Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2008 r., T. R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W rubryce 6 formularza PPF - "stan rodzinny", w której należy wskazać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał natomiast żonę oraz dwóch pełnoletnich synów.
Oświadczenie o majątku i dochodach skarżącego wskazuje, że przysługuje mu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 47,3 m2, ponadto jest właścicielem działki o powierzchni 238 m2, nie posiada natomiast przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Syn wnioskodawcy, A. jest właścicielem działki o powierzchni 700 m2.
Źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 721,66 zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył we wniosku, iż małżonka uchyliła się od podania danych o wysokości swoich dochodów oraz synów. Wskazał jedynie, iż żona otrzymuje emeryturę, zaś jeden z synów – rentę socjalną.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2008 r., wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych małżonków oraz synów za 2007 r. (o ile zostały już złożone), a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, jego małżonkę oraz synów rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego małżonkę lub synów pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości) oraz kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej renty.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący oświadczył w piśmie procesowym z dnia 8 maja 2008 r., iż "nie ma rachunków, akcji, samochodu", zaś żona uchyliła się od wskazania dochodów swoich oraz synów. Z załączonego odpisu zeznania podatkowego PIT-36 wynika, że 2007 r. skarżący uzyskał dochód z tytułu renty w wysokości 9 030,24 zł oraz stratę z działalności gospodarczej w kwocie 708,46 zł. Odcinek renty wypłaconej za kwiecień br. potwierdza wysokość dochodu wnioskodawcy z tego tytułu, wskazanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pozostałych dokumentów wskazanych w zarządzeniu z dnia 23 kwietnia 2008 r. skarżący nie przedstawił.
Zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa powołanym przepisie, nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podaje bowiem, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, natomiast w rubryce "stan rodzinny", w której należy wskazać wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, wpisuje natomiast żonę oraz dwóch pełnoletnich synów. Pomimo wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. wnioskodawca nie podał jednak żadnych dodatkowych informacji, pozwalających wyjaśnić sytuację, w której małżonkowie nie mają wiedzy o warunkach materialnych współmałżonka oraz dzieci. Są to okoliczności szczególnie istotne w tej sprawie, jako że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Obowiązek niesienia pomocy spoczywa także na innych członkach rodziny. Wynika on również z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie (art. 87 K.r.o.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.), zaś rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że udowodniła ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.)
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.