Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. A.M. (dalej: strona skarżąca, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Starosty Powiatowego w M. (dalej: organ administracji publicznej, organ) w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repertorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 27 grudnia 2022 r. i z dnia 26 lutego 2023 r. w zakresie nieudostępnionych informacji publicznych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie argumentując, iż starostwo nie jest podmiotem, który może dopuścić się bezczynności w zakresie udostępniania informacji publicznej i jednocześnie być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Organ wskazał również, iż jego zdaniem wnioski, na które skarżący nie otrzymał według niego odpowiedzi, nie mieszczą się merytorycznie w zakresie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Wyjaśnić należy, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Przepis ten odnosi się do sytuacji procesowej zawisłości sprawy (lis pendens) oraz do powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Aby stwierdzić zaistnienie powyższych stanów, to w pierwszej kolejności należy ustalić, czy zachodzi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych sprawy. W pierwszym przypadku chodzi o tego samego adresata praw i obowiązków w sprawie, a w drugim o identyczność praw i obowiązków wraz z identycznością ich podstawy prawnej i faktycznej. Ustalenie, że w sprawie już wszczętej lub prawomocnie zakończonej mamy do czynienia z tym samym podmiotem praw i obowiązków oraz z identycznym przedmiotem sprawy co w nowo wywiedzionej sprawie powoduje, iż prowadzenie tego nowego postępowania jest niedopuszczalne.
Bowiem wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i w tym samym przedmiocie. Stan zawisłości sprawy rozpoczyna się z chwilą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego i trwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Prowadzenie równolegle dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 1123/23, wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., II OSK 482/15). Datą wedle której ocenia się istnienie stanu "sprawy w toku" jest dzień wniesienia skargi jako dzień wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Zatem dla określenia, czy zachodzi przesłanka odrzucenia skargi wymieniona w powołanym wyżej przepisie, miarodajny jest stan faktyczny istniejący w dniu wniesienia skargi. Celem regulacji zawartej w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest niedopuszczenie, by w tożsamo podmiotowo i przedmiotowo sprawie toczyły się dwa postępowania: równolegle – lis pendens, bądź następująco po sobie - res iudicata.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę i w tym samym przedmiocie skarga jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez Sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje do odrzucenia tej później wniesionej, przez ten sam podmiot i w tym samym przedmiocie skargi. Podkreślenia wymaga, że skoro stan "sprawy w toku" uniemożliwia wszczęcie postępowania, to w rzeczywistości uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi.
W rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że sprawa objęta skargą z dnia 19 kwietnia 2023 r. jest już w toku. W tej samej bowiem sprawie toczy się sprawa o sygnaturze III SAB/Gl 110/23, zainicjowana skargą z dnia 19 kwietnia 2023 r. Potwierdził to zresztą sam skarżący pismem z dnia 5 czerwca 2023 r., stwierdzając, że wysłał skargę do Sądu w M., a następnie tę samą skargę jeszcze raz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W konsekwencji skarga wniesiona w tej sprawie jest niedopuszczalna ze względu na toczące się postępowanie prowadzone na skutek wniesienia tożsamej skargi w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 110/23.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. odrzucił skargę.