Uzasadnienie
J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych, dalej "OSDOIRP", skargę na bezczynność OSDOIRP. Jako podstawę prawną wskazał art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W piśmie stanowiącym załącznik do skargi, skarżący wniósł również o wymierzenie OSDOIRP grzywny.
W uzasadnieniu podał, że bezczynność OSDOIRP polega na niewszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego G. K., pomimo wniesienia w tej sprawie stosownego wniosku z dnia 12 września 2014 r. Jako dowód zarzucanej bezczynności skarżący wskazał pismo OSDOIRP z dnia 23 października 2014 r. znak [...], w którym Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego poinformował go o pozostawieniu pisma bez dalszego biegu wobec treści art. 681 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne wszczyna się na wniosek rzecznika dyscyplinarnego lub Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego.
W odpowiedzi na skargę, OSDOIRP wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też Sąd zobligowany jest do zbadania czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.
Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w zakresie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego G. K. Odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych została uregulowana w rozdziale 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. jedn., Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm). Jednakże żaden z przepisów ww. ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego. Stosownie, bowiem do treści art. 622 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast art. 741 stanowi, że w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Analizując orzecznictwo sądowe należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się problematyką dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego – przykładowo w postanowieniu z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 219/07 wskazał, że ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjanci, funkcjonariusze celni, a jednocześnie niektóre podmioty, m. in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. NSA stwierdził, że powyższe wynika z faktu, że ustawa o radcach prawnych nie przewiduje w swej treści skargi do sądu administracyjnego.
Nadto wojewódzkie sądy administracyjne (WSA w Białymstoku - postanowienie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bk 72/06, WSA w Gdańsku - postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SAB/9/09, WSA w Warszawie postanowienie z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 104/12), uznały skargi dotyczące postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o radcach prawnych za niedopuszczalne. "Postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają. W przepisach szczególnych sądowadministracyjną kontrolą legalności działania organów administracji w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych objęto m.in. policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy celnych, rzeczoznawców majątkowych.
Natomiast w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnych radców prawnych, sprawy te objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego. Ustawa o radcach prawnych w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2b, art. 33 ust. 8, art. 368 ust. 11, art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Postępowanie dyscyplinarne, a także bezczynność w nim, do tego katalogu nie należy" (por. postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 72/06).
W sprawie niniejszej Sąd, zgadzając się w z powyższymi tezami stwierdza, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do radcy prawnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ale Sądu Najwyższego – w stosunku do orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Dlatego skargę na bezczynność w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec radcy prawnego należało uznać za niemieszczącą się we właściwości sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił jak w sentencji.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe, Sąd, odrzucając skargę, nie mógł rozpoznać wniosku o wymierzenie grzywny.