Uzasadnienie
F. K. pismem datowanym na dzień 9 września 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta i Zarządu Miasta oraz radnych Rady Miasta. Skarga ta została wniesiona bezpośrednio do sądu w dniu 10 września 2009r., a ten w dniu 11 września 2009 r. przekazał ją według właściwości do Prezydenta Miasta, do którego skarga wpłynęła w dniu 15 września 2009 r. Skarga została poddana przez organ analizie w wyniku której organ w piśmie z dnia 12 listopada 2009 r. odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, nie nadając jej dalszego biegu.
W dniu 20 listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła złożona osobiście skarga F. K. "na bezczynność Prezydenta Miasta i Zarządu Miasta oraz Radnych w kwestiach: 1- Bramy Długoulicznej – bezzasadnie przemianowanej na Złotą; 2 – Fuszerki restauracyjnej tej bramy - szczególnie ostatniej z lat 1995 – 1998; 3 – Zwrotu dla mnie przekazanych członkom Zarządu Miasta i Radnym moich prywatnych 39 książek dot. ww. bramy lub zapłaty za nie; 4 – Pozbawienia praw honorowych dr A. J.."
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że domaga się powyższego jako miłośnik dóbr kultury narodowej – działacz mający swój interes prawny (do korzystania z wolności i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych), osobisty i społeczny. Skarżący wskazał na swoje upodobanie do zabytków gdańskich, a szczególnie do Bramy Długoulicznej, bezzasadnie przemianowanej w 1967 r. na Złotą i niewłaściwie odrestaurowanej. Podejmowane przez skarżącego interwencje mające na celu naprawienia powyższych błędów pozostały bez odzewu licznych organów, w tym władz Miasta G. W dniu 22 października 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek F. o wymierzenie grzywny z powodu nieprzekazania przedmiotowej skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2010 r. sygn. akt III SO/Gd 19/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę uznając tym samym wniosek skarżącego za zasadny.
Z uwagi na fakt, że mimo wymierzenia grzywny Prezydent Miasta nie przekazał Sądowi skargi wraz z aktami sprawy skarżący w dniu 10 marca 2010 r. złożył wniosek o rozpoznanie skargi na podstawie nadesłanego przez skarżącego odpisu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwana p.p.s.a..
Przepis art. 55 § 2 ustawy stanowi, że jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Mając na uwadze, że taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie Sąd rozpoznał ją na podstawie złożonego przez skarżącego w dniu 20 listopada 2009 r. odpisu skargi.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z w/w przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych. Skarga na bezczynność jest zaś dopuszczalna w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 30).
Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi reguluje ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 156 ze zm.) Z uwagi na brzmienie przepisów określających właściwość sądów administracyjnych sąd nie jest właściwy do rozpoznania skargi, mocą której podnosi się bezczynność organu administracji publicznej, w tym przypadku Prezydenta Miasta w zakresie żądanej przez skarżącego zmiany nazwy i restauracji określonego zabytku, zwrotu przesłanych książek oraz pozbawienia praw honorowych przyznanych przez Radę Miasta konkretnej osobie. Przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie obligują bowiem organu, którego skarga dotyczy, aby w w/w kwestiach wydawać stosowne akty administracyjne.
Nie można też działań których podjęcia domaga się skarżący kwalifikować jako tzw. czynności materialno – technicznej o jakiej mowa w pkt 4 § 2 art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei z faktu, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty – w tym w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami – należy do obowiązkowych zadań własnych gminy nie można wyprowadzać wniosku o istnieniu po stronie mieszkańca gminy swego rodzaju "roszczenia", którego realizacja następowałaby przed sądem administracyjnym (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) Z uwagi na powyższe okoliczności wniesiona skarga podlegać musi odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.