Uzasadnienie
W dniu 30 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga K. N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego przejawiającą się brakiem rozpatrzenia zażalenia ww. od postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 3 kwietnia 2015 r. znak [...] odmawiającego skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców.
Powołując się na regulacje zawarte w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego skarżący wniósł o zobowiązanie organu odwoławczego do rozpatrzenia zażalenia oraz o orzeczenie, że bezczynność organu odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia jej wniesienia organ drugiej instancji nie rozpatrzył zażalenia skarżącego z dnia 13 kwietnia 2015 r. i mimo stosownego wezwania nadal pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Uzasadniając swój wniosek organ odwoławczy wskazał, że skarga na bezczynność została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; daje w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów m. in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do twierdzenia organu odwoławczego, ze skarga została przez skarżącego wniesiona po upływie terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Z powyższym stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić, gdyż skarga na bezczynność organu nie jest ograniczona żadnym terminem określonym w art. 53 p.p.s.a. Wynika to wprost z treści tej normy prawnej, która w odniesieniu do poszczególnych aktów i czynności wskazuje datę, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi. Skarga na bezczynność może być zatem skutecznie wniesiona aż do chwili "ustania stanu bezczynności", to jest do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Przedmiotem skargi jest w takiej sytuacji bezczynność organu administracji publicznej, a nie odpowiedź organu wyższego stopnia na zażalenie/wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazane w art. 37 § 1 k.p.a. (zob. w tej materii m.in.: rozważania wstępne zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I FSK 270/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do merytorycznej oceny wskazywanego przez skarżącego stanu bezczynności zwrócić uwagę należy, że datowane na dzień 13 kwietnia 2015 r. zażalenie skarżącego od postanowienia organu pierwszej instancji wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 28 kwietnia 2015 r. (dowód: akta administracyjne organu odwoławczego – k. 1 i 2). Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno więc nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania zażalenia zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.").
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Co istotne, pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. strona wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie zażalenia. Pismo to spełniało wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
W tej sytuacji skarżący wnosząc skargę spełnił wymóg art. 52 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu służących skarżącemu środków zaskarżenia.
W dalszej kolejności należy wskazać, że miesięczny termin na załatwienie sprawy upłynął dla organu odwoławczego z dniem 28 maja 2015 r. Nierozpatrzenie zażalenia skarżącego od postanowienia organu pierwszej instancji w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. świadczy o pozostawaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w bezczynności. Jednak z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sądowi z urzędu znana jest bowiem sytuacja "spiętrzenia" spraw oczekujących na rozpoznanie przez Kolegium. Należy ponadto zauważyć, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego na początku lipca 2015 r., tak więc bezczynność organu odwoławczego w chwili wniesienia skargi wyniosła niespełna półtora miesiąca.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 149 § 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu dotychczasowym z uwagi na treść art. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r., poz. 658) uwzględnił skargę na bezczynność organu, zobowiązując organ odwoławczy do rozpatrzenia zażalenia skarżącego w terminie 21 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym).
Na uwzględnienie z powyższych przyczyn nie zasługiwał również wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. W związku z tym Sąd wniosek oddalił na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym (punkt III sentencji wyroku).
Punkt czwarty wyroku ma swoją podstawę w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.