Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2023 r., złożonym w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej powoływanej w skrócie jako "u.d.i.p."), K. J. (dalej jako "wnioskodawca" albo "skarżący") zwrócił się do Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej również jako "Oddział Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa") o udostępnienie informacji o ogłoszeniu przetargu (dla przetargu o numerze [...]), o jakiej mowa w § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów.
We wniosku wnioskodawca zaznaczył, że wzmianka o tym, że taki przetarg się pojawił widnieje od 7 lutego 2023 r. na stronie internetowej pod adresem: [...]. Okres wywieszenia informacji - 7 lutego 2023 r. - 24 lutego 2023 r. Wnioskodawca dodał, że wprawdzie dnia 10 lutego 2023 r. przedstawiono informację o odwołaniu przetargu, jednak nie wyłącza to obowiązku opublikowania informacji zgodnej z rozporządzeniem.
We wniosku zawarto ponadto prośbę o udostępnienie informacji za pośrednictwem ePUAP.
Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. nr [...], stanowiącym odpowiedź na złożony wniosek, Oddział Terenowy Krajowego Ośrodek Wsparcia Rolnictwa poinformował wnioskodawcę, że przetarg na sprzedaż działki nr [...] o powierzchni 0,1900 ha, obręb K., gmina C. został ogłoszony na dzień 23 lutego 2023 r. godz. 13.00 poprzez rozesłanie ogłoszenia do właściwego terytorialnie Urzędu Gminy, sołectwa, Pomorskiej Izby Rolniczej w Pruszczu Gdańskim, Pomorskiej Izby Rolniczej w Człuchowie, zamieszczenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim oraz Sekcji Zamiejscowej w Bytowie, a także opublikowanie na stronie internetowej www.kowr.gov.pl. Ponieważ ogłoszenie na stronie www.kowr.gov.pl nie zostało skutecznie zamieszczone, gdyż załącznik w postaci pełnej treści ogłoszenia nie działał poprawnie, w dniu 10 lutego 2023 r. przetarg został odwołany, a informacja o odwołaniu przetargu została opublikowana na stronie www.kowr.gov.pl pod pierwotną informacją o przetargu, a także została przesłana do właściwego terytorialnie Urzędu Gminy, sołectwa, Pomorskiej Izby Rolniczej w Pruszczu, Pomorskiej Izby Rolniczej w Człuchowie, a także zamieszczona na tablicach ogłoszeń w siedzibie Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim oraz Sekcji Zamiejscowej w Bytowie.
W dniu 12 marca 2023 r. do Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarga K. J. na bezczynność Dyrektora Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej także jako "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie:
1/ art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez brak prawidłowego rozpoznania wniosku i udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni, względnie postąpienia w sposób wyznaczony przez art. 13 ust. 2, art. 15 lub art. 16 u.d.i.p., gdyż nie przesłano skarżącemu wnioskowanej informacji o ogłoszeniu o przetargu o numerze [...]. Z niewyjaśnionych względów odsyłano skarżącego do właściwego terytorialnie Urzędu Gminy, sołectwa, Pomorskiej Izby Rolniczej w Pruszczu Gdańskim, Pomorskiej Izby Rolniczej w Człuchowie, zamieszczenie na tablicy ogłoszeń siedzibie Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim oraz Sekcji Zamiejscowej w Bytowie, a zatem miejsc gdzie ogłoszenie było wywieszone w formie papierowej;
2/ art. 14 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 391 § 1d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak dostarczenia odpowiedzi w formie elektronicznej na konto ePUAP skarżącego, zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku.
W petitum skargi skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku w terminie 14 dni albo umorzenie w tym zakresie postępowania, jeżeli po wniesieniu skargi organ rozpozna jego wniosek w sposób zgodny z przepisami prawa oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr [...], nawiązując do skargi skarżącego, Oddział Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa poinformował skarżącego, że wniosek z dnia 10 lutego 2023 r. nie zawierał wskazania, że przedmiotem udostępnienia ma być dokument stanowiący ogłoszenie o przetargu na sprzedaż działki nr [...] o powierzchni 0,1900 ha, obręb K., gmina C., a jedynie "informacje dotyczące ogłoszenia o przetargu o numerze [...]". Informacje takie zostały przekazane w dniu 23 lutego 2023 r., w formie zgodnej z żądaniem, to jest poprzez konto ePUAP – w formie elektronicznej. Zatem zarzut braku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak i niezgodną z wnioskiem formę odpowiedzi, należy uznać za bezzasadne.
Jednocześnie, powołując się na doprecyzowanie w skardze treści wniosku z dnia 10 lutego 2023 r., Oddział Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, do wskazanego wyżej pisma załączył treść ogłoszenia o przetargu na sprzedaż działki nr [...] o powierzchni 0,1900 ha, obręb K., gmina C. [...].
Odpowiadając z kolei na wniesioną skargę Oddział Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na okoliczność, iż w dniu 11 kwietnia 2023 r. udzielono skarżącemu informacji publicznej zgodnie z treścią skargi. Ponadto podniesiono, że odpowiedź na wniosek z dnia 10 lutego 2023 r. przekazana była skarżącemu w dniu 23 lutego 2023 r. w formie zgodnej z żądaniem, to jest w formie elektronicznej poprzez konto ePUAP, a zatem zarzut braku udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak i niezgodną z wnioskiem formą odpowiedzi, należy uznać za bezzasadne.
W piśmie procesowym datowanym na dzień 25 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego, zgłaszając swój udział w sprawie, uzupełnił argumentację i wnioski skargi oraz odniósł się do stanowiska organu wyrażonego w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r., podnosząc że postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, albowiem organ odpowiedział na wniosek pismem z 11 kwietnia 2023 r. udostępniając skarżącemu protokół z ogłoszenia o przetargu numer [...]. Nastąpiło to jednak po wniesieniu skargi, co czyni nadal aktualnym zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez brak rozpoznania wniosku i udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni, względnie postąpienia w sposób wyznaczony przez art. 13 ust. 2, art. 15 lub art. 16 u.d.i.p.
Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że we wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący jednoznacznie wyartykułował, że żąda wydania informacji (dokumentu), o jakiej mowa w § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów. Pełnomocnik skarżącego nie dał wiary twierdzeniom organu, że nie zrozumiał on treści wniosku o udzielenie informacji publicznej i dopiero skarga z dnia 12 marca 2023 r. wniosek ten precyzowała.
Pełnomocnik skarżącego nadmienił, że skarżący domaga się stwierdzenia, że organ na chwilę otrzymania skargi był bezczynny w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz bezczynność ta nie miała charakteru rażącego. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego obejmujących wpis sądowy, uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa, a także koszty zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r, poz. 259 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wskazana ustawa reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
W niniejszej sprawie niesporne było to, że informacja, której żądał skarżący miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. Jednakże w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym prawem terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że w sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Jak wynika z akt sprawy skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej złożył w dniu 10 lutego 2023 r. Organ, mając na uwadze wskazane wyżej regulacje zawarte w u.d.i.p., winien był udostępnić żądane informacje do dnia 24 lutego 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany, gdyż organ na złożony wniosek zareagował w sposób odpowiedni dopiero po skierowaniu przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W terminie 14 – dniowym do udzielenia informacji, to jest w dniu 23 lutego 2023 r., organ wygenerował odpowiedź, która nie stanowiła udostępnienia żądanej informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Skoro zatem w dacie wniesienia skargi, czyli w dniu 12 marca 2023 r. organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 10 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej Sąd stwierdził, że Dyrektor Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w oczekiwany przez skarżącego sposób i w żądanym przez skarżącego zakresie (udostępniając mu treść ogłoszenia o przetargu [...] na sprzedaż działki nr [...] o powierzchni 0,1900 ha, obręb K., gmina C.), co czyniło zbędnym wydanie przez Sąd orzeczenia mającego swą podstawę w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r.; sygn. akt II SAB/Gd 107/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły jakiekolwiek okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Jak wskazał sam organ w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. udzielenie informacji dotyczącej ogłoszenia o przetargu o numerze [...] (co nastąpiło w dniu 23 lutego 2023 r.) zamiast treści tego ogłoszenia (co nastąpiło 11 kwietnia 2023 r.) było spowodowane tym, że we wniosku skarżący zawarł żądanie udostępnienia informacji, a nie dokumentu. Zatem organ przyjął, że skarżący wnioskuje wyłącznie o udostępnienie informacji.
O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając od Dyrektora Oddziału Terenowego w Pruszczu Gdańskim Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.