Uzasadnienie
Wnioskiem z 19 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w R. o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie ilości złożonych w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2022 r. wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które zostały zarejestrowane w rep. Ip.
Pismem z 25 sierpnia 2022 r. nr [...] Prokurator Rejonowy w R. poinformował skarżącego, że wniosek o przesłanie postanowienia z 7 września 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratora i asesora PR w R., tj. o czyn z art. 231 k.k. został już rozpoznany merytorycznie, co więcej nie stanowi informacji publicznej. Dlatego został dołączony do sprawy [...].
Wobec powyższego skarżący złożył ponaglenie w sprawie nierozpoznanego wniosku z 19 sierpnia 2022 r.
Ponieważ to pozostało bez odpowiedzi, pismem z 13 lipca 2023 r. wniósł skargę do tut. Sądu na bezczynność Prokuratora Rejonowego w R..
Organowi zarzucił bezczynność w rozpoznaniu wniosku z 19 sierpnia 2022 r. oraz naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 902 - dalej u.d.i.p.).
Podniósł, że pismo z 25 sierpnia 2022 r., które otrzymał nie odnosi się do jego wniosku, który złożył 19 sierpnia 2022 r.
Następnie powołując się na orzecznictwo i przepisy u.d.i.p. wskazał, że żądana przez niego informacja miała charakter informacji publicznej. Organ powinien był ją udostępnić, czego nie uczynił. Pozostawał zatem bezczynny, gdyż nie podjął żadnych czynności w sprawie. Ponieważ nie udzielił odpowiedzi w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. domagał się stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (z uwagi na recydywę). Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że po złożeniu skargi zorientował się, że udzielona skarżącemu 25 sierpnia 2022 r. odpowiedź była błędna. Nie dotyczyła materii, o którą wystąpił skarżący. Dlatego 18 lipca 2023 r. udzielił skarżącemu stosownej odpowiedzi. Wynikało z niej, że w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2022 r. organ zarejestrował 7 spraw o udostępnienie informacji publicznej.
Dla wskazania powodów przeoczenia wniosku z 19 sierpnia 2022 r. dołączył do odpowiedzi na skargę inne wnioski skarżącego, których ilość uzasadniała popełniony błąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
W punkcie wyjścia merytorycznych rozważań należy zauważyć, że rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony z 19 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie ilości złożonych w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 lipca 2022 r. wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które zostały zarejestrowane w rep. Ip.
Strona zarzuca organowi, że informacja publiczna nie została udostępniona do dnia złożenia skargi, mimo złożonego ponaglenia.
Tymczasem organ twierdzi, że udzielił żądanej informacji, ale z opóźnieniem, które wynikało z ilość pism wysłanych przez skarżącego. To spowodowało, że 25 sierpnia 2022 r. udzielił odpowiedzi nie na temat, a kiedy zorientował się, że udzielona odpowiedź była błędna, to jest po złożeniu skargi, udzielił odpowiedzi prawidłowej.
Wobec tak określonej linii sporu należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednak zdefiniowane przez doktrynę. I tak z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109 oraz J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017).
Istotą skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. O bezczynności można zatem mówić tylko do czasu załatwienia sprawy. Dlatego dokonując oceny, czy organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie składania skargi. W przypadku, gdy organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, przestaje pozostawać w bezczynności. Skoro przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek w przewidzianej przepisami prawa formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08.
W niniejszej sprawie w dniu złożenia skargi wniosek skarżącego z 19 sierpnia 2022 r. nie został rozpoznany, choć ten dotyczył informacji publicznej, której udostępnienie następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Odstępstwo od powyższej zasady przewidziane zostało w ust. 2 art. 13 u.d.i.p., w świetle którego jeżeli w powyższym terminie informacja nie może być udostępniona, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Na inny wyjątek wskazuje art. 15 ust. 2 u.d.i.p., w świetle którego, w sytuacji, gdy w wyniku udostępnienia informacji podmiot zobowiązany ma ponieść dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub koniecznością dokonania przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku podmiot ten w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku zobowiązany jest powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty. W takiej sytuacji udostępnienie informacji następuje, co do zasady, po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy.
Ponieważ organ, jak sam przyznał, nie załatwił wniosku strony w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż stosownej odpowiedzi udzielił dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał zasadność skargi w tym zakresie. Do dnia jej złożenia organ faktycznie pozostawał bezczynny. Nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym. Dlatego postawiony organowi zarzut bezczynności okazał się słuszny.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
Natomiast dokonując dalszej oceny stanu faktycznego Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając tę kwestię, Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", które stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Tym bardziej, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze (tak NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05 - LEX nr 299873).
W niniejszej sprawie mając na uwadze wyjaśnienia organu w kwestii ilości pism i wniosków kierowanych przez skarżącego do organu oraz biorąc pod uwagę okres, jaki upłynął pomiędzy złożeniem przez stronę wniosku, a wniesieniem skargi i udzieleniem żądanej informacji - zdaniem Sądu - stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Dlatego też w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
Ponadto fakt, że żądana informacja została skarżącemu udzielona oznacza, że zobowiązanie organu do załatwienia wniosku stało się bezprzedmiotowe, dlatego Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji – umarzając postępowanie w tym zakresie.
Natomiast w pozostałym zakresie skarga została oddalona. Sąd wziął pod uwagę okoliczności w jakich doszło do przekroczonego terminu załatwienia sprawy oraz dyscyplinujący charakter grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i nie znalazł dostatecznych podstaw do nałożenia na organ wspomnianego środka, skoro organ wywiązał się finalnie z obowiązku udzielenia wnioskowanej informacji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi.