Uzasadnienie
J. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi w przedmiocie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 26 stycznia 2021 roku w sprawie [...] o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wniosła o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środków proceduralnych w postaci wniesienia ponaglenia na bezczynność organu alternatywnie w przypadku uznania wnoszonych przez stronę pism za ponaglenia, organ wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna.
Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1–9 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi w przedmiocie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 26 stycznia 2021 roku w sprawie [...] o ustanowieniu dla J. Ł. pełnomocnika z urzędu.
W związku z takim określeniem przez skarżącego przedmiotu skargi należy stwierdzić, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi wyrażająca się w braku wykonania zobowiązania nałożonego na organ postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Wyjaśnić należy, że zaskarżenie bezczynności organu administracji jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nie każdy zatem brak aktywności organu polega jurysdykcji sądu administracyjnego. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. w wyroki NSA z 5 lutego 1999 r., w sprawie o sygn. akt I SAB 90/98 LEX nr 48016, z 13 czerwca 2001 r w sprawie o sygn. akt IV SA 961/99., LEX nr 78938 oraz postanowienie w sprawie o sygn. akt IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998 r., LEX nr 43260).
W ocenie sądu wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi pełnomocnika z urzędu dla skarżącego nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że poza zakresem właściwości sądów administracyjnych pozostaje kontrola wykonania orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne, w tym jak w niniejszej sprawie wykonanie postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu do złożenia pozwu. Tym samym sąd administracyjny nie jest również właściwy w zakresie skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.
e.o.