Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. G. na bezczynność Burmistrza Gminy [...] w przedmiocie zapewnienia bezpłatnego transportu dziecka niepełnosprawnego do szkoły.
Wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2010 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 1 września 2010 r., skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym należnej opłaty kancelaryjnej w związku z żądaniem doręczenia jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że uzyskiwane przez nią miesięczne wynagrodzenie ze stosunku pracy wystarcza jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb jej rodziny (m.in. spłaty raty kredytu hipotecznego w wysokości 1 600 zł, zakupu podręczników i wyposażenia szkolnego dla dzieci). Ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z trojgiem małoletnich dzieci. Skarżąca uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 4 780 zł brutto miesięcznie. Ponadto otrzymuje alimenty w kwocie 1 000 zł miesięcznie. W skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni 150 m2, nie posiada natomiast oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem - co wymaga podkreślenia - to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 6 września 2010 r., doręczonym w dniu 8 września 2010 r. (dowód: potwierdzenie odbioru - akta sprawy, k.93) wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego za 2009 r., a w przypadku jego nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, innych); dokumentów potwierdzających wysokość aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych miesięcznych rat z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów); dodatkowego oświadczenia, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z również z innymi osobami, niż wskazane we wniosku, a jeżeli tak, podania informacji dotyczących majątku, źródeł i wysokości aktualnego dochodu tych osób, dołączenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na nią pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości).
Skarżąca nie uczyniła zadość powyższemu wezwaniu. Nie wnosiła też o przedłużenie terminu do jego wykonania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż nie udowodniła ona dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Wprawdzie skarżąca dołączyła do wniosku zaświadczenie o zarobkach, jednakże dokument ten nie jest wystarczający do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.).
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.