Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 2 marca 1994 r., III SAB 9/93

Teza

Stosowanie do opłaty skarbowej przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych powoduje tym samym stosowanie również do opłaty skarbowej przepisów działu III Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

W dniu 5 kwietnia 1993 r. Spółka złożyła w Izbie Skarbowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wymierzającej opłatę skarbową na podstawie art. 156 par. 1 pkt 7 Kpa. Zdaniem wnioskodawczyni umowa była zwolniona z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./. Usługi gastronomiczne i hotelarskie należą bowiem do działalności usługowej w rozumieniu ustawy o podatku obrotowym.

Izba Skarbowa w dniu 19 maja 1993 r. wydała postanowienie stwierdzające niedopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe po okresie dłuższym jak 1 rok od doręczenia decyzji wymiarowej.

Spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Izby Skarbowej domagając się nakazania wydania decyzji nadzorczej przez Izbę Skarbową. W uzasadnieniu skargi wywiodła, iż Urząd Skarbowy rażąco naruszył prawo wymierzając opłatę skarbową od czynności cywilnoprawnej, która była zwolniona od opłaty ponieważ opodatkowano umowę dzierżawy zawartą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej Izba Skarbowa nietrafnie zastosowała art. 177 Kpa ponieważ nie dotyczy on świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych. Te ostatnie nie podlegają ustawie o zobowiązaniach podatkowych. Ponadto wywiodła, iż decyzja Urzędu Skarbowego z 22 sierpnia 1990 r. nie jest decyzją ostateczną w sprawie ustalenia opłaty skarbowej, gdyż umowa dzierżawy trwa nadal, a nawet 3-letnie przedawnienie z ustawy o opłacie skarbowej nie biegnie w czasie trwania umowy.

Izba Skarbowa wniosła o odrzucenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na bezczynność Izby Skarbowej nie zasługuje na uwzględnienie z wielu przyczyn tak formalnych, jak i merytorycznych. Wystąpienie każdej z nich z osobna prowadzić musiało do oddalenia skargi. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność organu, który nie wydał w terminie decyzji pierwszoinstancyjnej lub odwoławczej, jaką przewiduje art. 216 par. 1 Kpa, jest wyczerpanie środków przewidzianych w art. 37 Kpa /art. 216 par. 2 Kpa/. Skarżąca Spółka nie wyczerpała trybu zażaleniowego przewidzianego w tym przepisie i dlatego skarga była przedwczesna.

Wbrew poglądowi zawartemu w skardze opłata jest quasi podatkiem i z mocy par. 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umorzenia zaległości podatkowych /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./ stosuje się do niej przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Konsekwencją powyższego jest pełne zastosowanie do decyzji wymierzających opłatę skarbową art. 177 Kpa, który między innymi stwierdza, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie podatkowe wniesione po upływie roku od doręczenia tej decyzji nie podlega rozpatrzeniu. O treści tego przepisu skarżąca była powiadomiona postanowieniem z 19 maja 1993 r. Decyzja wymierzająca opłatę skarbową z 22 sierpnia 1990 r. była ostateczna w rozumieniu art. 16 par. 1 Kpa.

W tej sytuacji nie zachodziła potrzeba wydawania decyzji nadzorczej dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o wymiarze opłaty skarbowej, czego domagała się strona skarżąca.

Marginalnie zwrócić należy ponadto uwagę, że opłata skarbowa nie jest świadczeniem wynikającym ze stosunku cywilnoprawnego /z umowy najmu/ a jest świadczeniem publicznoprawnym o charakterze przymusowym. Okres trwania umowy podlegającej opodatkowaniu nie ma żadnego związku z powstawaniem obowiązku podatkowego. Obowiązek ten powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej /art. 5 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej/. W końcu zauważyć należy, iż całkowicie błędny jest pogląd o zwolnieniu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "b" ustawy o opłacie skarbowej umowy zawartej pomiędzy G.S. "Samopomoc Chłopska" a skarżącą Spółką. Umowa ta nie jest umową zawartą w wykonaniu działalności usługowej. Byłoby tak, gdyby Gminna Spółdzielnia trudniła się działalnością usługową w postaci wynajmu moteli, a tak przecież nie jest. Na podstawie tego przepisu zwolnione są umowy najmu pokoi hotelowych, jakie skarżąca Spółka zawiera ze swoimi klientami, w ramach prowadzonej działalności usługowej.

Po rozważeniu powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.