Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. M. T. (dalej: skarżący wnioskodawca) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wójta Gminy N. (dalej: organ) w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
We wspomnianym wyżej piśmie skarżący wskazał, że wystąpił do organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej i przesłania w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów prognozy finansowej do projektu planu miejscowego obejmującego miejscowość M. a w szczególności jego działki nr [...] obręb M. na adres email [...].pl w dniu 4 listopada 2022 roku.
Wskazał też, iż prognozy finansowe Gminy N. są informacją jawną a, do chwili obecnej nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Natomiast termin na udzielenie odpowiedzi minął dnia 18 listopada 2022 r.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2022 r., do WSA wniósł o wydanie orzeczenia, że:
- - Wójt Gminy N. dopuścił się bezczynności,
- - bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,
- - zasądzenia kosztów postepowania sądowego.
Skarżący uzasadnił swoją skargę zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – dalej KRP oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020r., poz. 2176) - dalej powoływana jako udip. Wskazał, że informacja publiczna jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 4 listopada 2022 r., złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. udip, zażądał od organu informacji publicznej poprzez przesłanie w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów wszystkich kompletnych projektów planu miejscowego obejmującego miejscowość M. a w szczególności działki nr [...] obręb M..
W związku z pozostawieniem ww. wniosku bez rozpoznania i nie podjęcia żadnych czynności administracyjnych skarżący w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej pismem z dnia 16 grudnia 2022 r., wystąpił do organu z żądaniem przesłania jego wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc, że organ pozostaje w bezczynności.
Odpowiadając na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (data wpływu do organu 4 listopada 2022 r. r.) dotyczący przesłania w formie elektronicznej nieprzetworzonych skanów projektu planu miejscowego oraz prognozy finansowej do projektu planu obejmującego miejscowość M. a w szczególności działkę nr [...] obręb M., organ pismem z dnia 16 grudnia 2022 r., poinformował skarżącego, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy N. jest w opracowaniu i zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503) po zakończeniu prac projekt planu będzie dostępny do wglądu w siedzibie urzędu gminy i w Biuletynie Informacji Publicznej na okres co najmniej 21 dni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że opóźnienie w załatwieniu sprawy było związane z przyczynami organizacyjnymi urzędu, albowiem Gmina N. jest mała gminą, a kierownik referatu najpierw chorował a później przebywał na urlopie, co spowodowało, że udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego nastąpiło bez winy organu z opóźnieniem.
Oran wskazał, że po stwierdzeniu opóźnienia udzielił skarżącemu żądanej informacji pismem z dnia 16 stycznia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 4a.
Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej w wersji obowiązującej w dniu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie informacji, która jednak nie definiuje pojęcia bezczynności.
W realiach rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć – na co zwrócił uwagę NSA - że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06). W związku z czym koniecznym elementem jest stwierdzenie, że organ był zobowiązany do określonego działania.
Zatem z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc do tego zobowiązanym, w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo zaistnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął innych czynności.
Tak więc warunkiem stwierdzenia bezczynności jest sytuacja, gdy organ nie uczynił w terminie tego, do czego jest zobligowany przepisami prawa. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (...). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Zdaniem Sądu bezczynność w sprawach informacji publicznej polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia takiej informacji nie podejmuje tej czynności w terminie wskazanym w u.d.i.p., ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. W związku z czym organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć w terminie nie dłuższym niż 14 dni i poinformować o tym wnioskodawcę.
Należy zauważyć, że na gruncie u.d.i.p., bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot ten, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.,), bądź też nie wydaje w tym terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.,), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust.
2) u.d.i.p.,, bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., Jednakże stan bezczynności powstaje dopiero z momentem upływu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli jednak informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.,). W związku z tym w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej Sąd bada, czy zasadne jest twierdzenie skarżącego o bezczynności podmiotu przede wszystkim w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Przenosząc powyższe uwagi na stan faktyczny sprawy Sąd stwierdza, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, ponieważ prognoza finansowa do projektu planu miejscowego mieści się w zakresie informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art.1 ust.1 udip.
Zaś zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip wymienia jako podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej organy władzy publicznej.
Wójt Gminy jako organ jednostki samorządu terytorialnego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej.
Z powyższego wynika, że spełnione zostały zarówno przesłanki przedmiotowe, jak i podmiotowe do rozpoznania wniosku strony jako dotyczącego informacji publicznej.
W takim zaś przypadku organ winien załatwić wniosek w terminie 14 dni od daty jego wpływu zgodnie z art. 13 udip stanowiącym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 udip. Obowiązkowi temu organ nie zadośćuczynił udzielając odpowiedzi dopiero w dniu 16 stycznia 2023r. tj w terminie prawie miesiąca od dnia wpływu przedmiotowego wniosku. Zatem zasadne okazały się zatem zarzuty naruszenia przez organ przepisów udip.
Sąd orzekający podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażony w wyroku o sygn. akt III SAB/Gd 23/21, że "rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa", czego w tej sprawie nie stwierdził. Organ załatwił bowiem wniosek z opóźnieniem, które nie wynikało z lekceważenia przepisów prawa, lecz było następstwem trudności organizacyjnych organu.
Sąd podzielił też stanowisko organu, że obowiązek udostępnienie informacji został spełniony, a nieumyślne opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie można traktować jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie stwierdził natomiast, aby bezczynność miała charakter rażący ponieważ, żądana informacja została udzielona. Sąd umorzył postępowanie w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.