Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2022 r. J. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o udzielenie informacji o liczbie skarg na bezczynność organów w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz skarg na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania w tym zakresie, które wpłynęły do tego sądu w okresie pierwszego półrocza 2022 r. Dodatkowo wnioskodawca wystąpił o podanie liczby tych spraw, które zostały wniesione drogą elektroniczną.
Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, że na podstawie urządzeń ewidencyjnych Sądu w okresie pierwszego półrocza 2022 r. stwierdzono wpływ 60 skarg na bezczynność organów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz 4 skarg na decyzje organów w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Odnosząc się zaś do drugiej części wniosku, dotyczącej podania liczby spraw, które zostały wniesione za pośrednictwem platformy ePUAP poinformowano wnioskodawcę, że przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi informatycznych nie jest możliwe ustalenie ilości spraw w tym zakresie. Zaznaczono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie prowadzi statystyk uwzględniających sposób złożenia skargi, co oznacza, że informacja publiczna w tym zakresie nosi cechy informacji przetworzonej. Przedmiotowe pismo, wysłane w formie elektronicznej, zostało doręczone stronie w dniu 23 sierpnia 2022 r.
W piśmie z dnia 25 sierpnia 2022 r., J. M. stwierdził, że w udzielonej odpowiedzi nie załatwiono drugiej części jego wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.d.i.p."
Pismo z dnia 25 sierpnia 2022 r. zostało zinterpretowane przez Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jako podtrzymanie wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. oraz żądanie udostępnienia informacji przetworzonej. W konsekwencji, wnioskodawcę zobowiązano, w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do wykazania, że działa on w szczególnym istotnym interesie publicznym - w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem przyjęcia, że wnioskodawca nie wykazał tej przesłanki. Zobowiązanie w tym zakresie doręczono skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2022 r.
W dniu 9 września 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga J. M. z dnia 5 września 2022 r. na bezczynność Prezesa tego Sądu polegającą na nieudzieleniu skarżącemu żądanej informacji publicznej, czym naruszono art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Skarżący wystąpił o zobowiązanie organu do rozpoznania drugiej części jego wniosku z dnia 17 września 2022 r. t.j. w zakresie podania liczby skarg wniesionych poprzez system ePUAP. Jednocześnie skarżący wystąpił o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania sprawy.
Skarżący stwierdził, że brak danych w systemie informatycznym sądu nie oznacza, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Skarżący stanął na stanowisku, że żądana informacja ma charakter informacji prostej. Do udostępnienia tej informacji wystarczy bowiem proste zliczenie spraw o określonym symbolu, w których odnotowano wpływ sprawy poprzez platformę ePUAP. Biorąc pod uwagę liczbę wskazanych przez sąd spraw (64) oraz fakt, że zliczenie odpowiednio oznaczonych akt nie wymaga szczególnych analiz, jak również szczególnego wysiłku intelektualnego, w ocenie skarżącego, nie można tych działań uznać za wytworzenie informacji publicznej. Skarżący podkreślił, że inne sądy administracyjne tego rodzaju informację uznawały za informację prostą i udostępniały ją skarżącemu.
Skarżący wskazał, że nawet w przypadku uznania wnioskowanej informacji za przetworzoną, treść udzielonej odpowiedzi nie stanowi załatwienia sprawy zgodnie z u.d.i.p., a tym samym prowadzi do bezczynności organu. W przypadku, gdy organ kwalifikuje wnioskowaną informację jako przetworzoną ma bowiem obowiązek dokładnie wyjaśnić dlaczego przyjmuje taką kwalifikację. W otrzymanej korespondencji nie zawarto takiego wytłumaczenia, w szczególności nie wskazano na czym miałaby polegać analiza akt.
Decyzją z dnia 19 września 2022 r. (nr WIS.01.34.40.2021.1.) Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, działając na podstawie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w zakresie podania liczby skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz skarg na decyzje organów w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej, które zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w pierwszym półroczu 2022 r. za pośrednictwem platformy ePUAP.
W uzasadnieniu podkreślono, że żądana informacja może być dopiero wytworzona w oparciu o analizę akt sądowych dotyczących 64 spraw w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, które wpłynęły do Sądu w pierwszym półroczu 2022 r. Przetworzona informacja ta bowiem taka informacja, na którą składa się określona liczba informacji prostych, podlegających wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy, poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Sięgnięcie przez organ w rozpoznawanej sprawie do zbiorów dokumentacji zawierających informacje proste, to jest akt sądowych w 64 sprawach z półrocznego okresu pracy sądu i wyselekcjonowanie spośród nich informacji żądanych przez wnioskodawcę, a następnie ich zestawienie, skutkuje przekształceniem informacji prostej w informację przetworzoną. Wykonanie powyższej czynności wymaga ustalenia etapu rozpoznania i miejsca aktualnego przechowania, a następnie zgromadzenia 64 akt poszczególnych spraw sądowych – co można zaś ustalić jedynie na skutek prześledzenia i ustalenia etapu procedowania w tych sprawach.
Sprawa może być bowiem albo w toku, ale mogło w niej być także już wydane prawomocne lub nieprawomocne rozstrzygnięcie, co może wiązać się z koniecznością sprowadzenia akt sprawy z sądu II instancji w celu ich analizy potrzebnej do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Wskazane czynności niewątpliwie wymagają zaś przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany szeregu czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste. Organ podkreślił, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w przypadku informacji publicznej przetworzonej jej udostępnienie może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał zaś pomimo wezwania, że zachodzi przesłanka warunkująca udzielenie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie szczegółowo przedstawił przebieg postępowania oraz przywołał znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazał, że w zakresie, w jakim skarżący wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2022 r. wystąpił o udostępnienie prostej informacji publicznej została mu ona niezwłocznie udzielona pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Ponadto wnioskodawca został informowany, że żądana przez niego informacja w zakresie ilości spraw wniesionych elektronicznie ma charakter informacji przetworzonej - w piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r. i w zobowiązaniu z dnia 31 sierpnia 2022 r. Pomimo tego skarżący nie wykazał, że działa w szczególnie istotnym interesie publicznym i jeszcze w czasie biegu terminu do wykazania tej przesłanki, wniósł skargę na bezczynność.
Organ zaznaczył, że w sprawie jest istotne, że 14-dniowy termin na wykonanie przez skarżącego wezwania organu z dnia 31 sierpnia 2022 r. (doręczonego dnia 31 sierpnia 2022 r.) upływał z końcem dnia 14 września 2022 r. Niezwłocznie po bezskutecznym upływie tego terminu, to jest dnia 19 września 2022 r. organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Termin załatwienia sprawy wynikał z oczekiwania na udzielnie przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie organu. Jedocześnie Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie stwierdził, że w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, przedmiotem oceny sądu nie może być kwalifikacja żądanej informacji jako przetworzonej. Ocena w tym zakresie dokonywana jest natomiast po wniesieniu skargi na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę tej przesłanki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.:Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Wniesiona skarga dotyczyła bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przesłanki i sposoby udostępnienia tej informacji unormowane zostały w u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.
2. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy sytuacji, w której podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku i stanowi, że podmiot rozpoznający wniosek, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.
W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy zasadne jest twierdzenie skarżącego o bezczynności podmiotu, w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Uwzględnienie skargi jest uwarunkowane bezskutecznym upływem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., liczonym od daty złożenia wniosku.
Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 39/15).
Skarżący wystąpił z wnioskiem o wskazanie liczby skarg na bezczynność organów w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz skarg na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania w tym zakresie, które wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w okresie pierwszego półrocza 2022 r. Dodatkowo wnioskodawca wystąpił o podanie liczby tych skarg, które zostały wniesione drogą elektroniczną.
W sprawie bezspornym było, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Skarżącemu udostępniono informację publiczną w zakresie dotyczącym liczby skarg wniesionych na bezczynność organów w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz skarg na decyzje organów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie odmowy lub umorzenia postępowania. Udostępnienie informacji nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący, który złożył wniosek w dniu 17 sierpnia 2022 r. otrzymał żądaną w tym zakresie informację w piśnie z dnia 19 sierpnia 2022 r., doręczonym w dniu 23 sierpnia 2022 r. a zatem w terminie kilku dni od daty złożenia wniosku.
Skarżący wskazywał, że bezczynność dotyczy tej części wniosku, w jakiej zwracał się on o podanie ilości skarg wniesionych drogą elektroniczną.
Brak jest podstaw do uznania, że Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dopuścił się w tym zakresie bezczynności.
Organ stwierdził, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. W terminie 14 dni od daty złożenia wniosku – w dniu 31 sierpnia 2022 r. skarżącego zobowiązano do wskazania, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W zobowiązaniu zakreślono termin 14 dni na jego wykonanie. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 14 września 2022 r. W czasie biegu tego terminu, Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie podejmował w sprawie czynności, oczekując na wykonanie zobowiązania lub upływ terminu na jego realizację. W dniu 19 września 2022 r. wydana została decyzja o odmowie udostępnienia informacji.
Wynikające z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminy podejmowania czynności zostały zatem w sprawie zachowane.
W sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Organ załatwiając wniosek o udostępnienie informacji publicznej może poza udostępnieniem informacji, wydać także decyzję o odmowie jej udostępnienia, co w niniejszej sprawie miało miejsce.
Za niezasadny Sąd uznał także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Organ rozpoznając złożony przez skarżącego wniosek nie naruszył wynikających z ustawy terminów rozpoznania wniosku.
W sprawie nie doszło do bezczynności organu. Organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej uznając, że jest to informacja przetworzona, a wnioskodawca nie wykazał, aby jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wskazać należy, że w postępowaniu ze skargi na bezczynność przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie okoliczność czy organ podjął czynności w sprawie w wymaganych przepisami prawa terminach. Sąd nie bada natomiast prawidłowości kwalifikacji żądanej informacji jako przetworzonej ani prawidłowości wydanej przez organ decyzji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4344/21).
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).