Uzasadnienie
Skarżący M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w O. (dalej: organ) w przedmiocie udzielenia mu informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z 11 czerwca 2019 r.
W skardze zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. 2019r., poz. 1429 ze zm., dalej: u.d.i.p.) w zw. z art. 107 § 1 pkt 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. 2018 poz. 2096 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez doręczenie pisma, które nie zostało opatrzone prawidłowo podpisem, co narusza prawo strony do złożenia odwołania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie Zakładu do załatwienia wniosku z 11 czerwca 2019 r. i zasądzenie kosztów postępowania.
Stan faktyczny sprawy jest następujący.
Skarżący, 11 czerwca 2019 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie mu na podstawie przepisów u.d.i.p. następujących informacji:
- 1. kopii (skanów) wszystkich obowiązujących umów najmu/użytkowania pomieszczeń/lokali w biurowcu "A" ul. [...] (mienie komunalne gminy O.)
- 2. wskazanie wysokości wpływów z tytułu czynszów, opłat jak w pkt. 1 za rok 2015, 2016, 2017, 2018.
Organ, uznając, że powyższe informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, pismem z 21 czerwca 2019 r. wezwał skarżącego o wykazanie, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz do sprecyzowania przedmiotowego wniosku w pkt 2 poprzez określenie pojęcia “wpływów" z tytułu czynszów i opłat, a ponadto o uzupełnienie złożonego wniosku o podanie imienia, nazwiska, adresu oraz złożenia podpisu. Jednocześnie organ wskazał, że przedłuża termin zrealizowania wniosku do 9 sierpnia 2019 r..
W odpowiedzi, skarżący przedłożył podpisany elektronicznie wniosek oraz stwierdził, że informacje, o które wystąpił, mają charakter informacji prostych. Oświadczył, że ma prawo poznać czy wszyscy płacą jednakowe stawki oraz czy konkretnie wskazany najemca ma preferencyjne warunki niedostępne dla innych. Ponadto wskazał, że definicję słowa "wpływy" zawiera słownik.
W dniu [...] r. organ wydał decyzję, nr [...], odmawiającą skarżącemu udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że żądana we wniosku informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, której udostępnienie wymagało istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a skarżący go nie wykazał.
Decyzja w formie skanu została doręczona skarżącemu za pomocą platformy ePUAP w dniu 8 sierpnia 2019 r.
Skarżący, w dalszej korespondencji do organu podnosi, że nie otrzymał decyzji administracyjnej, bowiem przesłany mu dokument nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 1 k.p.a., zatem wnosi o przesłanie go w formie przewidzianej w tym przepisie. Skarżący zarzuca, że dokument nie został właściwie podpisany i doręczony. Z kolei, w opinii organu decyzja została skutecznie doręczona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Ponadto w świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto, Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony z 11 czerwca 2019 r. w zakresie objętym pytaniami co do których organ stwierdził, że stanowią informację przetworzoną, a skoro mimo wezwania, skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego jego wniosek, organ decyzją z [...] r. odmówił udzielenia informacji.
Skarżący zarzucając organowi bezczynność w załatwieniu jego wniosku, kwestionuje sposób wydania i doręczenia decyzji, podnosząc, że powinna zawierać podpis elektroniczny, a przesłane mu pismo i rozstrzygnięcie w formie skanu takiego podpisu nie zawierało, co narusza jego prawo do odwołania. Nie ma przy tym wątpliwości, że skarżący zapoznał się z treścią rozstrzygniecia organu oraz pouczeniem i tym samym miał możliwość poddania kontroli decyzji w dalszym toku postępowania.
Należy wskazać, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.
Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:
- 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;
- 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;
- 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;
- 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.
Udostępnienie informacji publicznej następuje nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia o tym terminie i powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informacje, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Należy podkreślić, że przepisy p.p.s.a nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednakże zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo. Generalnie z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność ma zatem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi rozstrzygnięcie zostało wydane w terminie, na co wskazują akta sprawy. Zatem nie można uznać, że organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego. Nie można też stwierdzić, że organ nie odniósł się do wniosku skarżącego z 11 czerwca 2019 r., bowiem uczynił to, ale nie w formie, której skarżący oczekiwał. Tymczasem kwestia czy odpowiedź (decyzja) zaspokaja oczekiwania strony, czy jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy lub nie, czy jest prawidłowa i odpowiada wszystkim wymogom określonym w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 107 § 1 k.p.a. może być przedmiotem ewentualnych innych postępowań. Kognicja Sądu w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej ogranicza się do badania czy organ w ustawowym terminie załatwił wniosek, co w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nastąpiło.
Z uwagi na powyższe, podniesione w skardze zarzuty pozostawania organu w bezczynności oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. okazały się niezasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.