Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy S. J. K. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2012 roku skarżącej został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest inwalidą pierwszej grupy utrzymującą się z renty w wysokości 1.325,25 zł. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym majątkiem, zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Stałe wydatki skarżącej przedstawiają się następująco: energia elektryczna 118,55 zł, woda 20 zł, wywóz śmieci 34 zł, ubezpieczenie 63,60 zł, zakup lekarstw 250-300 zł oraz raty zaciągniętych pożyczek: [...] Bank 54,82 zł, banki [...] 83,74 zł, 115,61 zł i 60 zł. Wnioskodawczyni podniosła, iż nie ma możliwości pokrycia kosztów postępowania.
Do wniosku J. K. załączyła kopie następujących dokumentów: legitymacji potwierdzającej orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącej, decyzji ZUS z dnia 13 marca 2012 roku o waloryzacji renty, zaświadczenia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 23 grudnia 2011 roku i nieskorzystaniu przez skarżącą ze świadczeń pomocy społecznej, czterech odcinków płatności rat kredytowych, rachunku za wodę na kwotę 14,04 zł, faktury za usługi telekomunikacyjne na kwotę 88,55 zł, odcinka płatności za energię elektryczną na kwotę 118,40 zł, ubezpieczenia na kwotę 63,60 zł i za wywóz śmieci na kwotę 34 zł, a także pięciu faktur za zakup lekarstw i medykamentów opiewających na kwoty: 72,66 zł, 33,82 zł, 37,73 zł, 33,93 zł i 53,64 zł.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
W ocenie orzekającego J. K. uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżąca jest osobą schorowaną, o orzeczonym na stałe znacznym stopniu niepełnosprawności. Jedynym źródłem jej utrzymania jest renta w wysokości 1.325,25 zł. Wnioskodawczyni nie dysponuje majątkiem nieruchomym, nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Ze względu na stan zdrowia skarżąca ponosi wydatki na zakup leków i medykamentów. Zestawienie kwoty dochodów J. K. i jej udokumentowanych wydatków wskazuje, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu.
Z tych względów orzeczono jak sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).