Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 października 2022 r. W. G. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w przedmiocie wydania zaświadczenia. Skarżący wskazał, że pismem z dnia 8 marca 2022 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, lecz odpowiedź otrzymał w terminie miesięcznym, a nie do tygodnia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na podjęte w sprawie czynności zainicjowane ww. wnioskiem skarżącego, w którym wniósł on o "wydanie zaświadczenia, który z urzędów polskich wystąpił w 2021 r. do ZUS z prośbą o wskazanie wysokości renty socjalnej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył:
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że sąd, do którego wpływa określona sprawa, jest zobowiązany do zbadania z urzędu swojej właściwości.
W myśl art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne są właściwe do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych, dla których nie została zastrzeżona właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie natomiast z § 2 przywołanego artykułu do rozpoznania sprawy miejscowo właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność stanowi przedmiot skargi, przy czym § 3 umożliwia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej przekazanie w drodze rozporządzenia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznania spraw określonego rodzaju, należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości.
Skarżący wniósł w niniejszej sprawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co prawda w skardze wskazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., jednak z uwagi na okoliczność, iż jako oddział ZUS nie posiada osobowości prawnej, nie jest możliwym przypisanie mu statusu strony postępowania sądowoadministracyjnego.
Stosownie do art. 66 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 1009- dalej w skrócie u.s.u.s.) tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną, a jego organem jest Prezes Zakładu. Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa.
Sądem administracyjnym miejscowo właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest zatem, zgodnie ze wskazaną powyżej regułą ogólną wynikającą z art. 13 § 2 P.p.s.a. w związku z treścią § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r., w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. nr 72, poz. 652) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, będący właściwym dla obszaru województwa mazowieckiego.
Jednocześnie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1773, ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących:
- a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 u.s.u.s,
- b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o Covid-19
- - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Tymczasem przedmiot niniejszej sprawy nie dotyczy umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s. ani zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ww. ustawy o Covid-19.
Podsumowując Sąd wskazuje, że skoro Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma swoją siedzibę w Warszawie, to sprawę należało przekazać stosownie do § 1 pkt 13 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2023 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, który jest właściwy dla obszaru województwa mazowieckiego
W związku z powyższym, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.