Uzasadnienie
S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału [...]. w sprawie ustalenia właściwego ustawodawstwa. Podał, że pracuje w kilku państwach, wobec czego konieczne jest tymczasowe przypisanie do systemu ubezpieczenia społecznego. Wniosek do organu o ustalenie właściwego ustawodawstwa wysłał w dniu 6 września 2010 r., jednak mimo upływu 11 miesięcy i ponaglenia organ nie wydał ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i naruszenie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 16 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że dwukrotnie- w dniu 18 kwietnia 2011 r. i w dniu 16 sierpnia 2011 r. udzielił skarżącemu pisemnej odpowiedzi na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Z powyższych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.
Ustawą regulującą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawa z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009, Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Z art. 83 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że od decyzji wydanych przez zakład w sprawach zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo wniesienia odwołania według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowią sprawy cywilne w znaczeniu formalnoprawnym, dla których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wskazują drogę postępowania sądowego (Tytuł VII, Dział III, Rozdział 1 i 3).
Do rozpoznania takich spraw właściwe są sądy powszechne.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II UZP 2/10,(publ. OSNP 2010/17-18/216, system informacji prawnej LEX nr 564501) stanął na stanowisku, że sprawa dotycząca podlegania (bądź niepodlegania) ubezpieczeniom społecznym, w tym ustawodawstwu polskiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego stanowi sprawę cywilną.
Wobec powyższego kwestia podlegania przez skarżącego określonemu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego stanowi sprawę cywilną. W tej sytuacji przedmiotowa skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, czyli aktów wydawanych w sprawach administracyjnych. Opisany w skardze stan faktyczny dotyczy sprawy, w której wyłączono sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że przedmiotowa skarga, jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu i na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji