Uzasadnienie
postanowienia WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2012r.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2011r. M. G. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy, która jego zdaniem polega na nie wydaniu przez ten organ decyzji w sprawie likwidacji wybudowanej studni i skarpy w pasie drogi [...] w P, Gmina C. Skarżący wskazał, iż obok biegnie prywatna droga, która powstała kosztem zburzonego odcinka drogi 806, w wyniku czego zablokowano mu wjazd na działkę Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, iż w dniu 11 maja 2011r. do Urzędu Gminy wpłynęła skarga M. G. na bezczynność Wójta Gminy, która została rozpatrzona i uznana za bezzasadną przez radę Gminy w dniu 17 czerwca 2011r.
Na rozprawie w dniu 29 maja 2012r. pełnomocnik M. G. wyjaśnił, iż intencją skarżącego było zaskarżenie bezczynności Wójta Gminy w rozstrzygnięciu wniosku skarżącego o rozgraniczenie działki nr [...] od działek nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości P. Pełnomocnik M. G. nie był jednak w stanie wskazać daty złożenia przez skarżącego wniosku o rozgraniczenie. Podał jedynie, że element ten pojawia się w każdym z pism skarżącego, który powołuje działkę nr [...]. Zdaniem pełnomocnika skarżącego Wójt Gminy powinien był potraktować te pisma skarżącego jako wnioski o rozgraniczenie, względnie wezwać skarżącego do ich sprecyzowania. Pełnomocnik M. G. wyjaśnił także, iż skarżący jest właścicielem działki przylegającej do działki nr [...], ale domaga się rozgraniczenia działki nr [...] nie ze swoją nieruchomością, tylko z nieruchomością sąsiednią będącą własnością osób trzecich, albowiem uważa, że posiada w tym zakresie interes prawny.
Odpowiadając na pytanie Sądu odnośnie wyczerpania trybu poprzedzającego wniesienie skargi w zakresie niewydania decyzji rozgraniczeniowej pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w aktach sprawy znajdują się zażalenia na bezczynność. Pełnomocnik skarżącego dodał ponadto, że gdyby przyjąć brak obowiązku Wójta Gminy w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego z urzędu, przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Wójta Gminy w należytym utrzymywaniu stanu drogi dojazdowej na działce nr [...]. W tym zakresie pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie organu do utrzymania w należytym stanie drogi dojazdowej na działce nr [...] poprzez zlikwidowanie zbudowanej tam studni. Odnośnie wyczerpania trybu wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż tak jak w przypadku bezczynności w wydaniu decyzji rozgraniczeniowej wynika to z akt.
Z kolei pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania trybu poprzedzającego skargę, gdyż nie została ona poprzedzona zażaleniem, względnie o jej oddalenie. Wyjaśnił również, iż przedmiotowa studnia nie znajduje się na działce nr [...], lecz na działce nr [...], własności T. i A. S. i na ich wniosek toczyło się postępowanie o rozgraniczenie. Natomiast działka nr [...] nie jest własnością Gminy, którą nią jedynie włada. Pełnomocnik organu podkreślił też, że skarżący nigdy nie składał wniosku o rozgraniczenie działki nr [...], we wszystkich jego pismach jest mowa tylko o studni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku skarg na bezczynność organu, polegającą na niezajęciu przez organ administracji stanowiska w sprawie w przypisanej prawem formie, np. decyzji czy postanowienia, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie, o którym mowa w cytowanym przepisie, jest środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie powszechnie przyjmuje się, iż wniesienie skargi na bezczynność organu należy poprzedzić zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tylko zachowanie powyższej procedury pozwala uznać, iż skarga została skutecznie wniesiona i że może być rozpoznana przez sąd.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż skarżący nie poprzedził skargi na bezczynność Wójta Gminy zażaleniem wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji brak jest dokumentów potwierdzających wniesienie takiego zażalenia w sprawie, którą wskazuje skarżący w niniejszym postępowaniu jako przedmiot bezczynności Wójta Gminy. W aktach sprawy znajdują się wprawdzie zażalenia M. G., w wyniku których Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienia z dnia 28 lutego 2011r. [...] oraz z dnia 27 kwietnia 2011r. [...] (k. 17), w których wyznaczono Wójtowi Gminy termin do załatwienia sprawy rozgraniczenia, jednakże to postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło innych działek niż wskazuje skarżący w niniejszej sprawie, zostało wszczęte postanowieniem z dnia 18 czerwca 2008r. nie na wniosek skarżącego, lecz na wniosek A. i T. S. z dnia 4 czerwca 2008r., a ponadto - jak podaje organ – zakończyło się wydaniem przez Wójta decyzji rozgraniczeniowej i w tej chwili sprawa rozgraniczenia tych działek toczy się w Sądzie Rejonowym.
Należy podkreślić, że obowiązująca regulacja prawna przewiduje sądową kontrolę tylko niektórych rodzajów bezczynności organów administracyjnych. Art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje mianowicie, że skarga na bezczynność jest możliwa tylko w odniesieniu do bezczynności organu administracyjnego w podjęciu enumeratywnie wymienionych w tym przepisie form działania organów administracji publicznej wyliczonych w punktach 1-4a, tj. decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Bezczynność Wójta Gminy, której upatruje skarżący w nienależytym utrzymywaniu stanu drogi dojazdowej na prywatnej działce nie będącej własnością gminy, pozostaje poza wymienionym zakresem form działania podlegających skardze na bezczynność. Także zatem i z tego powodu niniejsza skarga, jako niedopuszczalna, podlegałaby odrzuceniu, nawet gdyby skarżący należycie wyczerpał tryb poprzedzający jej wniesienie do Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu została ona odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – jak w pkt I wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).