Uzasadnienie
14 października 2022 r. do Dyrektora Aresztu Śledczego w S. wpłynął wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego następujący stan faktyczny:
- - wykaz wszystkich rzeczy osadzonego zdeponowanych w magazynie Aresztu Śledczego w S. przy przyjęciu do Aresztu w roku 2019 (zgodnie z kartą rzeczy własnych osadzonego),
- - wykaz przedmiotów (rzeczy) wydanych skazanemu do użytkowania w celi mieszkalnej wraz z datą wydania,
- - wartość poszczególnych rzeczy przyjętych do magazynu, o ile były wycenione wraz z numerem i rodzajem uprawnień do wyceny osoby wyceniającej,
- - stopień zużycia poszczególnych rzeczy, o ile był oceniony wraz z numerem i rodzajem uprawnień osoby oceniającej.
Dyrektor Aresztu Śledczego w S. 19 października 2022 r. wydał żądane zaświadczenie wraz z kserokopią karty rzeczy własnych osadzonego. Zaświadczenie to przesłał do Aresztu Śledczego w G., w którym skarżący wówczas przebywał. W związku z przetransportowaniem skarżącego do Zakładu Karnego w C., 21 października 2022 r. korespondencja została zwrócona. Pismem z 2 listopada 2022 r. organ ponownie przesłał zaświadczenie na adres zakładu karnego, w którym skarżący aktualnie przebywa, tj. Zakładu Karnego w C. Doręczenie korespondencji do rąk skarżącego nastąpiło 8 listopada 2022r.
Tymczasem pismem z 15 listopada 2022 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z ponagleniem. Organowi I instancji zarzucił niewydanie zaświadczenia zgodnie z jego wnioskiem z 11 października 2022 r.
Dyrektor Aresztu Śledczego w S., pismem z 23 listopada 2022 r. nr [...] poinformował skarżącego, że nie pośredniczy w przekazywaniu korespondencji osób pozbawionych wolności do wybranych przez nich instytucji czy organów. Pisma takie skarżący powinien skierować bezpośrednio do adresata, czyli do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., podając dokładnie okoliczności, w których stwierdzono nieprawidłowości.
5 grudnia 2022 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. Organowi zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które nie zostały zastosowane w sprawie, podczas gdy orzecznictwo (vide: wyroki WSA w Gliwicach o sygn. III SAB/Gl 93/21, III SAB/Gl 120/21, III SAB/Gl 128/21, III SAB/Gl 136/21) potwierdza, że odmowa wydania zaświadczenia powinna nastąpić według przepisów k.p.a. Ponieważ to nie nastąpiło domagał się:
- - stwierdzenia bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- - zobowiązania organu do niezwłocznego wydania zaświadczenia;
- - zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kwoty 25.000,00 zł na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że wbrew zarzutom skarżącego nie pozostawał bezczynny. Żądane zaświadczenie wydał wraz z załączoną do niego kserokopią karty magazynowej. Przypomniał, że zgodnie z orzecznictwem sądów, postanowienia kodeksu karnego wykonawczego stanowią lex specialis w stosunku do przepisów działu VII kodeksu postępowania administracyjnego "Wydawanie zaświadczeń". Wniosek skarżącego skierowany został do organu postępowania wykonawczego w rozumieniu k.k.w. Jego realizacja nastąpiła na podstawie przepisów szczególnych wynikających ze specyfiki postępowania karnego wykonawczego oraz stosunku karnoprawno-wykonawczego, jaki powstał w związku z umieszczeniem skarżącego w warunkach izolacji więziennej. Wobec powyższego w sprawie nie miała zastosowania instytucja ponaglenia występująca w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ rozpoznał wniosek skarżącego z 11 października 2022 r. i wydał żądane zaświadczenie, czy też pozostawał bezczynny.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie można organowi zarzucać stanu bezczynności. Wbrew twierdzeniom skarżącego bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia nie miała miejsca.
Ze stanu faktycznego sprawy, którego skarżący nie kwestionował wynika, że Dyrektor Aresztu Śledczego w S. 19 października 2022 r. wydał żądane zaświadczenie wraz z kserokopią karty rzeczy własnych osadzonego. Zaświadczenie to zostało przesłane do Aresztu Śledczego w G., w którym skarżący wówczas przebywał. W związku z przetransportowaniem skarżącego do Zakładu Karnego w C., 21 października 2022 r. korespondencja została zwrócona. Pismem z 2 listopada 2022 r. zaświadczenie ponownie przesłano na adres zakładu karnego, w którym skarżący aktualnie przebywa, tj. Zakładu Karnego w C. Doręczenie korespondencji do rąk skarżącego nastąpiło 8 listopada 2022 r. Natomiast 5 grudnia 2022 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. Skargę poprzedził ponagleniem skierowanym do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w S. (vide: pismo z 15 listopada 2022 r.).
W ten sposób wyczerpał przewidziany w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) tryb, zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący poprzedził wniesienie skargi ponagleniem do właściwego organu, wobec czego formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność zostały spełnione.
Ponadto skarga na bezczynność jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzył ponaglenie (tak NSA w wyroku z 13 października 2020 r. sygn. II OSK 71/20). Dlatego poza oceną tut. Sądu pozostaje okoliczność zwrócenia skarżącemu ponaglenie z informacją, że Dyrektor Aresztu Śledczego w S. nie pośredniczy w przekazywaniu korespondencji osób pozbawionych wolności do wybranych przez nich instytucji czy organów. Tym bardziej, że złożona skarga nie dotyczyła bezczynności organu w tym zakresie, a bezczynności w wydaniu zaświadczenia na złożony 14 października 2022 r. wniosek.
Przechodząc zatem do kwestii spornej w sprawie, to jest bezczynności organu w wydaniu żądanego zaświadczenia potwierdzającego:
- - wykaz wszystkich rzeczy osadzonego zdeponowanych w magazynie Aresztu Śledczego w S. przy przyjęciu do Aresztu w roku 2019 (zgodnie z kartą rzeczy własnych osadzonego),
- - wykaz przedmiotów (rzeczy) wydanych skazanemu do użytkowania w celi mieszkalnej wraz z datą wydania,
- - wartość poszczególnych rzeczy przyjętych do magazynu, o ile były wycenione wraz z numerem i rodzajem uprawnień do wyceny osoby wyceniającej,
- - stopień zużycia poszczególnych rzeczy, o ile był oceniony wraz z numerem i rodzajem uprawnień osoby oceniającej.
W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 217 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Przy czym przed wydaniem zaświadczenia organ, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (tak art. 218 § 2 k.p.a.). Termin załatwienia sprawy o wydanie zaświadczenia należy liczyć od dnia wniesienia wniosku do dnia podpisania zaświadczenia albo postanowienia o odmowie jego wydania (tak Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II., Hanna Knysiak-Sudyka (red.), LEX 2019).
W rozpoznawanej sprawie na złożony 14 października 2022 r. wniosek organ zareagował 19 października 2022 r. wydając żądane zaświadczenie wraz z kserokopią karty rzeczy własnych osadzonego. To, że doręczono je skarżącemu dopiero 8 listopada 2022 r. nie wynikało z bezczynności czy opieszałości organu lecz z okoliczności przetransportowania skarżącego do innego zakładu karnego. W sposobie doręczania korespondencji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie sposób zatem uznać, aby Dyrektor Aresztu Śledczego w S. dopuścił się bezczynności w wydaniu zaświadczenia.
Ponieważ celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Podkreślić przy tym należy, że rolą Sądu jest ocena stanu rzeczy na dzień wniesienia skargi. W tymże dniu, jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ nie pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania zaświadczenia. Nie działał również opieszale, albowiem żądane zaświadczenie wystawił w terminie przewidzianym w art. 217 § 3 k.p.a. Dlatego złożoną skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił. Nie można bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, jeżeli te zostały już wydane lub podjęte.
Ponadto w tym trybie Sąd nie ocenia merytorycznie przesłanek wydania zaświadczenia, zatem podnoszone pod adresem organu zarzuty zastosowania nieprawidłowego trybu, choć treść wniosku, jak i powołana w nim podstawa prawna wyraźnie wskazywała, że intencją skarżącego było uruchomienie postępowania o wydanie zaświadczenia na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Podobnie na tym etapie Sąd nie bada, czy wymóg z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. został zachowany i czy zawarte we wniosku stwierdzenie skarżącego "w celu przedłożenia do sądu" nie jest zbyt ogólnikowe. Bierze jedynie pod uwagę to, czy żądana czynność została dokonana, czy też nie.
W rozpoznawanej sprawie żądane zaświadczenie, wbrew zarzutom skargi, skarżący otrzymał. Nie było zatem podstaw do stosowania art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a., skoro okoliczności, o których mowa w art. 149 § 1 w sprawie nie wystąpiły.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.