Uzasadnienie
Pismem z [...] r. M.P. (dalej określany jako wnioskodawca lub skarżący), wniesionym drogą elektroniczna w tym samym dniu., zwrócił się do Wojewody [...] o udostępnienie informacji publicznej o nagrodach, premiach przyznanych wszystkim pracownikom [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w 2019 r. W drugiej części wniosku domagał się przedstawienia informacji, ze wskazaniem imienia nazwiska, stanowiska służbowego i wysokości przyznanej gratyfikacji wszystkim pracownikom, nie tylko tym będącym funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu art. 115 § 13 ust. 4 Kodeksu karnego, ale także tych pracowników, którzy mają nawet wąski zakres kompetencji decyzyjnych.
Pismem z [...] r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi na pierwszą część zapytania wskazując wysokość nagród przyznanych w 2019 r. w przedziale od [...] do [...] zł.
Co do drugiej części zapytania organ uznał, że nie dysponuje taką zbiorczą informacją, że jest to informacja przetworzona i w związku z tym wezwał skarżącego, na jego elektroniczny adres do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla ważnego interesu publicznego.
W tym samym dniu skarżący przesłał na adres elektroniczny wojewody odpowiedź, że jego zdaniem nie jest to informacja przetworzona i nie musi wykazywać ważnego interesu publicznego.
[...] r. wnioskodawca wniósł, za pośrednictwem organu, skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Wojewody [...] polegająca na nieudzieleniu skarżącemu odpowiedzi na druga część wyżej opisanego wniosku o udzieleni informacji publicznej.
W skardze domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku z [...] r. i zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...]r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia żądanej w akapicie drugim wniosku z [...]r. informacji publicznej. Zaś w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak stanu bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wskazać trzeba na art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., zgodnie, z którym to przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na wskazanej podstawie prawnej Sąd rozpoznał niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...):
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei z art. 149 § 1a P.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na gruncie art. 149 P.p.s.a. z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] podjął czynność, lecz już po wniesieniu skargi. Jednak w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 tylko wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W uzasadnieniu tej uchwały NSA podkreślił, że art. 149 § 1 P.p.s.a w jego brzmieniu sprzed nowelizacji z kwietnia 2015 r. dopuszczał wyłącznie dwie możliwości orzekania, odpowiadające obecnej treści art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 2), co w przypadku załatwienia sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność, skutkowało postanowieniem umarzającym postępowanie, blokującym możliwość uzyskania przez stronę stwierdzenia na drodze sądowej dopuszczenia się bezczynności, a w dalszej kolejności uniemożliwiając ewentualne dochodzenie odszkodowania na drodze cywilnej. Przepis art. 149 § 1 pkt 3) P.p.s.a. miał na celu przeciwdziałanie temu zjawisku i umożliwienie sądowi rozstrzyganie w sprawach skarg na bezczynność (przewlekłość) w przypadku zakończenia postępowania w toku sprawy sądowoadministracyjnej i z tego powodu braku potrzeby zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności (podobnie: A. Kabat [w] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi...).
Powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. i uwagach do proponowanej zmiany art. 149, gdzie m.in. stwierdza się, że intencją ustawodawcy jest zapobieżenie stanom, w których organ "zdyscyplinowany" złożoną do sądu administracyjnego skargą wydawał akt administracyjny, zamykając w ten sposób stronie drogę do uzyskania orzeczenia w przedmiocie bezczynności. Dodano także, iż oddalenie skargi na bezczynność może nastąpić wyłącznie w razie stwierdzenia, że na dzień jej wniesienia organ nie pozostaje w bezczynności (patrz: druk sejmowy nr 1633, Sejm VII kadencji).
Po drugie, zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust.
1) jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1; podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informacje, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Analiza powyższych regulacji wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kształtujących terminy załatwienia spraw (art. 35 i 36 k.p.a.). Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny, jego upływ nie rodzi za sobą żadnych materialno-prawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności (por. wyrok WSA w Poznaniu, z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 72/14). Jak wynika z przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dopuszczalne jest wydłużenie 14-dniowego terminu - w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej.
Podmiot udostępniający jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle art. 16 ust. 2 u,d,i,p, stosuje się tylko do decyzji.
Wobec powyższego o bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej można mówić tylko z uwzględnieniem wyżej wskazanych terminów.
Wniosek skarżącego wpłynął do organu [...]r., 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej upływałby z dniem [...]r. W tym dniu organ udzielił częściowej odpowiedzi na część pierwszą zapytania skarżącego. Co do pozostałej części wniosku wezwał skarżącego do wykazania ważnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie tak dokładnych danych o wysokości gratyfikacji ściśle określonej grupy pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego. W tym samym dniu skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie. Zatem od tego momentu wniosek należało traktować jako kompletny i od tego momentu w odniesieniu do drugiej części pytania zaczął biec 14 - dniowy termin do udzielenia informacji publicznej. Kończył się on z dniem [...] r. W aktach brak informacji o przez organ terminu do załatwienia wniosku skarżącego. Organ w terminie nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia.
Zatem popadł w stan bezczynności, o jakiej mowa w art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a i istniał on w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dlatego też sąd ten stan stwierdził. Jednocześnie, biorąc pod uwagę to, że organ po terminie wydal w sprawie decyzje administracyjną, a przekroczenie terminu nie było nadmierne, uznał, w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a.
Nie zobowiązano także organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a do załatwienia sprawy w konkretnym terminie, bowiem w świetle faktu, ze [...] r. organ wydał w sprawie decyzją administracyjną orzeczeni to stało się zbędne.
Koszty udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej zostaną rozstrzygnięte w odrębnym orzeczeniu.