Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 lipca 2022 r. S. K. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. polegającą na:
- 1. braku udzielania skarżącemu od 14 lutego 2022 r. odpowiedzi na kierowane przez niego wnioski i pytania;
- 2. braku przekazania jego wniosków na podstawie art. 243 k.p.a. oraz poinformowania go w terminie tygodniowym do kogo przekazano jego wniosek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. (PCPR) wyjaśnił, że skarżący począwszy od maja 2020 r. kierował do PCPR w N. pisma, w których zwracał się o pomoc w zakresie uregulowania kontaktów i władzy rodzicielskiej nad córką. Skarżący wnosił o pomoc w dotarciu do matki dziecka i doprowadzeniu do dialogu co do sprawowania władzy rodzicielskiej. Prosił o przekazanie informacji dotyczących miejsca pobytu oraz możliwości spotkania z jego dzieckiem.
Organ podał, że pierwsze dwa pisma skarżącego zostały przekazane zgodnie z właściwością do OPS właściwego ze względu na miejsce zamieszkania matki dziecka oraz do Okręgowego Ośrodka Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem w N., o czym poinformował skarżącego. W odpowiedziach na kolejne pisma skarżącego każdorazowo informowano go, że jedyną instytucją uprawnioną do regulowania wszelkich kontaktów między rodzicami, a małoletnimi dziećmi jest właściwy sąd rodzinny. Skontaktowano się też z matką dziecka, która wyjaśniała, że skarżący ma sądowy zakaz zbliżania się zarówno do niej, jak i do dziecka oraz zakaz jakichkolwiek kontaktów z nimi. Matka wniosła też o zaprzestanie dalszego kontaktowania się z nią przez PCPR w N. Nadto wystosowano wniosek do Sądu Rejonowego III Wydział Rodzinny i Nieletnich w N. o podjęcie przez Sąd działań mających na celu zabezpieczenie dobra i bezpieczeństwa małoletniej córki skarżącego, o czym również poinformowano skarżącego.
Skarżący mimo pouczenia o tym, że PCPR nie jest instytucją właściwą w zakresie regulowania jego kontraktów z dzieckiem, nadal wysłał w okresie od stycznia do kwietnia 2022 r. do PCPR w N. pisma dotyczące kontaktów z córką, a nadto kilkanaście razy kontaktował się w tej sprawie telefonicznie z pracownikami PCPR, stąd też - po konsultacji z Biurem Prawnym Starostwa, uznano, że bezzasadnym jest prowadzenie dalszej korespondencji ze skarżącym i udzielanie cały czas odpowiedzi tożsamych z poprzednimi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej "p.p.s.a.".
Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Skarga na bezczynność dopuszczana jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu albo podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
Przytoczone regulacje wskazują, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach.
W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił trwającą od 14 lutego 2022 r. bezczynność organu w zakresie udzielania odpowiedzi na kierowane przez niego pisma dotyczące kontaktów z córką oraz władzy rodzicielskiej.
Należy zatem wyjaśnić, że sprawy z zakresu władzy rodzicielskiej, jak i kontaktów z dzieckiem, zostały uregulowane w rozdziale II ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. 2020 r., poz. 1359), zatytułowanym: "Stosunki między rodzicami a dziećmi" i należą do zakresu spraw cywilnych, podlegających rozpoznaniu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego przez właściwe miejscowo sądy cywilne – wydziały spraw rodzinnych i nieletnich.
Z powyższego wynika, że sad administracyjny jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie posiada prawnych możliwości rozpatrzenia skargi dotyczącej uregulowania stosunków z córką w zakresie władzy rodzicielskiej.
Jedynie na marginesie sprawy należałoby powtórzyć, że nie należy również do kompetencji PCPR regulowanie kwestii prawnych w zakresie kontaktów skarżącego z jego córką, ani też w zakresie przysługującej skarżącemu lub nie władzy rodzicielskiej nad córką. O powyższym skarżący był wielokrotnie zresztą informowany przez organ, zarówno w licznych pismach kierowanych do niego, jak i w trakcie rozmów telefonicznych.
Nadto pracownicy PCPR, na skutek pism kierowanych przez skarżącego skontaktowali się z matką dziecka, a także Sądem Rejonowym III Wydział Rodzinny i Nieletnich w N. - w celu podjęcia przez Sąd działań mających na celu zabezpieczenie dobra i bezpieczeństwa małoletniej córki skarżącego, o czym również poinformowano skarżącego. PCPR przekazało też zgodnie z właściwością dwa pisma skarżącego.
Również drugi zarzut skarżącego dotyczący bezczynności w zakresie braku przekazania jego wniosków, na podstawie art. 243 k.p.a. nie może być przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 działu VIII. Nie jest to jednak skarga składana do sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 228 k.p.a. skargę taką składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Za ugruntowany w aktualnym orzecznictwie sądowym należy przy tym uznać pogląd, że czynności podejmowane przez organy w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., odnoszące się do skarg i wniosków, nie nalezą do spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z 11 maja 2023 r., II OSK 811/22 i szeroko powołane tam orzecznictwo).
Skargę na bezczynność należało zatem odrzucić, uznając, że skarga na bezczynność PCPR w N. jest niedopuszczalna, nie mieści się bowiem w granicach przepisu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.