Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, uzupełnionym o dodatkowe oświadczenia i dokumenty, skarżący D. U. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Na podstawie złożonych oświadczeń oraz na podstawie załączonych do wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów ustalono, że skarżący jest kawalerem, jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (vide: orzeczenie z dnia 26 lutego 2015 r. w aktach administracyjnych), nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje wraz z siostrą i siostrzeńcami w lokalu komunalnym, prowadząc jednak samodzielne gospodarstwo domowe oraz utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1409 zł. Z uzyskiwanego dochodu skarżący pokrywa koszty opłat za mieszkanie, prąd, gaz, leki, telefon w łącznej kwocie ok. 900 zł miesięcznie. Pozostałą kwotę przeznacza na żywność oraz środki czystości i higieniczne, jak również ubrania, obuwie, drobne remonty.
Zgodnie ze złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł, w tym pojazdów mechanicznych.
W tym stanie uznano, co następuje.
Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Co do zasady przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności faktyczne, w tym wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania uznano, że wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wnioskodawca wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania.
W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie wnioskodawcy prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).
W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.