Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 26 września 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 265/22

Uzasadnienie

Pismem z 17 marca 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie ponaglenia w kwestii zaniechania wydania dokumentacji koniecznej do uzyskania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ administracji pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydał stosownego postanowienia w zakresie złożonego ponaglenia.

W odpowiedzi na wezwanie sądu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że sprawa dotyczy ponaglenia z 25 sierpnia 2021 r., a nie jak omyłkowo wskazano w skardze ponaglenia z 1 lipca 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz w określonym terminie. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego albo podjęcia czynności pozostaje w zwłoce.

Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, że organ administracyjny był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia czynności i mimo to nie podejmuje w terminie działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi lub odmawia ich podjęcia. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

W myśl natomiast przepisu art. 37 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 p.p.s.a.).

Z powyższego uregulowania wynika, że ponaglenie stanowi środek mający na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś postanowienie je rozpoznające nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, albowiem dotyczy jedynie kwestii wpadkowej związanej z nieterminowym załatwieniem sprawy przez organ administracji publicznej. Poza tym postanowienie to nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości złożenia na nie zażalenia. Omawiana instytucja odnosi się więc wyłącznie do kwestii ściśle procesowej i incydentalnej, stąd postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 k.p.a., nie ma cech samodzielnego i nowego postępowania administracyjnego. Złożenie ponaglenia jest także warunkiem wyczerpania trybu zaskarżenia przed wywiedzeniem przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

Należy zatem stwierdzić, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego to niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia wniesionego w tym trybie.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.