Uzasadnienie
[...] D. i P. K., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości na bezczynność organu Prezydenta Miasta S..
W uzasadnieniu skargi wskazali, że Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] na wniosek S. M. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe. Do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych wyznaczył uprawnionego geodetę. Jednakże geodeta nie dokonał żadnych czynności prawem przewidzianych. W tej sytuacji skarżący [...] złożyli do Prezydenta Miasta S. zażalenie na bezczynność geodety. Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta poinformował skarżących, że nie jest organem kontrolnym uprawnionych geodetów. W tej sytuacji skarżący [...] wystąpili do Prezydenta o usunięcie naruszenia prawa. [...] otrzymali odpowiedź, że Prezydent Miasta sprawuje kontrolę nad prawidłowością prowadzenia postępowań dotyczących rozgraniczenia nieruchomości w zakresie wynikającym z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), natomiast sposób i terminowość działania geodety podlega kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Stosownie do tego pouczenia skarżący [...] wnieśli skargę na bezczynność geodety do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego poinformował skarżących, że zgodnie z ustawą z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95, ze zm.) oraz art. 29 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Z 2000 r. Nr 100, poz. 1086, z późn. zm.) prowadzenie postępowań o rozgraniczenie nieruchomości należy do zadań własnych gminy, dla których organem wyższego stopnia są samorządowe kolegia odwoławcze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w myśl art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów wykonujących zadania administracji rządowej, w tej sytuacji nie posiada kompetencji do kontrolowania prowadzonych przez organ I instancji postępowań rozgraniczeniowych. Na zakończenie skarżący wskazali, że okres bezczynności Prezydenta trwa blisko rok i w tym stanie rzeczy skarga jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że nie ma wpływu na przyspieszenie, czy też wykonanie czynności przez uprawnionego geodetę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przepis ten stanowi w § 1, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei w § 2 tego przepisu przewiduje, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W § 3 natomiast przepis ten stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji I instancji, bez wyczerpania trybu instancyjnego w administracji.
Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy należy wskazać skarżącemu, a przede wszystkim organowi, na brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, (Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856) zgodnie z którym: "Samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej." Zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne: "Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w wypadkach określonych w ustawie sądy." W tym stanie rzeczy, do kompetencji organu administracji I instancji, jakim jest w niniejszej sprawie Prezydent Miasta S., ustawodawca przekazał postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości.
Postępowanie to toczy się według przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Na mocy art. 2271 tej ustawy: "Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie sprawy". Z kolei art. 171 pkt.1 ustawy stanowi, że w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego- organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są samorządowe kolegia odwoławcze, zaś art. 2291 pkt. 7 stanowi, że skargi wnosi się do organu wyższego stopnia.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że pisma Prezydenta Urzędu Miasta S. z [...] i z [...] zawierały błędne pouczenia skierowane do skarżących. Skarżący zaś w pierwszej kolejności winni złożyć skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Dopiero po wyczerpaniu toku instancyjnego w postępowaniu administracyjnym skarżącym przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tym miejscu zacytować należy przepis art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...)".
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przedmiotową skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.