004 r. S. L. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w B. z dnia 27.04.2004 r., nr [...]. We wniosku tym skarżący wskazał, że jego matka, z którą jest skłócony, ukrywała przed nim pisma urzędowe dotyczące toczącego się postępowania w sprawie wymeldowania, on natomiast nie przebywał codziennie w domu.
Wojewoda D. postanowieniem z dnia 29.11.2004 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie przez S. L. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w B. z dnia 27.04.2004 r., nr [...] i w związku z powyższym pozostawił odwołanie bez rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że S. L. wniósł odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu, skoro termin do wniesienia odwołania należało liczyć od dnia doręczenia decyzji wyznaczonemu w sprawie przedstawicielowi, tj. od dnia 6.05.2004 r. Ponadto wskazano, iż argumenty przytoczone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniają, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem S. L. pismem z dnia 16 stycznia 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podtrzymał dotychczasowe twierdzenia, że matka i ojczym ukryli przed nim fakt toczącego się postępowania w sprawie jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Wskazał, że nie przebywał każdego dnia w spornym lokalu ze względu na konflikty z matką. Podniósł, że w dniu 22.02.2003 r. został aresztowany w miejscu zameldowania, a więc niesłuszne jest twierdzenie, że nie przebywał w przedmiotowym lokalu od stycznia 2003 r. Ponadto podkreślił, iż w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym pozostawał pod dozorem policji i dlatego możliwe było ustalenie jego miejsca pobytu. Zakwestionował także wybór przedstawiciela w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewoda Dolnośląski i osoby zainteresowane w sprawie (M. i R. K.) zawiadomieni o wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie zażądali w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a. - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.
Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Stosownie natomiast do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z przepisu tego wynika także, iż postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie administracyjne, a dopuszczona kontrola sądowa tego rozstrzygnięcia sprowadza się wyłącznie do kontroli jego zgodności z prawem, a więc w szczególności zgodności ze stanem rzeczywistym przesłanek faktycznych leżących u jego podstaw.
Przesłanką wydanego w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź faktu wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
Zatem wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpatrzeniem prośby strony o jego przywrócenie byłoby niezgodne z prawem (por. wyrok NSA w Szczecinie z dnia 14.01.1999 r., SA/Sz 306/98, LEX nr 36136).
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje wniesienie przez S. L. odwołania z przekroczenie ustawowego terminu. Nie budzi również wątpliwości fakt złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić przy tym trzeba, że w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać taki wniosek i dopiero wtedy, gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z uchybieniem obowiązującego terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie rozpoznał wniosku S. L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie wydał w tym zakresie - stosownie do art. 58 i 59 k.p.a - rozstrzygnięcia o przywróceniu lub o odmowie przywrócenia terminu. Wojewoda D. w postanowieniu z dnia 29.11.2004 r. wskazał jedynie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu i dlatego pozostawił je bez rozpoznania.
Podkreślić należy, że tej okoliczności nie kwestionuje sam skarżący, który złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej i jednocześnie przedstawił okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za uwzględnieniem tego wniosku.
Na marginesie wskazać także trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przedmiotowej sprawie należało więc wraz z prośbą o przywrócenie terminu, złożyć odwołanie. Skarżący nie uczynił tego w podanej wyżej kolejności. Brak równoczesnego złożenia prośby o przywrócenie terminu i odwołania nie uzasadniał jednak nierozpoznania prośby o przywrócenie terminu, zwłaszcza w sytuacji, gdy w dacie złożenia prośby o przywrócenie terminu odwołanie zostało już złożone.
Powyższe prowadzi do wniosku, że wydanie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniego rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 134 k.p.a. i przepisów dotyczących przywrócenia terminu. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiało prawidłowe rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i pozbawiło stronę możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia w tym zakresie przez sąd.
Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" oraz art. 120 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.