Uzasadnienie
M. E. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Kościerzyna w przedmiocie dodatku węglowego.
Skarżącą wezwano do udzielenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, informacji na piśmie, czy przed wniesieniem skargi strona wnosiła ponaglenie do właściwego organu, a jeżeli tak - do nadesłania jego odpisu.
W zakreślonym terminie skarżąca w piśmie z dnia 28 marca 2023 r. wskazała, że przed wniesieniem skargi nie składała ponaglenia do właściwego organu oraz że zastosowała się do pouczenia zawartego w zawiadomieniu organu z dnia 27 stycznia 2023 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania o prawie do wniesienia skargi w terminie 30 dni.
Zauważyć wobec powyższego należy, że skarżąca skierowała do Burmistrza Miasta Kościerzyna wniosek o wypłatę dodatku węglowego w trybie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692), dalej zwanej "u.d.w."
Burmistrz Miasta Kościerzyna wystosował do skarżącej pismo zawierające informację o pozostawieniu jej wniosku o wypłatę dodatku węglowego bez rozpoznania, w oparciu o art. 2 ust. 3b u.d.w. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
W przepisie tym ustawodawca przewidział instytucję pozostawienia wniosku bez rozpoznania, która stanowi analogię do instytucji z art. 64 § 2 k.p.a. Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o której podjęciu należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie. Nie można jednak pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełniony warunek, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy.
Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, Nr 1, poz. 2).
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, w przypadku pozostawienia przez organ wniosku o wypłatę dodatku węglowego bez rozpoznania stronie również przysługuje prawo wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Przepis art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z przepisu tego wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi warunek dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2020r., sygn. akt I OZ 774/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponaglenie, o jakim mowa w w/w przepisie unormowane zostało w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a."
Art. 37 § 1 do § 4 k.p.a. stanowi:
§ 1.Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
§ 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie.
§ 3. Ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
§ 4. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.
Z powyższego wynika, że ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) rozpatrzenia sprawy bezczynności organu lub sprawy prowadzenia postępowania przewlekle przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia.
Wniesienie ponaglenia powoduje także, że otwiera się możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Wniesienie takiej skargi na bezczynność powinno nastąpić po wniesieniu ponaglenia, nie jest natomiast konieczne oczekiwanie przez stronę na załatwienie ponaglenia przez właściwy organ administracji.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej zawartego w piśmie z dnia 28 marca 2023 r., że wnosząc skargę na bezczynność zastosowała się do pouczenia udzielonego jej przez organ zauważyć należy, że organ pouczył stronę o prawie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sposób mogący wprowadzać w błąd. Organ bowiem prawidłowo w punkcie 1 pouczenia wskazał, że w przypadku pozostawienia wniosku bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Jednak pozostawiony w pouczeniu jego 2. punkt nie odnosi się do możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu, a możliwości wniesienia skargi na akt lub czynność, bowiem w punkcie tym wskazano, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęcia innej czynności. Tymczasem zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Wyjaśnić jednak należy, że błędne pouczenie nie skutkuje nadaniem stronie uprawnień, które nie wynikają z przepisów prawa. Skoro skarżąca nie poprzedziła wniesienia skargi na bezczynność organu ponagleniem, skarga ta nie może być merytorycznie rozpatrzona przez sąd.
Możliwe jest natomiast wniesienie przez skarżącą skargi na bezczynność organu po wniesieniu ponaglenia.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.