Uzasadnienie
J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
W uzasadnieniu podała, że po wygaśnięciu ważności dotychczasowego orzeczenia o niepełnosprawności wystąpiła w dniu 7 marca 2013 r. do powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności o wydanie nowego orzeczenia, uwzględniającego dodatkowego schorzenie – utratę wzroku. Do dnia złożenia skargi na bezczynności organy obu instancji nie wydały jej nowego orzeczenia, co – wobec wygaśnięcia ważności dotychczasowego – powoduje, że skarżąca obecnie nie posiada orzeczenia, mimo że ze względu na swoje schorzenia do tego się kwalifikuje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, względnie oddalenie skargi.
W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie wydane zostało orzeczenie rozstrzygające sprawę co do jej istoty, dlatego zasadne jest umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wezwany przez Sąd do wskazania wzmiankowanego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności poinformował, że na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę nie dysponował możliwością podjęcia żadnego działania, bowiem nie wpłynął do niego odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w sprawie z apelacji J. B. od wyroku Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie J. B. od orzeczenia WZON z dnia 28 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów.
Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
W myśl natomiast art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Należy zauważyć, że w ramach przedmiotowej sprawy, w przypadku skargi na bezczynność organu, środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 P.p.s.a., jest zażalenie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.").
Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Z treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. jedn., Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) wynika, że wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności jest organem drugiej instancji, dla którego brak organu wyższego w administracyjnym toku instancji. W związku z tym, przed wniesieniem do sądu skargi na bezczynność WZON, koniecznym w świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. było wezwanie WZON do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca nie kierowała do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z informacji udzielonej na wezwanie Sądu przez skarżącą pismem z dnia 22 lipca 2014 r. wynika jedynie, że skarżąca trzykrotnie wzywała WZON o uzupełnienie dokumentacji w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności. Czynności tych nie można jednakże potraktować jako okoliczności spełniającej przesłankę wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zakresie bezczynności organu w sprawie. W specyficznej sytuacji braku organu wyższego, wezwanie kierowane do organu, któremu strona zarzuca bezczynność, musi jednoznacznie wskazywać na fakt niezałatwienia sprawy w terminie z przywołaniem okoliczności uzasadniających taki wniosek. Nie każde zatem kierowane do organu wezwanie, nawet dotyczące innych uchybień procesowych (np. niekompletności akt), będzie spełniało warunek wezwania do usunięcia stanu bezczynności, a tylko takie realizuje wymóg określony w art. 52 § 1 P.p.s.a.
Powtórzyć w związku z tym należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w niniejszej sprawie jest uprzednie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 K.p.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny. Tak więc skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można wnosić w każdym czasie, ale po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżąca w niniejszej sprawie, przed wniesieniem skargi do sądu na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, co powoduje, że złożona przez nią skarga jest przedwczesna i niedopuszczalna.
Stosownie do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn (innych niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Taką inną przyczyną w rozumieniu przepisów ustawy jest wniesienie skargi do Sądu bez wyczerpania toku instancji.
Mając zatem powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.