Uzasadnienie
Wnioskiem z 3 sierpnia 2023 r. M.K. (dalej: skarżący), zwrócił się do Stadionu [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. (dalej: Stadion, organ administracji) o udostępnienie obowiązującego regulaminu "organizacyjno-technicznego" dotyczącego organizacji pracy w działach prawnym i zamówień publicznych oraz zakresu obowiązków działu prawnego.
Pismem z 10 sierpnia 2023 r. organ poinformował skarżącego, że z przyczyn organizacyjnych nie ma możliwości przesłania żądanych informacji w ustawowym 14 dniowym terminie. Wyjaśnił przy tym, że realizacja wniosku wymaga przeprowadzenia stosownych ustaleń i analiz, co jest utrudnione, z uwagi na absencję pracowników spowodowaną okresem urlopowym. Jednocześnie wskazał, że stosowne informacje przekaże w terminie dwóch miesięcy od daty wpłynięcia wniosku.
Wobec braku odpowiedzi na wniosek, pismem z 13 grudnia 2023 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność, zarzucając organowi administracji naruszenie:
art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu Informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.
Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a nadto o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Stadion wniósł o umorzenie postępowania argumentując, że 21 grudnia 2023 r. udostępnił skarżącemu żądane informacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). W przypadku skargi na bezczynność organu administracyjnego kontrola sądu sprowadza się zatem do sprawdzenia, czy rzeczywiście organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na niedochowaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych ustaw, w tym przypadku ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
Jednocześnie podkreślić należy, że dla oceny prawidłowości działania organu niezbędne jest ustalenie, czy żądane dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na gruncie przepisów u.d.i.p., a nadto, czy organ był zobligowany do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację lub podjął inne czynności w terminie wynikającym z u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Stadion jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Stadion działając bowiem jako spółka prawa handlowego, którego jedynym wspólnikiem i stuprocentowym udziałowcem, jak wynika z Krajowego Rejestru Sadowego, jest Województwo [...], wykonuje zadania publiczne i gospodaruje mieniem publicznym.
Poza sporem jest również to, że informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną. Jak wynika z treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przy czym sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i wskazanych samorządów: gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 23).
Ponadto, jak wskazuje treść art. 6 ust. 1 pkt 2b u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o organizacji podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1, a takie informacje bez wątpienia zawiera regulamin organizacyjny, o którego udostępnienie wnosił skarżący.
Skoro zatem obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, oczywistym jest, że organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia.
W niniejszej sprawie w dniu złożenia skargi wniosek z 3 sierpnia 2023 r. nie został rozpoznany, choć ten dotyczył informacji publicznej, której udostępnienie następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Stadion wprawdzie skorzystał z przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. odstępstwa od powyższej zasady i pismem z 10 sierpnia 2023 r. przedłużył o 2 miesiące termin na udostępnienie informacji oraz powiadomił o przyczynach opóźnienia, jednakże bezsporne jest, że zobowiązania tego nie wypełnił i informacji publicznej w wyznaczonym terminie nie udostępnił. Stosownej odpowiedzi udzielił dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, dlatego postawiony organowi zarzut bezczynności okazał się słuszny. Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu w sprawie, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie podkreślić należy, że okoliczność udzielenia 21 grudnia 2023 r. (po wniesieniu skargi z 13 grudnia 2023 r.) odpowiedzi na wniosek nie czyni wniesionej przez stronę skargi bezprzedmiotowej, albowiem istnienie stanu bezczynności Sąd ocenia na dzień wniesienia skargi.
Zdaniem Sądu bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a.). Rozważając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", które stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Tym bardziej, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze (tak NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05 - LEX nr 299873).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, a powody dla których Sąd stwierdził bezczynność organu w sprawie nie mogą stanowić podstawy wywodzenia rażącego naruszenia prawa. W sprawie należało również mieć na uwadze to, że organ udostępnił stronie wnioskowaną informację publiczną. Dlatego też w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa.
Jednocześnie skoro Stadion po wniesieniu skargi na bezczynność udostępnił wnioskowaną informację w całości to bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do rozpoznania wniosku (pkt 2 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się kwota 100 zł, jaką uiścił skarżący inicjując postępowanie sądowe w sprawie.