Uzasadnienie
M.P. dalej strona, skarżący - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z dnia 3 sierpnia 2020r skargę na bezczynność Wójta Gminy O. - dalej organ- w przedmiocie informacji publicznej, o udzielenie której wystąpił pismem z 30 maja 2020 r.
W skardze zarzucono naruszenie art.61 ust.1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej (dalej jako udip) w zakresie w jakim daje on prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, poprzez nie udostępnienie zawnioskowanych informacji pomimo istniejącego ustawowego obowiązku, art. 13 pkt. 1 udip w zakresie w jakim zobowiązuje on do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie ł4 dni od złożenia wniosku, a w przypadku gdy informacja nie może być udostępniona w tym terminie zobowiązuje on organ do udostępnienia informacji w wyznaczonym terminie nie dłuższym jednak niż 2 miesiąca od złożenia wniosku, poprzez nie udostępnienie informacji w terminie.
Jednocześnie wniósł o: zobowiązanie Wójta do realizacji wniosku z dnia [...] r., zasądzenie na rzecz Strony Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym.
Dnia [...] r. strona skierowała do Urzędu Gminy O. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie;
- 1. skanu dokumentu: [...]
- 2. skanu wniosku WIOŚ w K. w sprawie podjęcia natychmiastowych działań w zakresie przeprowadzenia kontroli nieruchomości- nielegalny proceder zrzutu ścieków,
- 3. skanu decyzji - pozwolenie wodnoprawne zezwalające na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych kolektor wylot N. [...]/[...],
W dniu [...] r. organ pismem znak [...] z dnia [...] r. poinformował o wydłużeniu na podstawie art. 13 ust. 2 udip terminu załatwienia wniosku i wskazano [...] r. jako datę załatwienia wniosku.
Do dnia złożenia skargi do WSA w Gliwicach organ nie udostępnił żądanej informacji.
Po wpływie skargi na bezczynność organu, ten w dniu 4 sierpnia 2020r skierował do strony w którym w odniesieniu do;
pkt 1 zapytania wskazał, iż nie dysponuje takim dokumentem, pkt 2 przesłał skan dokumentu, pkt 3 wskazał iż Urząd nie dysponuje takim dokumentem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie pkt. 1 skargi w związku z jej bezprzedmiotowością, a to w związku z przekazaniem żądanej informacji w dniu 06.08.2020r., o odstąpienie od wymierzenia organowi kary grzywny, o którą wnosi Skarżący uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odstąpienie zasądzenia na rzecz Strony Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Wskazał w treści odpowiedzi, iż istotną przesłanką w wymiarze obciążenia pracą pracowników administracyjnych urzędu gminy jest ponadprzeciętna ilość wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej, a także składanych skarg, petycji do organu gminy O. w tym również przez skarżącego. Tylko w okresie od stycznia 2020 roku do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę wpłynęło do Urzędu Gminy O. [...] wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej i w tej liczbie co najmniej [...] wniosków złożył autor skargi sygnujący je swoim imieniem i nazwiskiem, a także używając różniej treści adresów mailowych, które swoimi danymi osobowymi indywidualizował.
Biorąc pod uwagę sposób redakcji wniosków składanych w trybie dostępu do informacji publicznej wraz z dodawanymi do nich komentarzami zdaniem organu istnieje wysokie prawdopodobieństwo założenia, że wnioskodawcą w zdecydowanie większości złożonych wniosków począwszy od stycznia 2020r. jest autor przedmiotowej skargi. W ocenie organu skarżący uczynił sobie z ustawowej instytucji, narzędzie do składania wniosków obliczonych wyłącznie na dezorganizowanie pracy urzędu i wręcz nękanie organu dla uzyskania subiektywnego i pozbawionego wszelkiej racjonalności przekonania o działaniu dla zapewnienia kontroli funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego. W tym kontekście organ odwołał się do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20.12.2019 roku sygn. akt II SA/Po732/19, który stwierdził, że "w kontekście prawa dostępu do informacji publicznej nadużycie prawa definiuje się jako próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów." Organ zaznaczył, iż chwilą powzięcia informacji o bezczynności przygotowano i udzielono odpowiedzi skarżącemu w żądanym zakresie w dniu 6 sierpnia 2020 r. i w tych okolicznościach umorzenie postępowania w granicach objętych pkt. 1 wniosku jest uzasadnione.
Strona w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2021r. wskazała, iż organ wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę pozostaje w dalszym ciągu w stanie bezczynności w stosunku do wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania skanu dokumentu: "[...]". Skarżący wskazał, iż zwrócił się z pytaniem e-mailowym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, czy w/w dokument został przesłany Wójtowi Gminy O.. W odpowiedzi otrzymał poprzez wiadomość e-mail skan pisma datowanego na [...] r. z którego wynika, iż dokument ten został skierowany do Organu i na dowód powyższego do pisma dołączono -wydruk skanu odpowiedzi [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., wraz ze skanem dowodu nadania listem poleconym oraz wydrukiem śledzenia przesyłek.
Wskazał także, iż jak stwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt IV SAB/Gl 159/16 "Na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.
W tego rodzaju sprawach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydając decyzję. Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Istotną jest również treść art. 13 u.d.i.p. w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżony organ – Wójt Gminy O. jest podmiotem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., który mieści się w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).
Także informacja dotycząca dokumentu: "[...]" stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a u.d.i.p. Dane, których udostępnienia domaga się skarżąca należą do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a u.d.i.p.).Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił bowiem w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zgodnie z nimi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. w tym danych publicznych dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowiska, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających.
W sprawie niniejszej, co jest bezsporne, organ w ustawowym terminie nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej jak też w terminie przedłużonym pismem z dnia 8 czerwca 2020r to jest do dnia 24 lipca 2020r.
W ocenie Sądu także wystosowanie pisma z dnia 4 sierpnia 2020r nr [...]r. w którym wskazano, iż w zakresie pyt. 1 z pisma z 30 maja 2020r w dalszym ciągu nie zanegowało istnienia po stronie Wójta Gminy O. stanu bezczynności. Udzielona przez Wójta Gminy O. odpowiedź co do braku [...] nie znajduje potwierdzenia w dowodach zgromadzonych w sprawie. Jak bowiem wynika z dokumentu nadesłanego przy piśmie procesowym przez stronę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska skierował do Wójta Gminy O. [...] i dokument ten został doręczony w dniu 28 kwietnia 2020r. Wynika to z pisma WIOŚ w K. nr [...]z dnia [...]r. Poza tym mało prawdopodobnym jest dla Sądu by organ który przeprowadził kontrolę nie przekazał podmiotowi kontrolowanemu protokołu pokontrolnego.
W konsekwencji Sąd nie dał wiary twierdzeniom o braku przedmiotowego dokumentu w zasobach organu co oznacza, iż na moment orzekania w sprawie w dalszym ciągu organ pozostaje w bezczynności w zakresie załatwienia wniosku strony co do pkt 1 z dnia 30 maja 2020r.
Jednocześnie ustalenie, że organ w chwili orzekania pozostaje bezczynny nakłada na Sąd obowiązek rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała charakter kwalifikowany z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 21.06.2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27.03.2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).
W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż takie cechy ma działanie organu. Jakkolwiek okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny. Wniosek Skarżącej z dnia 30 maja 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 30 maja 2020 r., zaś 3 sierpnia 2020 r. wpłynęła skarga na bezczynność organu. Jednak to, iż organ pismem z dnia 6 sierpnia 2020r. udzielił odpowiedzi, iż nie dysponuje żądanym dokumentem w sytuacji, gdy jak strona wykazała dokument ten został przekazany do organu [...] r. oznacza, iż działanie organu było celowe i zmierzało do celowego nieudostępnienia informacji publicznej będącej w posiadaniu organu.
Zatem takie działanie organu należy ocenić w kategoriach rażącego naruszenia obowiązującej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji powyższego Sąd doszedł do przekonania, iż istnieją podstawy do wymierzenia organowi grzywny w kwocie 300 zł, a to na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna ma charakter dyscyplinująco-represyjny, dlatego zdaniem Sadu w niniejszej sprawie z uwagi na jej okoliczności winna być zastosowana.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 149 pkt 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o zobowiązaniu organu do udostępnienia informacji publicznej w oparciu o treść art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pkt 3 nałożono grzywnę.
- - ---------------------- 4/10