Uzasadnienie
W piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r. K. J. (zwany dalej skarżącym), wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18 o uzupełnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18.
Jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wskazał art. 273 § 2 i art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Skarżący, uzasadniając wystąpienie przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 273 § 2 P.p.s.a., wskazał, że 13 lutego 2019 r. zostało wydane w sprawie postanowienie, które podważa zakres wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. Postanowienie to, zdaniem skarżącego ujawniło i dało podstawę ustalenia nowych okoliczności. Ponadto, skarżącego nie powiadomiono o tym postępowaniu, co oznacza, że doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadniając natomiast podstawę skargi wyrażoną w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. skarżący stwierdził, że nie mógł czynnie uczestniczyć w postępowaniu sądowoadminstracyjnym, ponieważ było ono niejawne. W jego ocenie, Sąd powinien powiadomić go o zakresie podmiotowym, przedmiotowym i prawnym postępowania w zakresie, w jakim Sąd nie rozpoznał sprawy i nie orzekł w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r.
Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę.
W wyroku uzupełniającym z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18 Sąd dodał w sentencji wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. punkt III w brzmieniu "w pozostałym zakresie umarza postępowanie".
Ponadto, w piśmie z dnia 5 sierpnia 2018 r. skarżący domagał się uzupełnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18, poprzez zobowiązanie Komendanta do wydania zaświadczenia o ustalonej treści. Następnie we wniosku z dnia 13 listopada 2018 r. skarżący domagał się z kolei uzupełnienia wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18 o treść wskazaną w piśmie z dnia 5 sierpnia 2018 r.
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18, Sąd, rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 13 listopada 2018 r., odmówił uzupełnienia wyroku z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że wniosek o uzupełnienie, złożony na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a., nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę sentencję wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. oraz wyroku uzupełniającego z dnia 11 października 2018 r., zdaniem Sądu, w sprawie orzeczono co do całości skargi. Tym samym wniosek strony zmierza do jego zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania była dopuszczalna.
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Stosownie do treści art. 276 P.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.
W myśl art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Z kolei w zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Jak stanowi art. 281 P.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżący zachował termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro skarżący jako podstawy wznowienia postępowania podał przesłanki wskazane w art. 273 § 2 P.p.s.a. (można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu) i art. 271 pkt 2 P.p.s.a. (jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe), i argumentuje, iż o podstawach wznowienia dowiedział się z postanowienia Sądu z dnia 13 lutego 2019 r., to wniósł skargę z dnia 5 kwietnia 2019 r. o wznowienie postepowania, z zachowaniem trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia.
Postanowienie to zostało bowiem doręczone skarżącemu z dniem 1 kwietnia 2019 r. (k. 100 akt sądowych postępowania, sygn. akt III SAB/Kr 39/18). Tą z tą chwilą skarżący dowiedział się zarówno o pierwszej podstawie wznowienia wskazanej w art. 273 § 2 P.p.s.a., jak i o orzeczeniu, z uwagi na bieg termin do wniesienia skargi o wznowienie z przyczyny wskazanej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a.
Nie ulega też wątpliwości, że skarżący spełnił wymogi wynikające z art. 280 § 1 P.p.s.a. Skarga opiera się na ustawowych przesłankach do wznowienia postępowania sądowego.
W ocenie jednakże Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Żadna z powołanych przez skarżącego przesłanek do wznowienia postępowania sądowego bowiem nie zachodzi.
Wymienione w art. 273 § 2 P.p.s.a. przesłanki wznowienia postępowania, na które powołuje się skarżący, należy zatem rozumieć w ten sposób, że dowody, na które powołuje się strona, istniały przez zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie, zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie, mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one znane stronie. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 956/17; LEX nr 2444246, czy wyrok NSA z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II FSK 679/17; LEX nr 2402251).
Skarżący nie wskazał w skardze na konkretne dowody ani na okoliczności faktyczne. Podniósł jedynie, że "... z uwagi na ustalenie okoliczności faktycznych i uzyskaniu wiedzy w zakresie sprawy i zawisłości postępowania sądowo administracyjnego w części z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 luty 2019 r.(...), co podważało wprost zakres orzeczenia z dnia 19 czerwca 2018 r. (...)"
W piśmiennictwie wskazuje się, bowiem że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Tymczasem "zawisłość sprawy", na którą wskazuje skarżący i związane z nią okoliczności faktyczne w sensie umiejscowienia stanu sprawy w jej procesowych aspekcie, nie są okolicznościami faktycznymi, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a. Zawisłość sprawy, to sytuacja w której dana sprawa jest rozpatrywana.
Wskazane natomiast postanowienie z dnia 13 lutego 2019 r. dostarczyło tymczasem wiedzy skarżącemu o braku podstaw do uzupełnienia wyroku z dnia 11 października 2018 r. i bezzasadności jego wniosku z dnia 13 listopada 2018 r. w tym zakresie, a nie wiedzy o okolicznościach faktycznych i dowodach, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, a które nie były znane skarżącemu i z których z tego względu nie mógł skorzystać. Sąd zawarł w tym postanowieniu ocenę prawną bezzasadności wniosku skarżącego o uzupełnienie wyroku. Oceny prawnej, zawartej w orzeczeniu sądu administracyjnego w żaden sposób nie można uznać za okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 P.p.s.a.
Także i druga z podniesionych przez skarżącego ustawowych przesłanek nie zachodzi. Skarżący, jak stwierdził "...nie mógł czynnie uczestniczyć w postępowaniu sądowoadminstracyjnym (...)", ponieważ było ono niejawne. Skarżący uważa, że Sąd powinien powiadomić go o zakresie podmiotowym, przedmiotowym i prawnym postępowania w zakresie, w jakim Sąd nie rozpoznał sprawy i nie orzekł w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r.
Wskazać należy, że wymieniona w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. przesłanka wznowieniowa nie dotyczy każdej sytuacji, z powodu której strona "była pozbawiona możliwości działania", bowiem ustawodawca wyraźnie ogranicza jej zasięg, stanowiąc w tym przepisie, że pozbawienie strony możliwości działania musi być skutkiem "naruszenia przepisów prawa", które odnosi się do naruszenia prawa procesowego przez sąd w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, którego dotyczy skarga o wznowienie.
Trudno zatem uznać w świetle powyższej regulacji, że skarżący został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu sądowym, zakończonym orzeczeniem Sądu z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18 o uzupełnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/18, skoro to na skutek uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2018 r. doszło do uzupełnienia ww. wyroku, a wyrok ten został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. O pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z przyczyny leżącej poza osobą strony zainteresowanej, nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków w dalszym postępowaniu w trybie instancyjnym. Jawność postępowania sądowego, jako zasada działania wymiaru sprawiedliwości, jest zadeklarowana w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a to w nawiązaniu do standardów wyznaczenia treści prawa do sądu z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. Powtórzeniem tej zasady jest art. 10 P.p.s.a., z którego wynika, że rozpoznanie spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Na posiedzenia niejawne wstęp mają tylko osoby wezwane (art. 95 § 2 P.p.s.a.), jeżeli oczywiście w konkretnej sytuacji sąd zadecyduje o konieczności wezwania jakichś osób na posiedzenie niejawne w celu wyjaśnienia wymagających rozstrzygnięcia kwestii. Jeśli takiej potrzeby nie ma, posiedzenie niejawne może się odbyć bez udziału jakichkolwiek osób. W takim wypadku nie można mówić w ogóle o jakimkolwiek pozbawieniu skarżącego możności działania. Nie doszło bowiem do naruszenia przepisów procesowych.
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie mogło więc w żaden sposób osiągnąć zamierzonego skutku. Podlegała oddaleniu, stosownie do postanowień art. 282 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., zgodnie z którym po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.