Uzasadnienie
M. U. i Z. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżące wskazały, że przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania oraz nie załatwienie sprawy w terminie przez WINGiK w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek 997, 984/1, 985/1, 991 i 564, położonych w L gm. W. Zarzuciły, że organ ten wszczął postępowanie, a następnie na kierowane przez skarżące pisma udzielił odpowiedzi pismem z dnia 31.10. 2011 r. nie wydając stosownej decyzji. Pismo to nie rozstrzygnęło sprawy ani nie wyjaśniło ujawnionych w operacie błędów, nie dokonano korekty mapy ewidencyjnej w zakresie przebiegu granic między działkami, oraz ich powierzchni W szczególności nie wyjaśniono podziałów pgr 2450/1 i 2486, dokonanych bez wymaganej prawem dokumentacji podziałowej. Skutkiem błędów była zmiana stanu własności poprzez dokonanie błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżące zarzuciły, że błędy w ewidencji skutkują niekorzystnymi dla nich rozstrzygnięciami sądowymi, szczegółowo omawiając kwestie wynikające z treści aktu własności ziemi nr 2450/73, oraz postanowienia Sądu Rejonowego [...]. Zarzuciły także, że nie były poinformowane o przeprowadzeniu modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w latach 1999-2005 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej odrzucenie i podał, że skarżące pismami kierowanymi do organu (wskazano daty pism), wystąpiły do organu o dokonanie oceny materiałów geodezyjnych, na podstawie których w księgach wieczystych ujawniono nowe działki ewidencyjne, wobec których wnoszą zastrzeżenia co do przebiegu ich granic, w szczególności zarzuty dotyczyły mapy sporządzonej w dniu 10.06. 1974 r. zawierającej wykaz zmian gruntowych, którym parcele 2450/1 podzielono na nr 24503 i 2450/4.
W odpowiedzi na pisma, organ poinformował skarżące, że nie posiada kompetencji do podważania dokumentów własności, w tym postanowienia sądowego. Organ podał, że nie prowadził postępowania odwoławczego w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek 997, 984./1, 985/1 i 564 położonych w L, ponieważ postępowanie to nie zostało jeszcze przez Starostę zakończone.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. skarżąca M. U. podała, że Starosta zakończył postępowanie w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące działek, o których mowa w skardze na bezczynność wydaniem decyzji w dniu 10 maja 2012r. W dacie wniesienia niniejszej skargi, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego prowadził postępowanie w sprawie skarg na bezczynność Starosty oraz na swoją bezczynność. Ponadto organ ten pozostawał w bezczynności ponieważ nakazał Staroście usunięcie wszystkich nieprawidłowości w całym operacie gruntów i budynków do 31.
- 05. 2010r. Skoro nie doprowadził do wykonania tego nakazu przez Starostę, sam pozostawał w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądowa kontrola administracji publicznej odbywa się na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a
Jak wynika z treści powyższego przepisu, tylko wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. formy działania administracji publicznej poddane zostały kontroli sądów administracyjnych. W tych sprawach istnieje właściwość sądu administracyjnego. Zaskarżenie zatem bezczynności organu możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na podstawie powyższych przepisów zaskarżanie działania organów, z ograniczeniem do przypadków wymienionych w pkt. 1-4a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 30.09.2010r., l OSK 517/10, LEX nr 741651). Zaskarżenie bezczynności organu w innym, niż określony przepisem art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. zakresie powoduje, że w sprawie zachodzi sytuacja braku właściwości sądu administracyjnego i na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
Sąd rozpoznający skargę na bezczynność musi w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której wniesiona została skarga jest sprawą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. Następnie kontrola sądu dotyczy zachowania przez stronę skarżącą stosownego trybu przed wniesieniem skargi. Dopiero po uznaniu dopuszczalności skargi, oraz po stwierdzeniu, że skarżący poprzedził jej wniesienie zażaleniem, o którym mowa w art. 37 k.p.a. sąd ustala, czy organowi administracji publicznej można przypisać bezczynność.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Wos, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2009).
Z treści skargi, oraz przedstawionych sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżące kierowały do WINGiK pisma z żądaniami dokonania oceny materiałów geodezyjnych, oraz pisma negatywnie oceniające działanie Starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, zawierające żądania wyegzekwowania od tego organu przez WINGiK prowadzenie ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem przepisów prawa. Bezczynność tego organu polega zdaniem skarżących na nie doprowadzeniu do wykonania przez Starostę polecenia usunięcia nieprawidłowości w całym operacie ewidencji gruntów i budynków do dnia 31 maja 2010r..
Nadto skarżące zarzucały WINGiK bezczynności w postępowaniu dotyczącym bezczynności Starosty. Skarżące kwestionowały treść konkretnie wskazanej mapy ewidencji gruntów, obejmującej działki ewidencyjne stanowiące własność skarżących, zarzucając brak podstaw prawnych do przedstawienia działek stanowiących ich własność w sposób jak na tej mapie. Z akt administracyjnych wynika, że Starosta prowadził na dzień wniesienia skargi w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie aktualizacji ewidencji w odniesieniu do działek, o których mowa w niniejszej skardze, oraz że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podejmował w związku z pismami skarżących działania nadzorcze w stosunku do Starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Organ ten podejmował także działania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także warunków o udostępnianie tych baz z dnia 16 lipca 2001 r. (Dz.U. nr 78, poz. 837), w związku z pracą geodezyjną KERG nr [...].
Bezsporne jest, że w dacie wniesienia skargi WINGiK nie prowadził postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek wskazanych w skardze, ponieważ postępowanie to toczyło się przed organem pierwszej instancji, czyli Starostą. Powyższe wynika z akt administracyjnych, z odpowiedzi na skargę, oraz z wypowiedzi skarżącej na rozprawie w dniu 4 lipca 2010r.
Zakres działania i kompetencje Wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego reguluje przepis art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1987 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), dalej ustawa. Zgodnie z tym przepisem Wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności:
- 1) kontroluje przestrzeganie i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności: a) zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy,
- b) posiadanie uprawnień zawodowych przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii;
- 2) kontroluje działania administracji geodezyjnej i kartograficznej;
- 3) współdziała z Głównym Geodetą Kraju oraz organami kontroli państwowej w zakresie właściwości nadzoru geodezyjnego i kartograficznego;
- 4) ewidencjonuje lokalne systemy informacji o terenie oraz przechowuje kopie zabezpieczające bazy danych, w tym w szczególności bazy danych ewidencji gruntów i budynków;
- 5) (uchylony);
- 6) na wniosek starosty wyraża opinię o przygotowaniu gminy do przejęcia zadań w trybie art. 6a ust. 4.
Nadto, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem pierwszej instancji w sprawach określonych w ustawie, oraz wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
Skoro stan faktyczny sprawy przedstawia się jak wyżej wskazano, to Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie mógł pozostawać w bezczynności w prowadzeniu postępowania mającego się zakończyć wydaniem aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek stanowiących własność skarżących. Nie działał on bowiem jako organ drugiej instancji w rozumieniu przepisów kpa, ani jako organ pierwszej instancji w żadnej ze spraw określonych w ustawie (art. 7b ust. 2 ustawy), ponieważ postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji dotyczące działek skarżących toczyło się przed Starostą. Czynności, które podejmował skarżony organ na skutek pism kierowanych przez skarżące wynikały z przepisu art. 7b ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy. Nie należały więc do czynności mogących się zakończyć w sposób określony w przepisie art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. W sprawach wynikających z kompetencji Wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego określonych w art. 7b ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy organ ten nie prowadzi postępowania administracyjnego, w którym stronami są podmioty kwestionujące poprawność (zgodność z zasadą aktualności) zapisów ewidencji w odniesieniu do konkretnych działek ewidencyjnych. Skarżące nie mogły więc oczekiwać wydania przez ten organ w związku z prowadzonymi czynnościami kontrolnymi aktu, czy też podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4 p.p.s.a.
Interwencje skarżących dotyczące nieprawidłowości mogły być zakwalifikowane tylko jako działania w trybie przewidzianym w dziale VIII kpa a kierowane do skarżących przez WINGiK pisma - jako odpowiedzi kierowane przez organ w tym trybie.
Skoro zaskarżenie bezczynności organu w innym, niż określony przepisem art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. zakresie powoduje, że w sprawie zachodzi sytuacja braku właściwości sądu administracyjnego, to na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt. 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt. 1 ustawy sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.