Uzasadnienie
D.K. jako pełnomocnik skarżącej S.C. – dalej strona, skarżący - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R.- dalej organ- w przedmiocie informacji publicznej, o udzielenie której wystąpiła pismem z 6 sierpnia 2020 r.
W skardze zarzucono naruszenie art.13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. 2019 r., poz. 1429 ze zm, dalej u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniesiono o:
- 1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt. 4 ppsa;
- 2. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 7 dni od otrzymania odpisu wyroku;
- 3. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
- 4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym.
W dniu 06.08.2020 r. przez platformę ePUAP skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie podania jaki kierunek studiów ukończył p. W.K. pełniący funkcję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. Powyższe zapytanie zostało skierowane poprzez platformę e-PUAP.
Pismo organ odebrał z platformy e-PUAP-u w dniu 7 sierpnia 2020 r. które przekazano do kancelarii, gdzie zostało zarejestrowane, przekazane do dekretacji do Komendanta Miejskiego i następnie przekazane do realizacji do sekcji organizacyjno-kadrowej.
Organ 11 sierpnia 2020 r. przygotował odpowiedź dla strony zlecając wysyłkę korespondencji przez e-PUAP. Korespondencja nie została wysłana pomimo podjętych prób w okresie od 11 sierpnia 2020 r. do 18 sierpnia 2010 r., za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Pismem z 4 września 2020 r. strona złożyła skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność organu w zakresie braku udzielenia żądanej informacji publicznej.
Po jej wpływie do organu, ten powziąwszy wiadomość co do adresu miejsca zamieszkania skarżącej pismem z dnia 7 września 2020r. udzielił skarżącej odpowiedzi pisemnej w sprawie złożonego wniosku. W szczególności organ wskazał iż W.K. jest absolwentem A w W., ukończył także B w W. oraz studia podyplomowe w C w K..
Niezależnie od powyższego 10 września 2020 r., organ poprzez platformę e-PUAP wysłał odpowiedź na postawione przez stronę pytanie w zakresie posiadanego wykształcenia przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w sprawie i odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wskazał iż pomimo podjętych prób wysyłki podejmowanych w okresie od 11 sierpnia 2020 r. do 18 sierpnia 2010 r., nie udało się doręczyć przesyłki poprzez platformę e-PUAP a organ nie miał możliwości udzielenia odpowiedzi inną drogą (poza systemem e-PUAP), z uwagi na to, że skarżąca nie podała we wniosku o udzielenie informacji publicznej żadnych danych kontaktowych (pomimo tego, że system e-PUAP, w trakcie wypełniania w nim wniosku, sugeruje wpisanie innych kanałów kontaktu w celu umożliwienia kontaktu urzędnikowi). Nieudzielanie odpowiedzi w terminie nastąpiło więc z powodów obiektywnych, bez winy organu. Nieudzielanie odpowiedzi na wniosek w terminie nie było działaniem celowym, aby nie upubliczniać prywatnych informacji dotyczących Komendanta, albowiem informację o jego wykształceniu można znaleźć na wielu ogólnodostępnych stronach internetowych m. in. Komendy Wojewódzkiej PSP w Katowicach, stronach większości Komend Miejskich i Powiatowych województwa [...], a także na portalach informacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.
Od niedziałania organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji. Zatem jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności (wyrok NSA z 11.09.2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12; wyrok WSA w Szczecinie z 28.04.2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 19/11, wszystkie powołane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem jednak wykluczenia zarzutu bezczynności jest to by stosowne działanie podjęte było w wymaganym u.d.i.p. terminie.
W tego rodzaju sprawach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydając decyzję. Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Istotną jest również treść art. 13 u.d.i.p. w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżony organ – Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w R. jest podmiotem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który mieści się w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Także informacja dotycząca wykształcenia Komendanta stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dane, których udostępnienia domaga się skarżąca należą do informacji publicznej o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit d u.d.i.p.).Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił bowiem w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. i zgodnie z nimi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
W sprawie niniejszej, co jest bezsporne, organ w ustawowym terminie nie udzielił wnioskodawczyni żądanej informacji publicznej. Wobec powyższego skarga na bezczynność podlegała uwzględnieniu. Zauważenia przy tym wymaga, że bez wpływu na ocenę tej bezczynności pozostaje kwestia możliwości zapewnienia prawidłowej organizacji pracy przez organ (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Łd 3/20), czy też wystąpienie trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami, np. poczty elektronicznej czy systemu e-Puap w zakresie udzielania informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 137/19).
W konsekwencji powyższego Sąd stwierdził, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w R. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 6 sierpnia 2020 r. Z racji jednak na fakt, że w dniu 7 września 2020 r., po wniesieniu skargi, żądana informacja została udzielona, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 6 sierpnia 2020 r. (pkt 1 wyroku).
Jednocześnie ustalenie, że organ w chwili orzekania nie pozostaje bezczynny nie zwalnia Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce i czy miała ona charakter kwalifikowany (z rażącym naruszeniem prawa).
W orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 21.06.2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27.03.2013 r., sygn. akt II OSK 468/13).
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przypisania takich cech działaniom organu. Okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny. Wniosek Skarżącej z dnia 6 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 6 sierpnia 2020 r., zaś 4 września 2020 r. wpłynęła skarga na bezczynność organu. Pismem z dnia 7 września 2020 r. wystosowano do strony w formie pisemnej odpowiedź na postawione pytanie. Niezależnie od wskazanej formy udzielenia odpowiedzi w dniu 10 września 2020 r. za pośrednictwem platformy e –Puap wystosowano odpowiedź do strony. Zdaniem Sądu wskazana sekwencja zdarzeń nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 149 pkt 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).