Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 15 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 355/23

Uzasadnienie

Pismem z 8 września 2023 r. J. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...], w której to organ wydał postanowienie z 5 września 2023 r. o uznaniu prośby ukaranego J. J. o ułaskawienie za niedopuszczalną. Skarżący zarzucił, że nie został poinformowany o terminie posiedzenia niejawnego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazano, że sprawa dotyczy działalności orzeczniczej, która należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - dalej jako: PostAdmU), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

Zgodnie z art. 3 PostAdmU sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej jako: KPA), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. z 11 października 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 2383), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tj. z 10 marca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 KPA (art. 3 § 2a PostAdmU), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 PostAdmU).

Ponadto granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Zgodnie z powyższym skargi na czynności sądów powszechnych nie mogą być kierowane do sądów administracyjnych, nie są one bowiem powołane do sprawowania nadzoru nad sądami powszechnymi i kontroli podejmowanych przez nie czynności oraz wydawanych orzeczeń. Podkreślić należy, że konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność sądownictwa powszechnego i innych sądów (np. sądów administracyjnych) oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości pomiędzy tymi sądami z zastrzeżeniem, że w przypadku wątpliwości to po stronie sądów powszechnych leży domniemanie kompetencji w rozstrzygnięciu danej sprawy.

Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą sprawa pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych. Nie mieści się ona bowiem w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w wyżej powołanym przepisie.

Skarżący bowiem złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. zarzucając mu "brak informacji o terminie posiedzenia niejawnego w sprawie" dotyczącej jego prośby o ułaskawienie. Sprawa ta nie mieści się jednak we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia bowiem sądu administracyjnego do sprawowania kontroli nad jakimikolwiek czynnościami związanymi z prośbą skarżącego o ułaskawienie. Tego typu sprawy są rozpoznawane przez sądy powszechne i według odrębnej procedury, która uregulowana jest w ustawie z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. z dnia 13 maja 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 1375 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PostAdmU w związku z art. 58 § 3 PostAdmU skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

1. - ---------------------- 4