Uzasadnienie
G. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2022 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
Odpis wyroku wysłano pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi – na wskazany przez niego adres elektroniczny w piśmie z dnia 10 maja 2022 r., które to pismo stanowiło odpowiedź na wezwanie sądu dotyczące oświadczenia w zakresie sposobu wykonywania prawa pomocy.
Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 7 lipca 2022 r.
W dniu 4 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazując, że nie zachodzi żadne zawinienie po stronie skarżącego i jego pełnomocnika. Podała, że uzyskała dostęp do akt sprawy poprzez portal Passa, przy czym jest to jej pierwsza sprawa, w której portalem tym się posługuje. Poszukując linku do rozprawy zdalnej w innej sprawie, wyznaczonej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pozyskała informację, że wiadomość z linkiem została jej przesłana przez ePUAP. Brak wiedzy i świadomości pełnomocnika o wysyłanych informacjach wynika z tego, że w ePUAP nie istnieje automatyczne powiadamianie m.in. o wiadomościach poprzez platformę cyfrowych usług. Pełnomocnik ustalił, że istnieje możliwość ustawienia ręcznie funkcji w platformie wPUAP do uzyskania powiadomień – należy samodzielnie wprowadzić dane i zmodyfikować ustawienia.
Pełnomocnik nie miał świadomości o istnieniu takich funkcji w platformie, która jest dość skomplikowana i nieintuicyjna, a nie jest on zbyt biegły w obsłudze nowinek cyfryzacji i elektronizacji. Po długich poszukiwaniach pełnomocnik odnalazł możliwość wprowadzenia zmian w ustawieniach, umożliwiających wpisanie adresu e-mailowego, na który przesyłane będą powiadomienia o przekazaniu np. informacji o doręczeniu elektronicznym dokumentu. W dniu 2 sierpnia 2022 r. pełnomocnik odebrał wyrok w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z uwagi na postępującą elektronizację, a jednocześnie brak szczególnych umiejętności w tym zakresie po stronie pełnomocnika nie można mu przypisać winy w nieodebraniu doręczonego orzeczenia przez ePUAP w tej sprawie. Nie sposób być specjalistą w zakresie różnych udogodnień komunikacyjnych, które są zmieniane, udoskonalane i aktualizowane.
Pełnomocnik skarżącego wskazała też, że po uzyskaniu informacji o rozpoznaniu przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym oczekiwała na przesyłkę listową, bezskutecznie poszukując jej w placówkach pocztowych. Było to niezawinione, a jednocześnie związane ze szczególnym staraniem w zakresie wytężonego poszukiwania przesyłki. Jednocześnie pełnomocnik od 15 do 30 lipca 2022 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym bez swobodnego dostępu do narzędzi pracy i Internetu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie zaś z § 2 przedmiotowego artykułu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Z kolei art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Dokonując oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku zauważyć należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, reprezentowanej w niniejszej sprawie przez fachowego pełnomocnika.
Wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego opisanych okoliczności nie można uznać za niezawinione przez pełnomocnika strony.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczące wnoszenia pism w formie elektronicznej i doręczania pism przez sąd w takiej formie (m.in. art. 46 § 2 a-d) obowiązują od ponad trzech lat. Wynika z nich, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, sąd dokonuje doręczeń na adres elektroniczny.
Pełnomocnik skarżącego w formie elektronicznej w sprawie o sygn. akt II SPP/Gd 14/22 (dotyczącej prawa pomocy w niniejszej sprawie) wniosła w dniu 11 kwietnia 2022 r. o udostępnienie akt w systemie teleinformatycznym, w formie elektronicznej udzieliła też w dniu 10 maja 2022 r. w niniejszej sprawie odpowiedzi na wezwanie sądu, dotyczące sposobu wykonywania przez nią prawa pomocy.
Tak więc pełnomocnik skarżącego dokonała wyboru tej formy komunikacji z sądem. W gestii pełnomocnika pozostawało zatem pozyskanie takiej wiedzy o funkcjonowaniu sytemu doręczeń elektronicznych, by możliwe było prowadzenie skutecznej korespondencji z sądem, w tym odbiór orzeczeń i wnoszenie środków zaskarżenia. Brak świadomości pełnomocnika o funkcjach systemu czy niezbyt biegła obsługa ePUAP wskazuje co najmniej na niedbalstwo, skoro pełnomocnik zdecydował się na taki, a nie inny kontakt z sądem, nie będąc pewny swoich umiejętności i wiedzy w omawianym zakresie. Zauważyć też należy, że pełnomocnik mogła uzyskać informacje o toku sprawy także telefonicznie lub osobiście w sądzie, w tym o sposobie doręczania przesyłek i terminie wystosowania do niej korespondencji.
W tym stanie rzeczy brak prawidłowego odczytania obowiązujących przepisów prawa przez pełnomocnika, który z uwagi na wykonywaną profesję powinien mieć świadomość, że korespondencja między nim a sądem odbywa się elektronicznie (nie zaś oczekiwać na przesyłkę listowną), brak starań o pozyskanie wiedzy umożliwiającej bezproblemowy kontakt z sądem w takiej formie, a także niedochowanie należytej staranności w uzyskaniu wiedzy o stanie sprawy (choćby poprzez kontakt telefoniczny z sądem) nie pozwala na uznanie, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku miało miejsce bez winy strony, reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.