Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 grudnia 2022 r. J. M. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący), złożył skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Z. (dalej: Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący wskutek bezczynności organu zarzucił naruszenie:
- - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- - art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.
Wobec powyższego wniósł o: 1.zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z dnia 13 listopada 2022 r. dotyczącego udostępnienia poprzez epuap:
- - informacji na temat działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] w okresie od początku września 2022 r.,
- - elektronicznej wersji dokumentów otrzymanych, wytworzonych i wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
2.zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie wniósł o:
- - kierowanie korespondencji wyłącznie drogą elektroniczną poprzez epuap na adres, z którego skarga została nadana,
- - udostępnienie akt sprawy w systemie PASSA.
W uzasadnieniu wskazał, iż za pomocą platformy epuap 13 listopada 2022 r. złożył do Zarządu Dróg Powiatowych w Z. wniosek o udostępnienie za pośrednictwem platformy epuap:
- - informacji na temat działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] w okresie od początku września 2022 r,
- - elektronicznej wersji dokumentów otrzymanych, wytworzonych i wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
Skarżący wskazał, iż z uwagi na upływ terminu do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, tj. 28 listopada 2022 r. W terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 UDIP, jak i do dnia sporządzenia skargi Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Z. nie udostępnił mu informacji, o którą wnioskował.
Zaakcentował, że we wniosku wskazał sposób przekazania informacji (platforma epuap) i do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał tą drogą wnioskowanych materiałów, jak również organ zobowiązany nie poinformował go o zastosowaniu innych przepisów UDIP. W związku z czym stwierdził, iż bezczynność Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Z. jest bezsporna.
Wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że sprawy organizacji ruchu stanowią informacją publiczną i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w UDIP - tak m.in. WSA w Kielcach II SAB/Ke 81/22, WSA w Poznaniu II SAB/Po 157/22, WSA w Krakowie II SAB/Kr 123/22.
W dniu 24 stycznia 2022 r., wnioskodawca otrzymał odpowiedź, że Powiatowy Zarząd Dróg w Z. na podstawie otrzymanego wniosku skarżącego z 13 listopada 2022 r., dokonał w miesiącu styczniu 2022 r., objazdu dróg powiatowych w tym drogi powiatowej nr [...] M. – G. – S. – L. pod kątem weryfikacji oznakowania pionowego oraz poziomego. Organ podniósł, że szczególna uwaga podczas przeprowadzonej weryfikacji została zwrócona na;
- - Umieszczenie znaków D-42 i D-43 oraz ich kontynuacji w zakresie obszaru zabudowanego,
- - Zastosowania znaków D-1, oznakowania skrzyżowań z drogami gminnymi, wewnętrznymi
- - Wykonania w terenie oznakowania poziomego oraz dokonania ewentualnych korekt w tym zakresie.
Organ wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż w ciągu wskazanej drogi należy dokonać zmiany usytuowania niektórych znaków pionowych, wprowadzić dodatkowe oznakowanie poziome, odnowić istniejące a nade wszystko nanieść zmiany w istniejących projektach organizacji ruchu lub też wykonać nowe projekty zgodnie z aktualnymi przepisami.
Organ wskazał też, że wprowadzenie zmian w istniejącej organizacji ruchu oraz wykonanie robót w terenie zaplanowano wykonać w pierwszej połowie roku 2023, co jednak jest uzależnione od dostępności środków finansowych na ten cel. Aktualnie jak podkreślił organ są zawierane na podstawie ogłoszonych przetargów umowy z wykonawcami, które pozwolą na rozpoczęcie w/w robót drogowych mających finalnie doprowadzić do poprawy bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego oraz czytelności oznakowania.
W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność ewentualnie o umorzenie postepowania w zakresie bezczynności organu wraz z stwierdzeniem, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, że skarga skarżącego nie była poprzedzona ponagleniem w związku z czym organ wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł m.in. że w dniu 24 stycznia 2023 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 13 listopada 2022 r. złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej na temat działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...].
Organ przyznał, iż doszło do bezczynności w zakresie udostępnienia żądanej informacji, jednakże niezwłocznie po otrzymaniu skargi udostępnił stronie skarżącej informację publiczną zgodnie z wnioskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Chodzi zatem o bezczynność w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 listopada 2022 r. Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji.
Sąd uznał, że zawarty w piśmie z dnia 13 listopada 2022 r. wniosek był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (tak WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt IV SAB/Po 34/16, WSA w Rzeszowie w wyroku sygn. akt II SAB/Rz 27/11, WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt II SAB/Gd 42/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Zatem wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia.
W przypadku skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art.
3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej, nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).
Należy zaznaczyć, że warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, to nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi, to nie można mu zarzucać bezczynności.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek z dnia 13 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie doręczony organowi. Należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Z odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ wynika, że skarżącemu udzielono informacji we wnioskowanym przez niego zakresie w dniu 24 stycznia 2023 r., czyli po terminie, który upłynął w dniu 28 listopada 2022 r.
Zdaniem Sądu należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy.
Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Jak już wyżej wskazano, dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej.
Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że załatwienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminów określonych w art. 13 u.d.i.p., jednak w ocenie Sądu naruszenie przepisów prawa nie miało rażącego charakteru, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.
W związku z tym, że zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, wobec udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej Sąd w pozostałym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.