Uzasadnienie
W dniu [...] r. wpłynęła do Urzędu Skarbowego w R. skarga na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., zarzucająca naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. oraz art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1, art. 140 § 1 O.p. – poprzez rażące naruszenie terminów załatwiania pism z dani [...] r. Pisma te były "zatytułowane", jako: "skarga na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego" oraz "skarga na czynności pracownika Urzędu Skarbowego". Skarga ta skierowana została do tutejszego Sądu.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wniósł o jej odrzucenie.
We wstępnej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że toczy się przed nim postępowanie w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2009 r. oraz za styczeń 2010 r. – na podstawie postanowienia z dnia [...] r., nr [...].
W toku tego postępowania, w dniu [...] r. wpłynęły do organu podatkowego pierwszej instancji dwa pisma skarżącego, reprezentowanego przez doradcę podatkowego: "skarga na czynności pracownika urzędu skarbowego" oraz "skarga na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego".
Pisma te zostały w dniu [...] r. przesłane przez organ Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. celem ich rozpatrzenia.
Pismem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K. przekazał te skargi "na czynności" celem ich rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w trakcie prowadzonego postępowania w trybie art. 234 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie ww. pismem organu podatkowego drugiej instancji, skargi na "czynności" zostały włączone do prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postępowania podatkowego i zostaną rozpatrzone w decyzji kończącej to postępowanie. Informacja o tym została przesłana pełnomocnikowi procesowemu strony skarżącej (adresat odebrał to pismo w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej to pismo i znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a). Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej na enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. rozstrzygnięcia i czynności organów administracji publicznej. Zatem kontrolą objęto również kwestie niewydania przez organ decyzji administracyjnej w sprawie, która taką decyzją winna się zakończyć (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a.).
Jednocześnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 – 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeśli stwierdzi jedną z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a postanowienie o odrzuceniu skargi może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
W przypadku stwierdzenia przez stronę postępowania podatkowego bezczynności organu w tym postępowaniu – czyli niezałatwienie sprawy we właściwym terminie (bądź też w nowym, kolejnym terminie wskazanym przez organ) stronie przysługuje środek prawny w postaci ponaglenia. Podkreślić trzeba, że ponaglenie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "O.p.", jest środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. (tak np. wyrok NSA z 17 lutego 2000 r. sygn. akt I SA/Łd 660/98). W przedmiotowej sprawie, strona nie zwróciła się do organu drugiej instancji z ponagleniem, w związku z czym organ ten nie wyraził też swojego stanowiska w tej sprawie w przedmiocie ponaglenia. Przyjęcie, że w sprawie nie został złożony środek zaskarżenia opisany w art. 141 § 1 O.p. oraz ustalenie, iż wywiedzenie skargi było przedwczesne, obliguje Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie nie występuje tryb skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Strona złożyła bowiem dwa pisma, datowane na [...] r., stanowiące w istocie – i zgodnie z nadanymi im tytułami – skargi na czynności (pracownika urzędu skarbowego i Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.). Pisma te stanowią więc skargi składane w trybie postępowania skargowo-wnioskowego, uregulowanego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. w Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zmianami) – dalej w skrócie "k.p.a." (Dział VIII tej ustawy, art. 221 – 259 k.p.a.). W taki sposób skargi te zostały zakwalifikowane przez organ drugiej instancji, o czym strona została poinformowana. Materiały dotyczące tych skarg znajdują się w aktach administracyjnych sprawy (tom I, k. 294 – 300).
Należy zwrócić uwagę na to, że w obu skargach zawarty został przez pełnomocnika procesowego strony ten sam wniosek: pouczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i ewentualne wyciagnięcie konsekwencji. Trudno dopatrzeć się w tych wnioskach, jak również w treści obu pism, woli ponaglenia rozpoznania sprawy.
Tymczasem, postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych działem VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Jest to ugruntowane stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt: II OSK 2692/11, LEX nr 1110181 oraz z dnia z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt: I OSK 1340/11, LEX nr 1149155).
Skarga składana w trybie uregulowanym w dziale VIII k.p.a. stanowi skargę powszechną, której złożenie nie wszczyna jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Postępowaniem jurysdykcyjnym jest takie postępowanie, które powinno zakończyć się decyzją, postanowieniem, lub aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Procedura skargowa unormowana w dziale VIII k.p.a. stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, które nie daje podstaw do żądania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Skargi te są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. przesłał dwie skargi do organu drugiej instancji, który zwrócił je organowi pierwszej instancji, celem rozpoznania ich i ustosunkowania się do ich treści w uzasadnieniu decyzji merytorycznie kończącej postępowanie pierwszoinstancyjne. Dla porządku stwierdzić należy, że organy podatkowe działają w tej materii zgodnie z unormowaniami działu VIII k.p.a.
Należy jednak stwierdzić, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania unormowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wprawdzie, stosownie do art. 237 § 4 k.p.a., w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w 237 § 1 k.p.a. stosuje się przepis art. 36 – 38 k.p.a. Fakt ten jednak nie przesądza o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Także skarga na bezczynność organu w przedmiocie postępowania skargowego, unormowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Na marginesie podkreślić należy, że skargi strony skarżącej zostały włączone do materiału prowadzonego przez organ podatkowy postępowania podatkowego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., nr [...]. Skargi te zostaną rozpatrzone w decyzji kończącej to postępowanie. O fakcie tym strona skarżąca została poinformowana za pośrednictwem swojego pełnomocnika procesowego pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., odebranym przez adresata w dniu [...] r.
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że skarga R. W. podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a..