Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 117/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego.
Skarżący skierował do tutejszego Sądu pismo sygnowane datą 26 lipca 2023 r., w którym wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem z 12 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 117/23. Skarżący jako podstawę wznowienia postepowania sądowego wskazał na przepisy art. 271, 272, § 2 oraz art. 273 § p.p.s.a. Jego zdaniem Sąd rozpoznający sprawę objętą wnioskiem o wznowienie dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa w zakresie nierozpoznania sprawy dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia.
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie. Można je podzielić na trzy grupy:
- 1. przyczyny nieważności (art. 271 p.p.s.a.),
- 2. właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 p.p.s.a.),
- 3. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (art. 272 p.p.s.a.).
Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem prowadzącym do obalenia prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach, o odrębnych i właściwych sobie cechach. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności (K. Sobieralski Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 48-49).
Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 2 p.p.s.a.).
W związku z powyższym pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym. Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przy czym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154 oraz postanowienie NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/2001, niepubl.). Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Takie stanowisko zajął również NSA w postanowieniu z 3 czerwca 2004 r. (OW 87/2004, Lex nr 158967), w którym stwierdził, że brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania przesądza o obowiązku odrzucenia wniosku bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu.
Wyżej wymienione przepisy w art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. w sposób wyczerpujący określają podstawy (przyczyny) wznowienia postępowania, zaś przepis art. 280 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje na obowiązek sądu odrzucenia skargi, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, str. 633).
Nadto Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania.
Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby w sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące na zaistnienie wymienionych podstaw wznowienia postępowania. Sąd dostrzega, że z treści skargi wyłania się intencja skarżącego aby doprowadzić do tego aby organ ustalił podstawę wynagrodzenia w związku z odbyciem przez skarżącego studiów doktoranckich za granicą i zaliczeniem tych studiów jako okresu pracy w Polsce, jednak Sąd ponownie zwraca uwagę, że kontrola sądowoadministarcyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.).
W związku z powyższym należy uznać, że przytaczane przez skarżącego okoliczności nie dotyczą kwalifikowanych wadliwości wydanego przez tut. Sąd orzeczenia w sprawie III SAB/Gl 117/23, a uzasadnienie skargi o wznowienie nie zawiera okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Wymogom tym skarga o wznowienie, sporządzona osobiście przez skarżącego, nie sprostała.
Z uwagi na brak zaistnienia w sprawie podstawy do wznowienia, skarga o wznowienie postępowania sądowego, jako niedopuszczalna i na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.