Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2010 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 6 sierpnia 2010 r. (nr [...]), tj. decyzje wydane w sprawie przyznania M. K. zasiłku celowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że M. K. (dalej: "strona", "skarżący") zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o udzielenie pomocy w formie bezzwrotnego zasiłku celowego.
W zaleceniach dla organu ponownie rozpatrującego sprawę Sąd wskazał, na konieczność ustalenia celu, na jaki skarżący domaga się zasiłku, a także ustalenia sytuacji materialno-bytowej skarżącego.
W dniu 19 sierpnia 2013 r. M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc w niej, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie został wykonany przez Wójta Gminy. Skarżący twierdził, że po ww. wyroku organ nie załatwił cały czas jego sprawy. Wskazał, że pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. wystąpił do organu o wykonanie ww. wyroku.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o jej oddalenie wskazując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został wykonany, a zarzuty skarżącego są bezpodstawne. Organ przesyłając do Sądu akta sprawy ustosunkował się merytorycznie do złożonej skargi przedstawiając przebieg postępowania po wyroku Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10). Mianowicie, organ wskazał, że po wyroku organ wydał decyzję odmowną z dnia 7 lipca 2011 r., która jednak została uchylona przez organ odwoławczy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną z dnia 13 października 2011 r.; została ona uchylona przez organ odwoławczy. W dalszej kolejności przeprowadzono wywiad środowiskowy i organ pierwszej instancji decyzją z dnia 8 lutego 2012 r. odmówił przyznania świadczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu niższej instancji, a wyrokiem z dnia 25 lipca 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 392/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje obu instancji. W związku z tym przeprowadzono kolejny wywiad środowiskowy i decyzją z dnia 27 sierpnia 2012 r. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 25 września 2012 r. Kolejną decyzją z dnia 9 listopada 2012 r. organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania świadczenia. Organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. M. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 147/13) oddalił skargę.
Pismem procesowym z dnia 28 października 2013 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty podnosząc, że wcześniej informowano go, że sprawa jest w toku. Jego zdaniem organ nie przedstawił dowodu z wykonania wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Skarżący pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. wystąpił do Wójta Gminy z wezwaniem do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10). Organ nie potraktował tego pisma, jako zażalenia na bezczynność i nie przesłał go do organu wyższego stopnia. W okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, iż pismo to stanowiło zażalenie na niezałatwienie po ww. wyroku sprawy w terminie, a zatem przyjąć należy, że skarżący spełnił wymóg wynikający z art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu została poprzedzona złożeniem przysługującego środka zaskarżenia i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy uznać ją za zasadną.
W przedmiotowej sprawie M. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy po wydaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 878/10). Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2010 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 6 sierpnia 2010 r. (nr [...]) w przedmiocie zasiłku celowego.
Należy zauważyć, iż uchylona przez Sąd ww. decyzja z 6 sierpnia 2010 r. została wydana w następstwie przekazania sprawy Wójtowi Gminy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Decyzją z dnia 17 czerwca 2010 r. (nr [...]) Kolegium uchyliło bowiem decyzję Wójta Gminy z dnia 29 kwietnia 2010 r. (nr [...]), którą organ orzekł w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego.
Z uzasadnień ww. decyzji (tj. decyzji z dnia 17 czerwca 2010 r. i z dnia 29 kwietnia 2010 r.) wynika, że przedmiotem rozpoznawanej i rozstrzyganej w nich sprawy administracyjnej była prośba o udzielenie pomocy finansowej zawarta w piśmie złożonym przez M. K. w dniu 9 kwietnia 2010 r.
Należy zatem przyjąć, że tak właśnie przedmiotowo zindywidualizowanej sprawy dotyczyło orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10). W tej sytuacji, aby można było stwierdzić, że po ww. wyroku Sądu nastąpiło załatwienie przez organ sprawy, należało ustalić, czy Wójt Gminy doprowadził do rozpoznania i rozstrzygnięcia podania skarżącego z dnia 9 kwietnia 2010 r. Tego bowiem żądania w istocie dotyczyło postępowanie w sprawie objętej wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10). Tego zatem samego przedmiotu (żądania skarżącego złożonego w dniu 9 kwietnia 2010 r.) musiało dotyczyć postępowanie organu po wydaniu ww. wyroku.
Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił przebieg postępowania po wydaniu ww. wyroku, wskazujący – w ocenie organu – na to, że wyrok ten został wykonany a organ nie pozostaje w bezczynności.
Z przedstawioną w tym zakresie argumentacją organu nie sposób się zgodzić.
Mianowicie, powoływana przez organ w odpowiedzi na skargę, jako "bezpośrednio" wykonująca wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10), decyzja Wójta Gminy z dnia 6 lipca 2011 r. (nr [...]) nie może zostać uznana za decyzję kontynuującą postępowanie administracyjne po wydaniu ww. wyroku, gdyż:
1/ z treści tej decyzji wynika, że została wydana po rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia 29 października 2010 r., a nie podania z dnia 9 kwietnia 2010 r.;
2/ została wydana po (w wykonaniu) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 205/11), co znane jest Sądowi z urzędu (z akt sprawy o sygn. III SAB/Gd 59/13);
3/ wreszcie nie mogła zostać wydana w wykonaniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10) ponieważ wyrok ten wraz z aktami sprawy wpłynął do Urzędu Gminy w N. dopiero w dniu 12 lipca 2011 r., a zatem po wydaniu powoływanej przez organ decyzji z dnia 6 lipca 2011 r.
Należy w tym miejscu także zaznaczyć, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, natomiast w myśl natomiast art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Analiza przekazanych przez organ akt sprawy prowadzi do wniosku, że brak jest jakiejkolwiek innej decyzji wskazującej na kontynuację - po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10) - postępowania w sprawie rozpoznania podania skarżącego o udzielenie pomocy finansowej z dnia 9 kwietnia 2010 r.
W myśl art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 878/10) wraz z aktami sprawy wpłynął do Urzędu Gminy w N. w dniu 12 lipca 2011 r., a zatem oczywistym jest, że organ winien tę sprawę rozpoznać najpóźniej do dnia 12 września 2011 r.
Nie rozpoznanie przedmiotowej sprawy i nie wydanie rozstrzygnięcia w tym terminie oznacza, że Wójt Gminy pozostaje w stanie bezczynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sądowi z urzędu bowiem znany jest fakt częstego składania przez skarżącego wniosków o przyznanie pomocy, co wobec równoległego prowadzenia przez organ wielu postępowań mających na celu rozpoznanie poszczególnych wniosków skarżącego, częstych kasacji tych rozstrzygnięć zarówno przez organ odwoławczy, jak też tutejszy Sąd, może - w ocenie Sądu – niejako "usprawiedliwiać" fakt nierozpoznania do chwili obecnej sprawy objętej podaniem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej z dnia 9 kwietnia 2010 r. Splot tych okoliczności w ocenie Sądu wskazuje na to, że nie można w niniejszej sprawie przyjąć, iż pozostawanie organu w bezczynności nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę na bezczynność i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącego w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).