Uzasadnienie
I. M. (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Starosty [...] w sprawie niewydania prawomocnego dowodu umieszczenia syna K. M. w pieczy zastępczej. Skarżący wskazał, że z prośbą o przesłanie wskazanego dowodu wystąpił do Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w K. w dniu 24 grudnia 2019 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie przedstawił skarżącemu wskazanego dowodu.
W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, ewentualnie o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
W uzasadnianiu odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że pozbawienie skarżącego władzy rodzicielskiej nad K. M. (co nastąpiło mocą wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego [...] z dnia 5 grudnia 2018 r.; sygn. akt [...]) powoduje utratę prawa do występowania w interesie małoletniego dziecka.
Niezależnie od tego organ wskazał, że nie pozostawał w bezczynności. Wydany w sprawie skarżącego wyrok rozwodowy potwierdzał stan faktyczny i prawny usankcjonowany wydanymi w dniach 8 czerwca 2014 r. i 19 lutego 2016 r. postanowieniami Sądu Rejonowego w K.. Organ nie był więc zobowiązany do wydawania kolejnych skierowań. Natomiast na skutek doręczenia wyroku Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K., pismem z dnia 22 stycznia 2019 r., poinformowało Sąd Okręgowy [...] że małoletni K. M. jest umieszczony w instytucjonalnej pieczy zastępczej, to jest placówce "A." w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Wniesiona skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, skarżący nie posiada legitymacji do jej wniesienia.
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Przepis ten wyznacza krąg podmiotów, którym przyznano tzw. legitymację skargową. Posiadanie legitymacji skargowej stanowi podstawowy warunek skutecznego zaskarżenia określonego przejawu działalności administracji publicznej lub też jej braku. Posiadanie interesu prawnego, którego - co istotne - pochodną jest legitymacja procesowa, może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być przy tym osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny.
Interesem prawnym - w opisanym znaczeniu – skarżący się nie legitymuje.
Odnośnie skarżącego I. M. aktualne pozostają rozważania Sądu stanowiące podstawę odrzucenia jego skargi prawomocnym postanowieniem wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu 24 października 2019 r. (sygn. akt III SAB/Gd 53/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Akceptując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powyższego postanowienia należy zatem wskazać, że kierując do organu wniosek z dnia 24 grudnia 2019 r. skarżący występował jako rodzic małoletniego dziecka, a zarazem jego przedstawiciel ustawowy. W tej dacie był już jednakże prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej przysługującej w stosunku do syna K. (okoliczność poza sporem).
Podkreślenia wymaga, że szczególną cechą interesu prawnego jest m.in. jego aktualność. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2086 ze zm.; dalej powoływana w skrócie jako "k.r.o.") nie zawiera definicji pojęcia "władza rodzicielska". Z całokształtu jego unormowań, w szczególności z przepisów art. 95 § 1, 96 § 1 i 98 § 1, wyprowadzić należy zapatrywanie, że władza rodzicielska to ogół (zespół albo kompleks) obowiązków i praw rodziców względem dziecka mających na celu zapewnieniu mu należytej pieczy i strzeżenie jego interesów.
Przepis art. 95 § 1 k.r.o. stanowi, że władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień (art. 96 § 1 k.r.o.). Stosownie zaś do art. 98 § 1 k.r.o., rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.
W świetle powołanych przepisów obowiązki i prawa rodziców wynikające z władzy rodzicielskiej można podzielić na trzy zasadnicze płaszczyzny: pieczę nad osobą dziecka, zarząd majątkiem dziecka oraz reprezentowanie dziecka. W takim też aspekcie władzę rodzicielską zalicza się do praw podmiotowych. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 92 k.r.o. dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską, zaś władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom (art. 93 § 1 k.r.o.). Stosownie zaś do art. 112 k.r.o., pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone w wyroku orzekającym rozwód (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie).
Zasadniczym skutkiem orzeczenia o pozbawieniu władzy rodzicielskiej jest utrata przez rodziców ogółu praw, jakie składają się na treść tej władzy, a których wyznacznikami są powołane przepisy prawa. W takiej sytuacji rodzice zostają równocześnie zwolnieni z wchodzących w zakres tej władzy obowiązków (w miejsce władzy rodzicielskiej wchodzi opieka).
W realiach rozpatrywanej sprawy istotne zatem pozostaje, że na mocy wyroku rozwodowego z dnia 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy [...] orzekł o rozwiązaniu małżeństwa I. M. z A. K. – M. Sąd pozbawił nadto oboje rodziców władzy rodzicielskiej w stosunku do ich wspólnego syna – K. M. oraz orzekł o umieszczeniu K. M. w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Utrata władzy rodzicielskiej skutkuje tym samym utartą interesu prawnego rodziców również w sprawach związanych z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej.
Od momentu uprawomocnienia się tego wyroku rodzicom nie przysługuje już bowiem prawo podmiotowe (rozumiane jako ogół praw i obowiązków), którym mogliby się legitymować, a które kreowałoby po ich stronie uprawnienia (prawa) w tym zakresie. Skarżący I. M. nie może obecnie kształtować sytuacji prawnej dziecka - syna K. oraz nie może reprezentować jego interesów (jak również jego samego).
Brak legitymacji procesowej wynikający z braku interesu prawnego przekłada się z kolei bezpośrednio na niedopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. Legitymacja procesowa jest bowiem szczególnym uprawnieniem danego podmiotu, wynikającym z jego określonej sytuacji materialnoprawnej. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot nie legitymujący się interesem prawnym ocenić należy jako niedopuszczalne oraz dające podstawę do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.