Uzasadnienie
B. i J. Z. wnieśli skargę na bezczynność Starosty, domagając się zobowiązania organu do przeprowadzenia postępowań zgodnie z ich żądaniem w dnia 26 grudnia 2009 r. w sprawie wyjaśnienia oznaczenia stawu znajdującego się obecnie na działce [...] w obrębie W., gmina U. i sprostowania z urzędu mylnego oznaczenia tegoż stawu w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ws zamiast Wsr oraz wydania decyzji o sprostowaniu wpisu w ciągu 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu podali, że 27 lipca 2009 r. wystąpili do Starosty o sprostowanie w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia ich stawu rybnego, który 18 października 2005 r. mylnie oznaczono symbolem Ws zamiast Wsr. Ponieważ z pism otrzymanych ze Starostwa wynikało, że sami mają doprowadzić do naprawienia błędu urzędników, w grudniu 2009 r. zażądali wszczęcia postępowania administracyjnego. Mimo wezwania przedsądowego sprawa nie została ani wszczęta, ani zakończona. Opieszałość organu spowodowała, że za 2010 r. zapłacili znacznie wyższy podatek, bowiem Wójt Gminy w postępowaniu podatkowym uznał ich staw, zgodnie z zapisem w ewidencji, za nieruchomość, a nie jak dotychczas za użytek rolny, który do 2010 r. był opodatkowany podatkiem rolnym.
Dodatkowo w piśmie z dnia 29 marca 2011 r. skarżący wyjaśnili, że chodzi im o sprostowanie dokonanego zapisu z urzędu, w nie na ich wniosek, bowiem zaistniały stan jest wynikiem zaniechania urzędników. Podali, że co najmniej od 1998 r. staw oznaczony symbolem Ws znajduje się na mapie przyjętej do zasobu. Nie odnotowano tego w ewidencji ani nie zauważono rozbieżności. Po wprowadzeniu w dniu 1 stycznia 2002 r. nowego symbolu Ws dla wód stojących na ziemi rolnej urzędnicy powinni zweryfikować i zaktualizować dane z urzędu, do czego zobowiązuje ich § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Gdy w 2005 r. geodeta złożył wykaz zmian ewidencyjnych, w których informowali o podziale działek, urzędnicy powinni zwrócić uwagę, że wpisano symbol Ws na ziemi rolnej. Wystarczającymi dokumentami do sprostowania zapisów w ewidencji jest oświadczenie B. K. i protokół z wizji lokalnej z dnia 18 sierpnia 2009 r. Wskazali, że § 123 ust. 3 zarządzenia Głównego Geodety Kraju w sprawie wytycznych techniczno- organizacyjnych dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków z dnia 3 listopada 2003 r. stanowi, że błędy i omyłki, ujawnione w bazie danych ewidencyjnych, będące skutkiem błędnych danych zawartych w materiałach źródłowych usuwa się w drodze decyzji administracyjnej, a starostwo nie wydało decyzji w ich sprawie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. Skarga na bezczynność polegająca na niesprostowaniu oznaczenia stawu jest bezzasadna, bowiem jeśli właściciel uzna, że zapisy w ewidencji gruntów są nieprawidłowe, może podjąć działania w kierunku wprowadzenia zmian, lecz wyłącznie we właściwym trybie, którym jest postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów, rozpoczęte przed właściwym organem. Warunkiem skuteczności takiego wniosku jest konkretne wskazanie zmiany, jakiej wnioskodawca żąda oraz dołączenie stosownego dokumentu, z którego wynika obowiązek wprowadzenia żądanych zmian i zaktualizowanie ewidencji. Sporne oznaczenie " Ws" zostało wprowadzone w kwietniu 2005 r. na wniosek skarżących, którzy przedłożyli wykaz zmian gruntowych sporządzony przez uprawnionego geodetę.
Skarżący byli informowani o obowiązującej procedurze i bezskutecznie wzywani do przedłożenia wymaganego przepisami dokumentu, na podstawie którego organ mógłby zaktualizować zapisy w ewidencji gruntów. W tej sytuacji nie ma możliwości zmiany zapisu.
Dodatkowo w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r. organ wskazał na treść § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., który precyzuje, kiedy w operacie ewidencji dokonuje się zmian z urzędu. Do Starostwa wpłynął operat ewidencyjny (wprowadzony do bazy informatycznej w 2005 r.), sporządzony przez uprawnionego geodetę, w wyniku czego część działki [...] położonej w W. oznaczona została użytkiem Ws o pow. 0.8843 ha. Wykaz zmian został dołączony do wniosku właściciela- skarżącego, zgłaszającego zmiany danych ewidencji gruntów i budynków. Na tej podstawie wprowadzono zmiany w operacie.
Następnie, w oparciu o decyzję podziałową z dnia 2 grudnia 2008 r. Wójta Gminy, uprawniony geodeta dokonał podziału działki [...] na [...] i [...], gdzie część działki [...] posiada nadal, bez zmian, użytek Ws o powierzchni 0,8843 ha. Operat geodezyjny obrazujący podział wraz ze zgłoszeniem zmian danych został wprowadzony do bazy informatycznej w 2009 r. W obu przypadkach właściciele dobrowolnie i świadomie wyrazili zgodę na podział i klasyfikację użytków dokonaną przez uprawnionego geodetę. Obecnie skarżący domagają się, aby Starosta w drodze decyzji administracyjnej dokonał usunięcia zapisu użytku Ws z działki [...] i w to miejsce wpisał Wsr. Nie jest to, w tej sytuacji, mylne oznaczenie. Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia działania podejmowane z urzędu przez starostę ograniczone zostały do zmian wynikających z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych.
Starosta nie może podejmować z urzędu postępowań administracyjnych w celu zmiany użytków gruntowych. Organ przywołał treść art.22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika, że osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując przedmiotową skargę na bezczynność Starosty należało przede wszystkim wziąć pod uwagę rzeczywistą intencję skarżących dotyczącą dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący chcą, aby doszło do zainicjowania postępowania, które z urzędu przeprowadzą organy administracji, a które zakończy się usunięciem z ewidencji gruntów oznaczenia symbolem Ws stawu, położonego na działce o obecnym numerze [...] w obrębie Wodnica i dokonaniem wpisu symbolu Wsr.
Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz.813 ze zm.) w § 27 ust. 1 stanowiło, że ze względu na sposób zagospodarowania oraz funkcję terenu, przewidzianą w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, rozróżnia się:
- 1) użytki rolne,
- 2) użytki leśne,
- 3) grunty zabudowane i zurbanizowane,
- 4) użytki ekologiczne oznaczone symbolem - E,
- 5) tereny różne oznaczone symbolem - Tr,
- 6) nieużytki oznaczone symbolem - N,
- 7) wody.
Z kolei § 27 ust. 5 stanowił, że wody dzielą się na:
- 1) morskie wody wewnętrzne oznaczone symbolem - Wm,
- 2) wody śródlądowe płynące oznaczone symbolem - Wp,
- 3) wody śródlądowe stojące oznaczone symbolem - Ws,
- 4) rowy oznaczone symbolem - W. Obowiązujące od dnia 2 czerwca 2001 r. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 68 ust. 1 dzieli natomiast użytki rolne na m.in. grunty pod stawami, oznaczone symbolem –Wsr (pkt 6) zaś grunty pod wodami m.in. na grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone symbolem – Ws (§ 68 ust. 4 pkt 3).
Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2001 r., " zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", do gruntów pod stawami zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi (z wyjątkiem jezior i zbiorników zaporowych z urządzeniami do regulacji poziomu wód), wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne, nadającymi się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb, obejmujące powierzchnię ogroblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego.
Natomiast do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi zalicza się grunty pod wodami w jeziorach i zbiornikach (...).
W sprawie niniejszej, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w ewidencji gruntów w 2005 r. figurowały działki, stanowiące własność skarżących, o numerach [...], [...], [...], z których żadna nie nosiła oznaczenia rozróżniającego wody. Skarżący w dniu 13 kwietnia 2005 r. zgłosił podział działek [...] i [...], dołączając wykaz zmian danych ewidencyjnych –działka nr [...],[...],[...]. Utworzono działki o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Na nowej działce [...] figurował użytek Ws.
Następnie w 2009 r. dokonano, na wniosek skarżących z dnia 29 stycznia 2009 r., podziału działki [...] na działkę [...] oraz działkę nr [...] (na której ujęty jest rodzaj użytku Ws).
Przedmiotowy grunt został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem Ws w 2005 r. na skutek wniosku złożonego przez skarżącego i na podstawie dokumentów, przedłożonych przez skarżących.
W ewidencji gruntów i budynków nie było żadnych zapisów, z których wynikać by mogło, że przedmiotowy grunt jest gruntem pod wodami lub stawem. Gdyby nawet uznać, że organ powinien mieć jakąkolwiek wiedzę, iż pewna cześć nieruchomości skarżących to wody – z uwagi na treść mapy z 1998 r., na którą powoływał się skarżący, to i tak nie miałyby on podstaw do kwestionowania rzetelności dokumentów przedłożonych przez skarżących, stanowiących podstawę wpisu użytku Ws w 2005 r. Zauważyć bowiem trzeba, że rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków rozróżniało ogólnie wody śródlądowe stojące (Ws). Takie ogólne oznaczenie Ws znalazło się na mapie z 1998 r., nie ma na niej jednak żadnych danych, z których można byłoby wywnioskować, że te wody śródlądowe stojące to grunty pod stawami.
Z dokumentów, które przedłożyli skarżący w 2005 r. wynikało, że część gruntów to grunty pod wodami, które uprawniony geodeta oznaczył jako Ws, co w świetle treści przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. oznacza grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, do których zalicza się, zgodnie z treścią załącznika nr 6 do rozporządzenia, m.in. grunty pod wodami w zbiornikach. Tak więc organy nie miały podstaw do weryfikowania przedłożonych przez skarżących w 2005 r. (i w 2009 r.) dokumentów, na podstawie których dokonano kwestionowanego obecnie wpisu w ewidencji gruntów i budynków.
Zauważyć ponadto należy, że skarżący podali, iż prace przy budowie stawu prowadzili parę lat i zakończyli je w 2001 r. Tak więc wielkość użytku Ws na mapie z 1998 r., na którą to mapę się powołują, nie pokrywa się z wielkością gruntu pod wodami, ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków w 2005 r. na podstawie wykazu zmian danych geodezyjnych sporządzonych w dniu 18 października 2005 r. przez J. M. Różnica powierzchni wynika też z zestawienia z 1998 r. z wyrysem z mapy ewidencyjnej (k.47).
Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek.
Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
- 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
- 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
- 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
- 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
W pojęciu "aktualizacji" danych zawartych w ewidencji mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów – pomyłek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07 publ. LEX 505313).
Dokonany w 2005 r. wpis nie był wpisem "oczywiście omyłkowym" w świetle dokumentów, którymi dysponował organ ewidencyjny. Tak więc, wbrew stanowisku skarżących, nie było podstaw do zmiany (uaktualnienia) danych ewidencyjnych, polegającej na "sprostowaniu" wpisu z 2005 r. znajdującego się w bazie danych ewidencyjnych.
Ponadto, odnosząc się do twierdzeń skarżących, powołujących się na zarządzenie Głównego Geodety Kraju należy wskazać, że zgodnie z art. 87 § 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zarządzenia takich przymiotów nie mają.
Co do zasady (nie wchodząc szczegółowo w kwestie dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków), aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić albo na wniosek, albo z urzędu. Nie istnieje forma mieszana, czyli dokonanie aktualizacji operatu z urzędu, ale na wniosek strony. Tymczasem skarżący podkreślali, iż domagają się, aby organ z urzędu dokonał przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących aktualizacji operatu ewidencyjnego jest wyjątkiem, a nie zasadą. W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, nie było podstaw ani do przeprowadzenia takiego postępowania, ani do podjęcia przez organ z urzędu działań zmierzających do aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Nie można w tej sytuacji mówić o tym, by organ pozostawał w bezczynności.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.