Uzasadnienie
Strona skarżąca, której działalnością statutową są nieodpłatne działania na rzecz osób niepełnosprawnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że powyższe zadania realizuje dzięki środkom pieniężnym otrzymywanym w formie dotacji od Gminy W., PRFON, Urzędu Marszałkowskiego, itp., na ściśle określone projekty. Wymóg wyodrębnionej księgowości dla poszczególnych projektów uniemożliwia finansowanie innych projektów. Prowadzone działania nie generują zysków. Strona nie posiada zatem własnych środków, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Stowarzyszenie posiada statut organizacji non-profit.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że strona nie ma kapitału zakładowego lub środków finansowych ani środków trwałych. Za rok obrotowy 2010 odnotowała stratę w wysokości 85.958,75 zł. Posiada trzy rachunki bankowe, których salda na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiły: 31.182,03 zł, 243.732,39 zł i 28.002,71 zł.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłano: historie posiadanych rachunków bankowych za grudzień 2011 oraz za styczeń i luty 2012 r., wydruki z księgi podatkowej za wskazane wyżej miesiące oraz bilans i rachunek wyników za 2011 r. z załącznikami. Powyższe dokumenty potwierdzają dane zawarte na urzędowym formularzu wniosku, a nadto wynika z nich, że poza dotacjami, strona uzyskuje również darowizny od innych osób prawnych (fundacji) i osób fizycznych. W pierwszych trzech miesiącach 2012 r. darowizny te wynosiły około 15.000 zł. Za ostatni rok obrotowy, to jest 2011, Stowarzyszenie odnotowało wynik dodatki w kwocie 167.516,41 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zwrócić należy uwagę, że w oparciu o powyższą regulację ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które na przykład występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własne i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności.
Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek Referendarza sądowego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie wpłyną znacząco na działalność strony skarżącej. Strona określiła w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 29.530 zł. Zakładając, że w sprawie wyznaczony będzie wpis stosunkowy w oparciu o wskazaną wartość, jego kwota wynosić będzie 886 zł. Zauważyć natomiast trzeba, że wpis od skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwykle stanowi najwyższy koszt sądowy. Dlatego też jego kwota winna być punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych w toku rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z informacji udzielonych na urzędowym formularzu wniosku, potwierdzonych dodatkowo stosownymi dokumentami, już stan rachunków bankowych świadczy o tym, że strona posiada możliwości poniesienia przedmiotowych kosztów. Saldo wszystkich trzech rachunków w pierwszych trzech miesiącach 2012 r. wynosiło około 300.000 zł. Nie można uwzględnić argumentacji, że środki te są przeznaczone tylko i wyłącznie na ściśle określone projekty. O ile uzasadnienie takie jest trafne w stosunku do dotacji uzyskiwanych od instytucji państwowych, o tyle chybione jest jeśli chodzi o środki uzyskiwane od innych osób prawnych i fizycznych. Od tych natomiast strona uzyskała darowizny w pierwszych trzech miesiącach 2012 r. w wysokości około 15.000 zł, na co wskazują zapisy w wydrukach księgi podatkowej. Poza tym ponoszenie kosztów procesu, którego przedmiotem są dotacje na cele statutowe, winno być traktowane jako pozostające w związku z wykonywaniem zadań statutowych.
Dodać trzeba, że 2012 r. Stowarzyszenie rozpoczęło z dodatnim wynikiem rachunku za ostatni rok obrotowy.
Wobec powyższego, stwierdzić należało, iż strona nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.