Uzasadnienie
W dniu [...] r. J. i J. J. wnieśli skargę na pismo Wojewody D. z dnia [...] r. (określając je jako decyzję), żądając jego "unieważnienia". Zaskarżonym pismem Wojewoda D. informował J. i J. J., że nie jest organem właściwym do załatwienia ich wniosku o uchylenie uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną ich skargi na działalność Burmistrza S. Jednocześnie Wojewoda informował, że działając w trybie nadzoru nie stwierdził niezgodności z prawem tej uchwały. W piśmie zawarto pouczenie o możliwości zaskarżenia uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócili się o zwolnienie od wpisu od skargi na w.w. pismo. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. i J. J. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, a postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na w.w. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu skarżący ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy - w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w całości negatywnie rozstrzygnął o wniosku skarżących uznając, iż nie spełniają oni określonych w art. 246 p.s.a. przesłanek przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na to postanowienie wskazując, że wniosek o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania ze strony Wojewódzkiego i Naczelnego Sadu Administracyjnego, zaś sytuacja skarżących nie uległa zmianie. Pismem z dnia [...] r. J. i J. J. ponownie zwrócili się o zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, powołując te same przesłanki, co poprzednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej w skrócie p.s.a.). Stosownie do jego treści sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) Sygn. akt III SA/Wr 89/04
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z akt sprawy wynika natomiast, że przedmiotem skargi jest pismo wyjaśniające Wojewody D., będące odpowiedzią na wniosek J. i J. J. o uchylenie uchwały Rady Miejskiej w S. w przedmiocie uznania za bezzasadną ich skargi na działalność Burmistrza. Treścią pisma jest informacja o efektach postępowania nadzorczego, prowadzonego przez Wojewodę z urzędu i obejmującego badanie zgodności z prawem uchwał jednostek samorządowych oraz pouczenie o możliwości zaskarżenia uchwały rady Miejskiej w S. na podstawie art. 101 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Pismo powyższe, mimo że zostało w skardze określone jako "decyzja" nie jest jednak decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - nie stanowi bowiem formy załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej, ale zawiera jedynie informacje o działaniach podjętych przez Wojewodę z urzędu w trybie nadzoru oraz o środkach prawnych służących w sprawach regulowanych przez uchwały rady gminy.
Badając zgodność z prawem przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej w S. Wojewoda nie rozstrzygał o wniosku skarżących o jej uchylenie, ale wykonywał swoje ustawowe kompetencje nadzorcze. Zarazem będące przedmiotem skargi pismo nie jest również rozstrzygnięciem nadzorczym, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7) p.s.a. Ten rodzaj aktu wydaje wojewoda z urzędu, na podstawie art. 91 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, w razie stwierdzenia naruszenia prawa przez uchwałę jednostki samorządu terytorialnego. Uprawnionymi podmiotami do wniesienia skargi na akty nadzoru Wojewody są wyłącznie: gmina, związek międzygminny oraz rada gminy - na zasadach określonych w art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze nie przysługuje natomiast osobom fizycznym.
Świetle powyższego skargę J. i J. J. na wskazane w sentencji postanowienia pismo Wojewody D. należało uznać za niedopuszczalną i jako taką odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.s.a.
Rozstrzygając natomiast odnośnie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na względzie, że Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie oddalił zażalenia skarżących na postanowienia WSA w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Oznacza to, iż wniosek J. i J. J. w tym zakresie został prawomocnie rozstrzygnięty, a co za tym
Sygn. akt III SA/Wr 89/04 idzie - brak jest podstaw do ponownego rozpatrywania i oceny okoliczności, co do których wypowiedziały się już sądy obu instancji. Należy bowiem podkreślić, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej w skrócie p.s.a.). Co prawda w myśl art. 165 p.s.a. postanowienie niekończące sprawy (a takim jest postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych) może być uchylone lub zmienione, choćby nawet było prawomocne, jednakże może to nastąpić tylko w razie zmiany okoliczności sprawy. Tymczasem skarżący w ponownym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie powołali żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby już rozważane przez Sąd.
W związku z prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku o przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, prowadzenie ponownie postępowania w zakresie rozpoznania tych samych okoliczności faktycznych należy zatem uznać za bezprzedmiotowe. W części dotyczącej zwolnienia od wpisu od skargi - a więc de facto jedynych kosztów występujących na obecnym etapie postępowania - wniosek skarżących trzeba ocenić jako bezprzedmiotowy tym bardziej, że skarga na wskazane pismo Wojewody D. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a. umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.