Uzasadnienie
M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.. Zarzuciła spółce naruszenie art. 26 ust. 2 i art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz § 52 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania - poprzez nieuprawnione ich zastosowanie. Wniosła o uznanie jej uprawnienia do udostępnienia przez spółkę pełnej dokumentacji medycznej zmarłego męża skarżącej P. K. w formie wyciągów, odpisów lub kopii z tej dokumentacji.
Skarżąca podała, że mimo że jest osobą upoważnioną za życia przez męża do udostępnienia jego dokumentacji medycznej, spółka odmówiła wydania tej dokumentacji w żądanej przez skarżącą formie. Spółka, powołując się na art. 26 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, stwierdziła, że dokumentacja może zostać udostępniona skarżącej jedynie do wglądu w siedzibie spółki.
Skarżąca zarzuciła, że ograniczenie dostępu do dokumentacji tylko przez wgląd do niej utrudniłoby zebranie materiału dowodowego w postępowaniu, dotyczącym błędu medycznego czy innych zaniedbań. Wskazała, że jej stanowisko znajduje oparcie w wyrokach sądów administracyjnych. Wywodziła, że w świetle orzeczeń sądów i przepisów prawa osobie upoważnionej do uzyskania dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta przysługują wszystkie wymienione w art. 27 ustawy o prawa pacjenta formy udostępniania dokumentacji. Upoważnienie do uzyskiwania dokumentacji medycznej nie wygasa wraz ze śmiercią pacjenta, ale po jego śmierci nadal wywołuje skutki prawne, a osoba upoważniona za życia ma również takie uprawnienie po śmierci pacjenta. Zdaniem skarżącej przepis art. 26 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie ma na celu zawężenia, czy ograniczenia uprawnień osoby upoważnionej, która ubiegała się o dostęp do dokumentacji medycznej zmarłego pacjenta.
W odpowiedzi na skargę "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o jej oddalenie.
Spółka wskazała, że art. 26 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta, będący przepisem lex specialis w stosunku do art. 101 § 2 k.c., z uwagi na jego charakter, nie może być interpretowany rozszerzająco. Ponadto w art. 27 ustawy w sposób wyraźny określono formy, w jakich dostęp do dokumentacji medycznej następuje. Dlatego nieuprawnione jest twierdzenie, że pomimo dokonanego przez ustawodawcę rozróżnienia pojęć "udostępnienie" i "wgląd", są to pojęcia tożsame.
Skarżąca nie została pozbawiona dostępu do dokumentacji medycznej męża, bowiem zgodnie z przepisami ustawy miała prawo wglądu w dokumentację medyczną, co wiąże się nie tylko z możliwością zapoznania się z jej treścią, ale również możliwością samodzielnego jej utrwalenia, przy pomocy własnego sprzętu elektronicznego.
Spółka wskazała, że rozporządzenie, którego naruszenie zarzuca skarżąca, już nie obowiązuje. Przywoływane przez skarżącą orzeczenia sądów administracyjnych albo zapadły w innym, niż obowiązujący, stanie prawnym, albo nie dotyczyły istotnego dla sprawy problemu. Ponadto najistotniejszym argumentem przemawiającym za stanowiskiem spółki jest treść samego upoważnienia, udzielonego przez P. K., który upoważnił żonę do wglądu w jego dokumentację medyczną po swojej śmierci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
Istotne w sprawie było, czy nie udostępnienie skarżącej dokumentacji medycznej zmarłego męża w żądanej przez nią formie można uznać za bezczynność spółki.
Prawo do udostępnienia dokumentacji medycznej pacjenta normuje ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 159 ze zm.), dalej "u.p.p."
Art. 26 ust. 1 u.p.p. stanowi, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta.
Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 u.p.p., po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia.
Art. 27 u.p.p. stanowi, że dokumentacja medyczna jest udostępniana:
- 1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych;
- 2) poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii;
- 3) poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.
Treść przywołanych powyżej przepisów ustawy nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Wyraźnie w nich określono, że po śmierci pacjenta osoba upoważniona przez pacjenta za życia ma jedynie "prawo wglądu" w dokumentację medyczną.
Taka forma udostępniania dokumentacji wskazana jest też wprost w art. 27 pkt 1 u.p.p.
Z uwagi na treść przywołanych przepisów nie do obrony jest teza postawiona przez skarżącą, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych zobowiązany jest do udostępnienia skarżącej dokumentacji jej zmarłego męża w formie sporządzenia wyciągów, odpisów lub kserokopii. Taka forma udostępnienia dokumentacji medycznej w przypadku śmierci pacjenta nie jest przewidziana przepisami ustawy.
Wskazać też należy, że – jak wynika z przedłożonej "karty zgód" - mąż skarżącej upoważnił ją do wglądu w swoją dokumentację medyczną po swojej śmierci.
Podkreślenia wymaga natomiast, że w ocenie Sądu "prawo wglądu" w dokumentację obejmuje także możliwość utrwalenia treści tej dokumentacji we własnym zakresie przez osobę upoważnioną – czy to w formie notatek, czy przy pomocy własnego sprzętu elektronicznego. Pogląd taki wyraziła zresztą sama spółka.
Jednak tego rodzaju uprawnienia nie należy utożsamiać ze sporządzeniem wyciągów, odpisów lub kopii dokumentacji, o których mowa w art. 27 pkt 2 u.p.p., który to obowiązek spoczywa na podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych.
Zarzut skargi dotyczący naruszenia § 52 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej w sprawie rodzajów oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2006r.,Nr 247, poz.1819 ze zm.) jest o tyle chybiony, że rozporządzenie to (a więc i wskazywany przepis) zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2011 r. przepisem art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. "Przepisy wprowadzające ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o akredytacji w ochronie zdrowia oraz ustawę o konsultantach w ochronie zdrowia" (Dz.U.2009r., Nr 76, poz.641).
Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (tj. Dz.U. z 2014r., poz.177ze zm.) nie zawiera postanowień analogicznych, co § 52 pkt 1 wcześniej obowiązującego rozporządzenia.
Argumentacja, zaprezentowana w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II SAB/Rz 29/10, na który powoływała się skarżąca, oparta była na nieobowiązującym w chwili obecnej stanie prawnym, natomiast - wbrew stanowisku skarżącej- wyrok NSA z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1539/13 nie dotyczył formy udostępniania osobie upoważnionej dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta.
W tej sytuacji Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.