Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 23 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 259/19

Uzasadnienie

A (dalej: strona, skarżąca) [...] r. wniosła skargę do sądu administracyjnego na bezczynność B (dalej: B, organ).

W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że pismem z [...] r. wystąpiła do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. 1. Kopii uchwał/postanowień Zarządu B podjętych w okresie od początku [...] r. do [...] r. z załączonymi listami obecności zawierającymi podpisy obecnych członków Zarządu.
2. 2. Kopii dokumentów precyzujących zakres obowiązków trenerów kadry narodowej oraz ich kompetencji.
3. 3. Kopii dokumentów precyzujących zakres obowiązków i wyłączne kompetencje dyrektora sportowego i przewodniczącego komisji sędziowskich.
4. 4. Kopie wszystkich dokumentów określających zasady rywalizacji w sportowym [...] i obowiązujących w dniu przeprowadzenia MP [...] [...] tj. [...] r.
5. 5. Kopie wszystkich dokumentów określających zasady rywalizacji w sportowym [...] i obowiązujących w dniu przeprowadzenia MP [...] tj. [...]r. w J..
6. 6. Wykazu osób desygnowanych na stanowisko głównego sędziego zawodów rankingowych B w 2018 r.

Skarżąca wskazała, iż wnosi o przesłanie ww. dokumentacji na adres mailowy wskazany w piśmie.

Pismem z [...] r. B wskazał, że wnioskowane informacje są informacjami przetworzonymi i poinformował o wyznaczeniu nowego terminu udostepnienia wnioskowanych informacji na [...]r.

Mimo wyznaczenia terminu organ nie udzielił informacji. Strona [...]r. wniosła ponaglenie, lecz w dalszym ciągu nie otrzymała wnioskowanych informacji.

W tej sytuacji strona wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia w oznaczonym terminie nie dłuższym niż 7 dni wnioskowanych informacji, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że w związku ze zmianą siedziby nie można zrekonstruować akt sprawy, gdyż ich oryginały uległy przypadkowemu zniszczeniu lub zaginęły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca złożyła do organu dwa wnioski o udzielenie informacji publicznej: z [...]r. oraz z [...]r.

Wniosek z [...]r. został załatwiony decyzją z [...]r. Natomiast wniosek z [...]r. mimo wyznaczenia nowego terminu udostepnienia wnioskowanych informacji na [...]r. oraz ponaglenia z [...]r. wniesionego przez stronę, nie został załatwiony, gdyż strona nie otrzymała do dnia orzekania wnioskowanych informacji.

Zatem w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z [...]r.

Problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji, po myśli art. 4 ust. 1 u.d.i.p., są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: pkt 1 - organy władzy publicznej; pkt 2 - organy samorządów gospodarczych i zawodowych; pkt 3 - podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; pkt 4 - podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; pkt 5 - podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14 – Lex nr 2036020). Oznacza to, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14 – Lex nr 1839074).

Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Dla traktowania danej informacji jako informacji publicznej decydujące jest nie samo jej wytworzenie, lecz fakt, że została pozyskana i przetworzona w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2011 r., sygn. akt l OSK 638/11).

Takimi informacjami publicznymi są wymienione we wniosku strony z [...] r. Zresztą sam organ uznał, że informacje, których żąda strona są informacjami publicznymi, wskazując przy tym, iż strona żąda informacji przetworzonej. Sam też organ wyznaczył termin do udzielenia tej informacji.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że Polski związek sportowy w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o sporcie z 25 czerwca 2010 r. (t. j.: Dz. U. z 2014 r poz. 715.), może być utworzony w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie, za zgodą ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (art. 7 ust. 2). W sprawach nieuregulowanych w ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm. (art. 7 ust. 3).

Według art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do:

1. 1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie;
2. 2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek;
3. 3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy;
4. 4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych.

Nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 ustawy o sporcie, m.in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4).

Natomiast, według art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansować uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Minister, zgodnie z ust. 7 tego przepisu, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio.

Stosownie do postanowień Statutu B do celów i zadań Związku należy zgodnie z jego § 8: 1) Organizacja współzawodnictwa sportowego, popularyzacja i rozwój [...] oraz skupianie stowarzyszeń i innych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie [...];

1. 2) Reprezentowanie interesów [...]w organizacjach krajowych i międzynarodowych;
2. 3) Podejmowanie działań na rzecz promocji i rozwoju [...];
3. 4) Regulowanie i kontrolowanie [...]na terytorium Polski, z uwzględnieniem zasad fair play oraz jej wartości integracyjnych, edukacyjnych, kulturalnych i humanitarnych, w szczególności za pomocą programów rozwojowych oraz programów opracowywanych dla młodych zawodników;
4. 5) Opracowywanie reguł i przepisów dotyczących [...]oraz zabezpieczenie ich przestrzegania;
5. 6) Ochrona interesów członków związku;
6. 7) Zarządzanie międzynarodowymi relacjami sportowymi, związanymi z [...], we wszystkich jej postaciach;
7. 8) Pełnienie roli gospodarza rozgrywek na poziomie międzynarodowym oraz na różnych poziomach krajowych;
8. 9) Patronat nad rozwojem [...];
9. 10) Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
10. 11) Przeciwdziałanie uzależnieniom i patologiom społecznym;
11. 12) Wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej;
12. 13) Promocja Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;
13. 14) Działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych.

W oparciu o przywołane przepisy stwierdzić należy, że B stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem jest dysponentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, zatem dysponuje majątkiem publicznym a także realizuje zadania publiczne związane z upowszechnianiem i wspieraniem kultury fizycznej oraz sportu. Ponadto jak sam organ stwierdził żądane we wniosku z [...] r. informacje, są informacją publiczną.

Przypomnieć też trzeba, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.

2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium.

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ (podmiot) zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

W rozpoznawanej sprawie organ, ani nie udzielił informacji publicznej, ani nie odmówił jej udzielenia. Pozostaje zatem w bezczynności.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Konsekwencją uznania, że informacje objęte wnioskiem mają charakter informacji publicznej a organ jest obowiązany do ich udzielenia jest konieczność uwzględnienia skargi przez zobowiązanie do udzielenia informacji publicznej. W myśl art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji wyznaczony przez sąd (w niniejszej sprawie: 14 dni) liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Sąd stwierdził jednocześnie, że ze względu na znaczny upływ czasu (2 lata) od dnia złożenia wniosku, tj. od [...] r. do dnia orzekania, bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wymagającego udzielnie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14-dniowym.

Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny, gdyż grzywna w kwocie [...] zł została wymierzona organowi na podstawie art. 112 p.p.s.a. postanowieniami tut. Sądu z 10 lutego 2020 r. i 3 czerwca 2020 r.

O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od podmiotu zobowiązanego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się: równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.